اهمیت انتقاد و انتقادپذیری

انتقاد از خود چیست، چه ارتباطی با ویژگی های شخصیتی دارد و پیامدهای آن چیست؟ انتقاد و نقد، موضوع و مفهومی وسیع و عمیق است که در جریان مدرنیته، جایگاه فلسفی والایی دارد، از سوی دیگر در علوم انسانی و به ویژه در علم روان شناسی، موضوع انتقاد هم چون موضوعاتی نظیر جرئت، پشتکار، اهمال کاری، تردید، درد، خشم، افسردگی و اضطراب واقعیتی مهم است که باید تعریف و مواجهه با آن را بیاموزیم، و از آن در جهت رشد شخصیت، بهبود عملکرد و روابط بین فردی و اجتماعی بهره ببریم. بسیاری از موضوعات مرتبط با شخصیت نظیر اعتماد به نفس، وابستگی، احساساتی نظیر شرم، اضطراب، خشم، طرد شدگی و افسردگی با شیوه ی پذیرش، درک و واکنش نسبت به انتقاد ارتباط مستقیمی دارد.هر یک از ما ممکن است در زندگی روزمره بارها توسط همسر، والدین، فرزندان، دوستان و همکاران و حتی خودمان مورد انتقاد قرار گیریم.همان گونه که انتقاد مخرب و منفی، اهداف فردی و احساس کارآمدی را کاهش می دهد، انتقاد سازنده و صحیح، حرکت، رشد و بهبود روابط بین فردی و عملکرد بهتر را به همراه دارد.درک معنا و مفهوم انتقاد و شکل مواجهه با آن، تعیین کننده ی رویکرد فردی نسبت به انتقاد است. همان طور که می دانیم، نحوه ی تفکر ما تعیین کننده ی احساس ماست، بنابراین تغییر در نحوه ی تفکر و باورها موجب تغییر در احساس می شود. واکنش به انتقاد، خود ناشی از افکار و انگیزه های درونی فرد است. بر این اساس، واکنش نسبت به انتقاد در طیف وسیعی قابل بررسی است که در یک سوی آن طیف خشم و در سوی دیگر آن برخورد منطقی وجود دارد.اگر هر گونه انتقادی را نادیده بگیریم و بدون تأمل آن را بی ارزش و بدون اعتبار بدانیم یا این که به محض مواجه شدن انتقاد، با احساس شکست و شرم کنیم، هرگز در زندگی پیشرفت نخواهیم کرد. رسیدن به شناخت نسبی درباره ی خود کمک می کند تا فرد انتقاد سازنده را تشخیص دهد و از آن برای برطرف کردن مشکلات و موانع موجود در برابر رشد شخصیت و بالندگی بهره گیرد.هنگامی می توانیم انتقاد را تلاشی برای پیشرفت زندگی، رهایی از ناکامی، و مشکلات بین فردی در نظر بگیریم که احساسات منفی نظیر حقارت و شرم و شکست در ما کاهش یابد.اعتقاد به آزادی بیان به همه ی ما کمک خواهد کرد تا با پذیرش انتقاد صحیح، کمر همت را برای رفع مشکلات و موانع رشد شخصیت، تغییر بداندیشی و کژ رفتاری ببندیم. در محیطی آزاد باید در برابر هر انتقاد سازنده صبور و بردبار باشیم، و همه را بپذیریم. شاید نظر دیگران درباره ی ما چندان منصفانه نباشد، اما آن ها حق اظهارنظر دارند. باید بیاموزیم که حساسیت زیاد نسبت به انتقاد، ناشی از عزت نفس پایین و شکننده است و ما نیز مانند همه ی انسان ها مرتکب اشتباه می شویم.
منبع مقاله : منبع: دلالی، نیره؛ (۱۳۸۸)، انتقاد: انتقاد و نحوه ی مواجهه با آن، تهران: انتشارات نشر قطره، چاپ اول.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.