فلسطین

جغرافیای فلسطینفلسطین منطقه ای عربی است که از طرف غرب به دریای مدیترانه؛ از طرف شمال، به جمهوری لبنان؛ از جانب شرق به نهر اردن و جمهوری سوریه و از ناحیه ی جنوب، به شبه جزیره ی سینا که قسمتی از مصر است، محدود می باشد.(۱)وسعت تمام فلسطین ۲۷۰۲۴ کیلومتر مربع است.(۲)از رودهای فلسطین می توان رودهای اردن، المقطع و العوجا را نام برد.فلسطین دارای سه دریاچه به نامه های حوله، دریای مرده و طبریه است.دریای مرده دارای املاح زیادی است که مهمترین آنها «پتاس»است.همچنین این دریاچه از نظر مواد منگنز، سدیم و برومین بسیار غنی است.دریاچه ی طبریه نیز نقش مهمی در حوادث آخرالزمان دارد که به آن خواهیم پرداخت.این کشور در منطقه ی معتدل واقع است، ولی آب و هوای آن در همه ی نقاط یکسان نیست.(۳)
اماکن مذهبیدر شهر بیت المقدس، اماکن و جایگاه های مقدس، فراوان است.مهم ترین جایگاه های مقدس از نظر مسلمانان، مسجد الاقصی و مسجدالصخره است.فاصله ی مسجدالاقصی از مسجدالصخره، حدود پانصد متر می باشد و پیرامون آنها مجموعه ای از اماکن و جایگاه های مقدس قرار دارد.به همین دلیل، تمام این منطقه را که بیش از صد هزار متر مربع است.«حرم شریف»می گویند.پس از آنکه مسلمانان در سال پانزدهم هجری، بیت المقدس را فتح کردند، ساختمان اصلی مسجدالاقصی را بنا نمودند.در آن زمان که مسلمانان وارد شهر بیت المقدس شدند،از پرستش گاه و اماکن مقدس قدیمی تقریباً چیزی به جا نمانده و در اثر گذشت زمان و حوادث مختلف از بین رفته بود.به همین دلیل، مسلمانان پس از تحقیق، محل اصلی پرستش گاه حضرت سلیمان را یافتند و مسجدالاقصی را در آن محل بنا کردند.(۴)در بیت المقدس ابواب گوناگونی وجود دارد، که هریک به نوعی با زندگی پیامبران ارتباط داشته است.مانند«باب التوبه»که خداوند توبه ی حضرت داوود (ع)را در آنجا پذیرفت.«باب السکینه»که محراب حضرت مریم (س)دختر عمران در آنجا واقع است، نیز جایگاه مقدسی است که فرشتگان برای مریم (س)میوه ی بهشتی آوردند .(۵)همچنین محراب زکریا(ع)که فرشتگان تولد یحیی(ع)را به وی بشارت دادند.(۶)
نگاهی به گذشته ی فلسطینحدود ۲۵۰۰ سال قبل از میلاد، چند قبیله ی سامی، به منطقه ی فلسطین فعلی مهاجرت کردند و در آن سکنا گزیدند که بعدها «کنعانیان»نامیده شدند.تقریباً ۱۸۰۵ سال قبل از میلاد، حضرت ابراهیم خلیل(ع)از شهر «اور»عراق به سرزمین کنعان (فلسطین)مهاجرت فرمودند.در همین جا حضرت اسحاق متولد شد و از اسحاق، حضرت یعقوب به دنیا آمد و به اسم «اسرائیل»نامیده شد.یهود را به جهت انتساب به حضرت یعقوب، بنی اسرائیل می نامند.(۷) این آغاز عصر عبرانیان در فلسطین است.در این عصر فلسطین عرصه تاخت و تاز و کشمکش های فراوان بود؛ تا اینکه در سال ۷۰ میلادی«تیتوس»فرزند امپراتور روم با هشتاد هزار سرباز، اورشلیم را محاصره کرد و پس از چند روز مقاومت یهودیان ، سرانجام رومیان فاتح شدند و قوم یهود دوباره آواره گشت.