مجمع جهانی شیعه شناسی

THE WORLD ASSEMBLY FOR SHIITE STUDIES

المجمع العالمی لمعرفة الشیعه

شماره ثبت: 299 – تأسیس: 1382

«ولایت فقیه در کلام سیاسی شیعه»

فهرست مطالب

مسأله رابطه دین و سیاست، بدون تردید، یکى از دغدغه‏ هاى ذهنى فرد دیندار و یکى از مسایل مهم و مورد توجه اندیشمندان سیاسى است. چگونگى این ارتباط از جنبه ‏هاى مختلفى مى‏تواند مى‏تواند مورد توجه واقع شود. یکى از این ابعاد، تبیین کلامى نسبت دین و سیاست مى‏باشد.
نظریه ولایت مطلقه فقیه، با ریشه داشتن در تعالیم معصومین علیهم السلام و پیشینه فقهی در تفکر عالمانى چون نراقى، صاحب جواهر و… بدون تردید پیشنهاد جدیدى براى تطبیق و تجویز براى شرایط جدید ایران اسلامی بوده است. چنین نظریه‏اى، همچون دیگر نظریات سیاسى، مبتنى بر مبانى کلامى خاصى است که پژوهش حاضر سعی نموده است چگونگی پیوند و ابتنای نظریه ولایت مطلقه فقیه ـ و به ویژه آراء و نظرات امام خمینى رحمهالله علیه به عنوان یکى از مهمترین نمایندگان این نظریه ـ را بر مبانى کلام سیاسى کلاسیک شیعى و آراء و آثار متکلّمان معروف شیعى تبیین نماید.
کتاب در شش فصل تنطیم و ناگشته شده است: چیستى کلام سیاسى و جایگاه آن در اندیشه سیاسی اسلام، مبانى معرفت‏شناختى و هستى‏شناختى کلام سیاسى شیعه، مبانی انسان‏شناختی کلام سیاسی شیع، مسأله امامت و رهبرى، عصر غیبت و ساختار سیاسى جامعه شیعى و ادله کلامی ولایت مطلقه فقیه.
نویسنده در بخشی از مقدمه درباره ضرورت نگاه کلامی به نظریه ولایت فقیه می‏نویسد: «به رغم استخدام استدلال‏هاى کلامى در مباحث سیاسى و به ویژه بحث ولایت فقیه و مقالات پراکنده‏اى که در باب مبانى کلامى ولایت فقیه نوشته شده‏اند، پژوهش مستقلى در باب بحث نظرى از کلام سیاسى شیعه از یک سو و بررسی مبانى نظریه ولایت مطلقه فقیه در کلام سیاسى شیعى، از سوى دیگر، تاکنون مشاهده نشده‏اند و اکثر مباحث مطرح شده به عنوان رویکردى تبعى و فرعى به کلام سیاسى یا در ضمن مباحث فقه سیاسى مطرح شده‏اند. از این رو به نظر می‏رسد پژوهش مستقل در کلام سیاسى و همچنین بحثى کلامى از مسأله ولایت فقیه ضرورى مى‏باشد.»
از ویژگی های مهم کتاب، این است تمرکز پژوهش حاضر بر استدلال‏هاى عقلى متکلّمان شیعى است و نویسنده در پژوهش حاضر سعى کرده است در درجه نخست به منابع و آثار متکلّمانى که طبق شرح و مطرح شده در دامنه پژوهش برگزیده شده‏اند، استناد شود. در درجه دوّم به آثار دیگر متکلّمان معروف شیعى استناد شده است و در نهایت به منابع درجه دوّمى که به کلام اسلامى یا متکلّمان شیعى پرداخته‏اند، استناد شده است.
کتاب «ولایت فقیه در کلام سیاسی شیعه» نوشته حجت‏الاسلام والمسلمین غلامرضا بهروزی‏لک، در ۲۴۸ صفحه، قطع رقعی، تیراژ ۱۰۰۰ نسخه و قیمت ۶۵۰۰ تومان از سوی دفتر نشر معارف منتشر شده است.