در زمان خسرو دوم ساسانی میان امپراتوری ایران و روم جنگ درگرفت که به پیروزی ایرانیان انجامید و اورشلیم فتح شد.اما پس از مرگ خسروپرویز این سرزمین دوباره به دست مسیحیان افتاد.(۸)در زمان خلیفه ی اول، وی سپاهی را روانه ی سوریه و فلسطین کرد که با درگذشت او، در زمان خلیفه ی دوم، سوریه و بیت المقدس به دست مسلمانان افتاد.اهالی شهر مقاومت زیادی کردند اما طولانی شدن محاصره، مشکل غذا و… آنان را مجبور به تسلیم کرد و قرارداد صلح منعقد شد.از آن زمان فلسطین در دست مسلمانان بود.(۹)از سال ۱۰۹۵ میلادی با تهاجم اروپاییان علیه مسلمانان، جنگ های صلیبی آغاز شد که حدود دو قرن ادامه یافت.اگر چه این جنگ علت های گوناگونی داشت اما مورخان یکی از علت های آن را مسئله فلسطین و شهر بیت المقدس ذکر می کنند.(۱۰)علاوه بر عامل مهم و اساسی عواطف مذهبی، عوامل دیگری هم ایجاب می کرد که مردم اروپا این دعوت را بپذیرند:ارتشی ها به امید فتح و کشورگشایی، تجار و کسبه به آرزوی درآمد سرشار و مجرمان زیادی برای گرفتن عفو و بخشش.(۱۱)صلیبی ها پس از نبردی سخت و محاصره ی طولانی بیت المقدس، وارد شهر شده، دست به قتل عام زدند و همه چیز را به عنوان غنیمت غارت کردند.در مراحل پایانی جنگ دوم صلیبی، صلاح الدین ایوبی صلیبیون را تار و مار کرد و بیت المقدس را باز پس گرفت.پس از هفتمین جنگ صلیبی و مرگ آخرین پادشاه سلسله ایوبی، ممالیک حدود سه قرن زمام امور را در دست گرفته، بیت المقدس را نیز در اختیار داشتند.آنها با سپاه مغول جنگیدند و آنها را شکست دادند و بازماندگان صلیبی ها را در عکّا نابود ساختند.(۱۲)تا اینکه سلطان سلیم عثمانی به شهرهای فلسطین حمله برد و آنها را تصرف کرد و فلسطین به حوزه ی حکومت عثمانی درآمد.(۱۳)در اوایل قرن بیستم صهیونیست ها با استفاده از سلطه ی انگلستان بر فلسطین، را ه حل تشکیل یک کشور یهودی را مطرح کردند.کوشش صهیونیست ها نتیجه بخشید و توانستند نطر «لردبالفور»وزیر خارجه ی انگلیس را جلب کنند. سرانجام در نوامبر ۱۹۱۷ اعلامیه بالفور در مورد تصویب طرح تأسیس «کانون ملی یهود»در سرزمین فلسطین، در کابینه ی انگلستان منتشر شد و آمریکا نیز از این طرح حمایت کرد.سرانجام درآوریل ۱۹۲۰ متفقین و جامعه ی ملل، قیمومیت فلسطین را رسماً به انگلستان واگذار کردند.با واگذاری حکومت از سوی انگلستان به یک یهودی، مهاجرت و انتقال یهودیان به فلسطین شروع شد.این امر، موجب قیام و شورش اعراب شد و زد و خوردهای بسیاری بین اعراب و مهاجران صورت گرفت.از دهه ی چهل، مسئله ی فلسطین به یک مسئله ی عربی تبدیل شد و در رأس مسائل بین المللی قرار گرفت.در طول جنگ جهانی دوم، آرامش نسبی بر فلسطین حکم فرما بود.پس از جنگ و حدال فراوان، مسئله ی فلسطین به سازمان ملل ارجاع داده شد و سرانجام با تلاش های صهیونیست ها و آمریکا، عصر روز ۲۹ نوامبر مجمع عمومی تشکیل و اخذ رای شروع شد.برخلاف انتظار همه، سی و دو نفر به نفع تقسیم فلسطین رای دادند، سیزده نفر بر ضد تقسیم، یک نفر غائب شد و ده نفر هم آرای سفید داشتند. انگلستان در ۱۴ مه ۱۹۴۸ به قیمومت خود پایان داد و نیروهایش را از فلسطین خارج کرد.در همان روز، «شورای ملی یهود»در تل آویو تشکیل شد و در ساعت چهار بعد از ظهر همان روز موجوددیت دولت اسرائیل توسط «دیوید بن گوریون»در موزه ی تل آویو اعلام گردید.پس از اعلام موجودیت رژیم اشغالگر قدس توسط بن گوریون، اولین جنگی که این رژیم علیه فلسطین و کشورهای عبری منطقه به راه انداخت به جنگ ۱۹۴۸ معروف است. در طی این جنگ صهیونیست ها ۷۸ درصد خاک فلسطین را به اشغال خود درآوردند و نخستین مرحله ی آوارگی فلسطینیان به وقوع پیوست.در مه سال ۱۹۴۹ اسرائیل به عضویت سازمان ملل درآمد.در ۲۸ مه ۱۹۶۴ سازمان آزادی بخش فلسطین اعلام موجودیت کرد و مبارزات فلسطینیان شکل جدیدی به خود گرفت.(۱۴)جنگ ۱۹۶۷ از سوی رژیم صهیونیستی در حالی شروع شد که کشورهای عربی از قبل، خود را برای آن آماده کرده بودند.نیروهای نظامی کشورهای عربی به طرف مرزهای اسرائیل در حرکت بودند و پیروزی را قریب الوقوع می پنداشتند که با حمله ی غافل گیرانه ی تانک های رژیم صهیونیستی روبه رو شدند.این جنگ شش روزه ی اعراب و اسرائیل معروف شد.اسرائیل در طی این جنگ علاوه بر نوار غزه و کرانه ی باختری رود اردن، بلندی های جولان در سوریه و صحرای سینا در مصر را اشغال و بیت المقدس را ضمیمه ی خاک خود کرد.سازمان ملل طی قطع نامه ای اسرائیل را به عقب نشینی از سرزمین های اشغالی فراخواند اما اسرائیل شرط عقب نشینی خود از مناطق اشغالی را به رسمیت شناختن این رژیم از سوی اعراب اعلام کرد.(۱۵)در اکتبر ۱۹۷۳ مصر و سوریه با شعار الله اکبر به اسرائیل هجوم بردند و در ابتدای کار موفقیت هایی به دست آوردند اما حمایت آمریکا و غرب باعث شد نتیجه جنگ به نفع اسرائیل رغم بخورد و بتواند منطقه ی محدودی را تحت تصرف درآورد و نهایتاً این جنگ با انعقاد قرارداد صلح پایان یافت.در۱۹۷۴ سازمان ملل،سازمان آزادی بخش فلسطین را به رسمیت شناخت.پیامد این جنگ، کشانده شدن رهبران کشورهای عربی به روند صلح و سازش بود.چنان که در سال ۱۹۷۸ در محل کمپ دیوید، انور سادات رئیس جمهور مصر و مناخیم بگین نخست وزیر اسرائیل پیمان صلح منعقد کردند و مصر در ازای پس گرفتن صحرای سینا موجودیت اسرائیل را به رسمیت شناخت.این واقعه در آستانه ی پیروزی انقلاب اسلامی ایران رخ داد.(۱۶)
فلسطین امروز؛ جنبش هادر فاصله ی بین سال های ۱۹۶۷(شکست حمله ی اعراب) تا ۱۹۸۲(حمله ی اسرائیل به لبنان)چندین سازمان و گروه مبارز فلسطینی، تأسیس، متلاشی، ادغام یا گرفتار اختلافات داخلی و انشعاب شد.این سازمان ها عمدتاً تحت تأثیر ناسیونالیسم عربی، سوسیالیسم و مارکسیسم قرار داشتند و هر کدام از جانب یکی از دول عربی پشتیبانی می شدند و به سیاست های منطقه ای آن دولت وابسته بودند.مهم ترین این سازمان ها و گروه ها عبارتند از :سازمان الفتح، الصاعقه، جبهه ی دمکراتیک آزادی بخش فلسطین، جبهه ی خلق آزادی بخش فلسطین، با نگاهی به تاریخ مبارزات مردم و گروه های فلسطینی،از زمان تأسیس رژیم صهیونیستی تا قبل از انتفاضه، به خوبی مشخص می شود که این گروه ها نتوانسته اند به نتایج امیدوار کننده ای دست یابند.در این قسمت به برخی از دلایل عمده این ناکامی مروری گذرا داریم ۱٫اختلافات ایدئولوژیکی، ۲٫اختلافات در خط مشی مبارزه، ۳٫نداشتن رهبری واحد، ۴٫وابستگی گروه های مبارزه به کشورهای عربی، ۵٫مبارزات مقطعیانتفاضه، محصول شرایط جدید روانی – فکری و سیاسی_ اجتماعی فلسطینی ها در عرصه ی داخلی و روابط بین الملل، به ویژه جهان اسلام است.هسته های اصلی مبارزه از درون مساجد با فکر و اندیشه اسلامی شروع شد و گسترش یافت و مبارزات به شکل مردمی و همه جانبه در آمد.در سال های اخیر شاهد شکل گیری و پیدایش سازمان ها و گروه های متعددی هستیم که همگی تحت نام «اسلام»و شعارهای اسلامی به فعالیت می پردازند.حماس و جهاد اسلامی در این گروه قرار می گیرند.از میان گروه های مختلف فلسطینی، چهار گروه ذیل حضور فعال دارند و سایر گروه ها از نفوذ بسیار کمی برخوردارند:۱٫فتح:نفوذ مردمی این گروه بین ۴۰ تا ۴۶ درصد در نوسان است و جریان های ملی و چپ را پوشش می دهد. از رهبران آن می توان به «یاسر عرفات»، «صلاح خلف»و«خلیل ابراهیم الوزیر»اشاره کرد.این سازمان از سوی کشورهایی چون عربستان حمایت می شود.۲٫حرکته المقاومه الاسلامیه فی فلسطین (حماس): حماس یک جنبش اسلام گرای گسترده است که حدود دو ماه بعد از وقوع انتفاضه در نواره غزه (انتفاضه اول)توسط «شیخ احمد یاسین»شکل گرفت.این جنبش، از میان نیروهای اخوان المسلمین فلسطین برخاست.منشور حماس کهدر ۲۶ ماده در اوت ۱۹۸۸ منتشر شد، فلسطین را یک سرزمین موقوفه اسلامی می داند که آزادی آن از طریق جهاد برای هر مسلمانی یک واجب عینی به شمار می رود.این سازمان که از گستردگی وسیعی برخوردار است، یک رقیب اساسی برای سازمان آزادی بخش فلسطین محسوب می شود و در همه ی عرصه های سیاسی_ اجتماعیی فلسطین، اعم از دانشگاه ها، کارخانه ها، اردوگاه ها و سایر مراکز و اصناف فعالیت دارد.حماس، صلح با اسرائیل را نمی پذیرد. از دیدگاه حماس باید کل فلسطین را از چنگال صهیونیسم آزاد کرد.هیچ کس یا کشوری حق ندارد جزء یا کل این سرزمین را به دیگران اعطا کند.از دیدگاه حماس تنها راه حل مسئله ی فلسطین این است که یهودیان و مسیحیان «تحت سایه ی امن اسلام»در صلح زندگی می کنند.۳٫جهاد اسلامی:سازمان جهاد اسلامی فلسطین، در اواخر دهه ی هفتاد میلادی و تحت تأثیر اندیشه ی امام خمینی (ره)و پیروزی انقلاب اسلامی ایران، توسط گروهی از انقلابیان فلسطینی بنیان نهاده شد.از جمله رهبران آن می توان به «شیخ عبدالعزیز عوده»و شهید «فتحی شقاقی»، «احمد مهنا»، «فرید ابومخ»و «خالد دیاب»اشاره کرد. جهاد اسلامی ابتدا به آموزش نظامی پرداخت و در اوایل کار، با سازمان الفتح در سرزمین های اشغالی و خارج از آن مرتبط بود و اعضای الفتح آنان را آموزش نظامی می دادند. این سازمان، خواهان آزادی کلی فلسطین است و تنها راه آزادی را بسیج همه ی نیروهای اسلامی و انجام عملیات نظامی می داند.همچنین خواهان نابودی صهیونیسم و تشکیل حکومت اسلامی در فلسطین می باشد.۴٫جبهه ی خلق برای آزادی فلسطین:این گروه که از سوی لیبی حمایت می شود، طرفدار عقاید مارکسیستی است. از رهبران اصلی آن می توان به «جرج حبش»و «محمد تیسرقبا»اشاره کرد.(۱۶)
فلسطین امروز؛ حکومتتا قبل از برگزاری انتخابات پارلمانی در اراضی اشغالی که به پیروزی حماس انجامید، جنبش فتح یکه تاز عرصه ی سیاست در فلسطین بود.پس از تشکیل دولت خود گردان جنبش فتح، که ستون فقرات این تشکیلات به شمار می آمد و اعضا و هوادران این جنبش، در غیاب سایر گروه های فلسطینی که منتقد سیاست های رهبران فتح بودند، در سازمان ها و نهادهای وابسته به تشکیلات خود گردان حضور داشتند.جنبش های حماس و جهاد اسلامی، فتح را به دلیل سازش با رژیم صهیونیستی و خیانت به آرمان های فلسطین مورد سرزنش قرار می دادند و از پیوستن به فرآنیدهای سیاسی درون تشکیلات خود گردان خودداری می کردند. با مرگ یاسر عرفات در نوامبر ۲۰۰۴ محمود عباس بر سر کار آمد.با برگزاری انتخابات پارلمانی ژانویه،حماس که برای اولین بار در انتخابات شرکت کرده بود و به پیروزی چشم گیری دست یافت و نزدیک به دو سوم کرسی های پارلمان را از آن خود کرد.از آنجایی که حماس حاضر به پذیرش توافقات گذشته ی دولت خودگردان، از جمله نقشه ی راه و دروی جستن از دفاع مسلحانه نبود، اروپا و آمریکا، کمک های مالی خود را به دولت خودگردان قطع کردند.(۱۸)تا اینکه مبارزان فلسطینی به منظور بر هم زدن طرح رفراندوم محمود عباس و به چالش کشیدن اسرائیل با طراحی عملیاتی بی سابقه، در پاسخ به تجاوز دد منشانه ی رژیم صهیونیستی، به یک پایگاه نظامی اشغال گران حمله کردند و علاوه بر کشته و مجروح کردن چند سرباز اسرائیلی یک سرجوخه ی اسرائیلی را به اسارت گرفتند.اسرائیل در واکنشی سخت و سریع به این اقدام، حمله ی همه جانبه ای را به غزه آغاز کرد.چند روز پس از تهاجم اسرائیل به غزه، حماس تنها راه حل این بحران را تبادل اسرا عنوان کرد و خواستار آزادی تمام زندانیان فلسطینی شد.(۱۹)این جنگ نیز مانند سایر جنگ های بین اسرائیل و فلسطینیان با قرار آتش بس پایان یافت.هرچند در این جنگ نوار غزه بر اثر حملات اسرائیل خسارات فراوانی را متحمل شد اما اسرائیل نتوانست به هدف خود، یعنی نابودی حماس دست بیابد و به نظر می رسد این جنگ دارای نتایج بینابین بوده است.
فلسطین امروز؛ جمعیتجمعیت فلسطین اشغالی(اسرائیل):طبق آماری که صهیونیست ها منتشر نموده اند، جمعیت فلسطین اشغالی در سال ۱۹۹۵ میلادی ۵/۱۴۲/۰۰۰ بوده است.جمعیت ادیان مختلف در تمام فلسطین اشغالی (اسرائیل) :الف-مسلمانان:۷۲۰ هزار نفر (البته تعداد ۳ تا۴ میلیون فلسطینی آواره که به سبب ظلم، جور، کشتار و اشغال خانه و کاشانه ی خود توسط صهوینیت ها مجبور به ترک فلسطین اشغالی شده اند، در این آمار منظور نشده است).ب -مسیحیان:۲۰۵ هزار نفر؛ج -جهودان:۴۲۱۸ هزار نفر، هجوم صهیونیست ها به فلسطین باعث گردید که جمعیت آنان در مدت کوتاهی چند برابر گردد، ولی جمعیت فلسطینیان به علت قتل عام، شکنجه و آزار صهیونیست ها روز به روز کاهش یافته است.(۲۰)
فلسطین امروز:اقتصادمنابع اقتصادی تشکیلات خود گردان عبارت است از کشاورزی، درآمد کارگرانی که در خارج از فلسطینی مشغول به کارند، کارگاه های صنعتی کوچک و مقداری درآمد از صنعت جهانگردی.البته می توان کمک های خارجی را نیز به این مقدار افزود.(۲۱)وابستگی شدید اقتصاد و بازار فلسطین به رژیم صهیونیستی، باعث تأثیرات منفی بر اقتصاد و منابع درآمدی مناطق تحت حکومت خودگردان شده است.این امر از طریق اخراج کارگران فلسطینی یا جلوگیری از ورود کالاهای فلسطینی به مناطق تحت اشغال صورت می گیرد.(۲۲)در حقیقت اخراج کارگران فلسطینی از سرزمین های اشغالی ۱۹۴۸ و محاصره ی مناطق حکومت خود گردان از اقدامات عادی رژیم صهیونیستی در قبال انتقاضه ی الاقصی است.(۲۳)لازم به ذکر است که با روی کار آمدن دولت حماس، کمک های مالی اروپا و آمریکا قطع و محاصره ی اقتصادی غزه تشدید گردید.
نقش فلسطین در وقایع آخرالزمانلازم به ذکر است که بخش عمده ی روایات آخرالزمانی فلسطین به آخرین مرحله جنبش سفیانی (شکست وی و فتح قدس)می پردازند.ما نیز مطالب را با تأکید بر همین بخش آورده ایم.به طور کلی، جنبش سفیانی در سه مرحله انجام می شود:نخست مرحله ی تثبیت سلطه ی وی در شش ماهه ی اول و استیلای وی بر شام.مرحله ی دوم:هجوم و پیکار او در عراق و حجاز.مرحله ی سوم:بازگشت وی از توسعه طلبی در عراق و حجاز و رو به رو شدن با سپاه حضرت مهدی(ع)جهت حفظ متصرفات باقی مانده اش از سرزمین شام و قدس(۲۴)که به شرح مرحله ی سوم، یعنی فتح قدس می پردازیم.بر طبق روایات، حضرت مهدی (ع)در شروع نمودن نبرد درنگ می کند و مدتی در حومه ی دمشق می ماند تا بزرگان و مؤمنان اهل شام؛ آنان که هنوز به وی نپیوسته اند، محلق شوند.سپس حضرت از سفیانی می خواهد که جهت گفت و گو شخصاً با آن بزرگوار ملاقات کند.وقتی یکدیگر را ملاقات می کنند، سفیانی تحت تأثیر شخصیت حضرت مهدی (ع)قرار می گیرد، با آن حضرت بیعت می کند و تصمیم می گیرد دست از جنگ بردارد و منطقه را تسلیم امام (ع) نماید.اما نزدیکان و پشتیبانان سفیانی که از قبیله ی بنی کلب هستند، وی را پس از سرزنش و نکوهش، از تصمیم خود منصرف می سازند.(۲۵)به همین جهت برمی گردد و تقاضای فسخ پیمان می کند.امام نیز بیعت وی را فسخ می کند.آنگاه سفیانی لشکریان خود را برای جنگ با امام بسیج می کند.محورهای جنگ بزرگ از عکّا تا صور،از آنجا تا انطاکیه در ساحل دریا و از دمشق تا طبریه و تا داخل قدس گسترش می یابد(۲۶)سپاهیان سفیانی به بدترین شکل شکست می خورند و سفیانی نیز دستگیر می شود و چنان که روایات می گویند وی را در کنار دریاچه طبریه یا در ناحیه ی ورودی قدس به قتل می رسانند.(۲۷)بنا بر نقل روایات، امام مهدی (ع)نسخه های اصلی تورات را از درون غاری در انطاکیه و کوهی در فلسطین و از دریاچه ی طبریه بیرون آورده، با استناد به آن یهودیان را محکوم نموده، نشانه ها، علامت ها و معجزات را برای آنان آشکار می سازد.برخی از یهودیان که بعد از نبرد آزادی قدس جان سالم به در برده اند تسلیم آن بزرگوار شده و کسانی که تسلیم نمی شوند از کشورهای عربی اخراج می گردند.(۲۷)پس از آن، حضرت عیسی (ع)فرود می آید.در شماری از روایات آمده است که محل فرود عیسی (ع)قدس خواهد بود.(۲۸)مجلسی در «بحارالانوار»از امام باقر(ع) روایت کرده که فرمودند:«پیش از قیامت، عیسی به دنیا فرود می آید و هیچ کس از ملت یهود و مسیحی نمی ماند مگر آنکه قبل ازمرگ به او ایمان می آرود و آن حضرت پشت سر حضرت مهدی (ع)نماز می گزارد.»(29)
پی نوشت :

۱٫زعیتر،اکرم،سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار،ص ۴۱٫۲٫همان،ص ۴۲٫۳٫همان ۴۷٫۴٫صفاتاج،مجید،انتفاضه الاقصی قیام دوزخیان سرزمین مقدس،ص ۲۹ و۳۰٫۵٫همان،ص ۳۱٫۶٫همان،ص ۳۱ و ۳۲٫۷٫سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار،ص ۵۶٫۸٫صفاتاج،مجید،دانشنامه ی فلسطین،ج۳،ص ۱۴٫۹٫همان.۱۰٫همان.۱۱٫سرگذشت فلسطین یا کارنامه سیاه استعمار،ص۷۷٫۱۲٫دانشنامه ی فلسطین،ج۳،ص۱۴٫۱۳٫همان،ص ۱۵٫۱۴٫همان ص ۱۶٫۱۵٫همان.۱۶٫همان،ص ۱۷٫۱۷٫دهقانی،محمود،سایت مرکز تحقیقات استراتژیک (www.csr.com)،مقاله«دولت وحدت ملی در فلسطین».18.سایت مرکز تحقیقات استراتژیک (www.csr.com)،مقاله«بررسی تحولات اخیر در سرزمین های اشغالی».19.میرلوحی،سید هاشم،آمریکا بدون نقاب،ص ۲۵۰٫۲۰٫انتفاضه الاقصی قیام دوزخیان سرزمین مقدس،ص ۷۳٫۲۱٫همان،۷۴٫۲۲٫همان،ص ۷۴ و ۷۵٫۲۳٫کورانی،علی،عصر ظهور،ص ۱۲۵٫۲۴٫همان،ص ۱۵۴٫۲۵٫همان ،ص ۱۵۵٫۲۶٫همان،ص ۱۵۶٫۲۷٫همان،ص ۳۶٫۲۸٫همان،ص ۳۴۲٫۲۹٫همان،ص ۳۴۱٫
منبع: نشریه ی موعود شماره ی ۱۰۱

 

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.