پژوهشی در مورد مذهب جوینی (۱)

فهرست مطالب۱- نگاهی به جوین، مذهب مردم، معرفی برخی از علمای آن و آشنایی با پدر و جد جوینی۲- نام کامل، تاریخ ولادت و وفات، نام کتاب و تاریخ نگارش تالیف جوینی۳- چهل دلیل از انبوه مدارک شافعی بودن جوینی از شیعه و سنی و گذشته و معاصر۴- بررسی مدارک ارائه شده در مورد شیعه بودن جوینی۵- تحلیل و نقد نظریه صاحب ریاض العلماء
نگاهی به جوین، مذهب مردم، معرفی برخی از علمای آن و آشنایی با پدر و جد جوینیعبدالکریم سمعانی شافعی متوفی سال ۵۶۲ ق، در مورد جوین می نویسد: هذه الناحیه متصله بحدود بیهق… کان منها جماعه من المحدثین و الائمه. او پس از آنکه از نظر جغرافیایی موقعیت جوین را بیان می کند، نام تعداد زیادی از علمای اهل سنت آن منطقه را ذکر می کند که نشان دهنده گرایش علمی و مذهبی دانشمندان خطه جوین است.( الانساب، ج۲، ص۱۲۸، دارالکتب العلمیه، بیروت، لبنان )یاقوت حموی متوفی سال ۶۲۶ ق، که خود اهل این منطقه است می نویسد: نسب الی جوین خلق کثیر من الائمه و العلماء. وی بعد از آنکه جوین را مرکز تعداد فراوانی از امامان حدیث و دانشمندان می شناساند، نام تعداد زیادی از آنان را که همه از اهل سنت بوده و برخی از آنان تالیف یا تصنیفی در مذهب شافعیه ازخود برجای گذارده اند، ذکر می کند.( معجم البلدان، ج۲، ص۱۹۲، دارصادر، بیروت، لبنان )این دو کتاب هرچند پیش از ولادت جوینی نوشته شده است و بنابراین مطلبی درباره وی ندارد، اما از این نظر مهم است که مذهب رایج در آن منطقه و علمای آن را به خوبی گزارش کرده است. برای روشن تر شدن وضعیت مذهبی جوین به گفتاری از محقق و محدث نامی، مرحوم حاج شیخ عباس قمی قدس سره توجه می کنیم. ایشان در مورد امام الحرمین جوینـــی می نویسد:ابوالمعالی عبدالملک بن عبدالله الجوینی نسبه الی جوین و هی ناحیه کبیره من نواحی نیسابور، کان من فقهاء الشافعیه و هو استاذ الغزالی و غیره من العلماء فی الفقه و الادب و الاصول و لقب بامام الحرمین لانه جاور بمکه المعظمه اربع سنین و بالمدینه المشرفه یدرس و یفتی بها مده فلهذا قیل له امام الحرمین. توفی فی نیسابور سنه ۴۷۸ و کانت تلامذته ما یقارب الاربعمائه نفر وقدتاثروا علیه کثیرا کما تاثر علیه اهالی نیسابور فغلقت الاسواق یوم موته.( الکنی و الالقاب، ج۲، ص۴۸، مکتبه الصدر، تهران )بر اساس گزارش محدث قمی قدس سره، امام الحرمین جوینی که در شافعی بودن وی هیچ تردیدی وجود ندارد، نزدیک به چهارصد شاگرد در منطقه نیشابور و جوین داشته است که در هنگام درگذشت وی به شدت متاثر شده بودند و مردم آن منطقه نیز در عزای او با تاثر فراوان بازارها را تعطیل کرده بودند. این گونه احترام گذاردن به یک دانشمند از سوی شاگردان و مردم آن منطقه نشان دهنده رواج مذهب شافعی در جوین است. برای تکمیل شدن مطلب در این بخش از گفتار، نام تعدادی از دانشمندان سنی مذهب خطه جوین را ذکر می کنیم و طالبین آشنایی با ترجمه و زندگی نامه آنان را به کتب مرتبط با علم رجال ارجاع می دهیم. گذشته از امام الحرمین جوینی شافعی می توان به این اسامی اشاره نمود: موسی بن العباس الجوینی، حسن بن علی بن محمد الجوینی، الشیخ الصالح کمال الدین ابوعبدالله محمد بن محمد بن علی الجوینی، صدرالدین ابوالمجامع الخراسانی الجوینی الصوفی و الشیخ الامام عبدالله بن یوسف الجوینی پدر امام الحرمین جوینی.شاید بهتر باشد پیش از پایان این بخش، نگاهی هم به پدر جوینی مورد نظر و مذهب او بیاندازیم. منتجب الدین بن بابویه ضمن احادیثی که نقل می کند، به اینجا می رسد:الحدیث الحادی و العشرون؛ انا ابوعبدالله محمد بن محمد بن حمویه الجوینی الصوفی( الاربعون حدیثا، ص۴۸ )و نیز دانشمند بزرگ اهل سنت شمس الدین ذهبی، در کتاب معروف خود این گونه می نویسد:الامام العارف ابوعبدالله محمد بن حمویه بن محمد بن حمویه الجوینی الصوفی( سیراعلام النبلاء، ج۱۹، ص۵۹۷، موسسه الرساله، بیروت، لبنان )بر اساس نقل این دو کتاب جوینی پدر، صوفی بوده است و شکل بیان ذهبی حکایت از آن دارد که او با مرام و مذهب جوینی پدر، موافق بوده است و بر این اساس از وی تمجید کرده است. در خلال بخش های آتی روشن خواهیم نمود که صوفی بودن به تنهایی دلیل خروج شخص از دایره تشیع است.محدث قمی، علوی حسینی نجفی و سید محسن امین، پدر و جد جوینی را بنا بر مشهور و معروف از دانشمندان بزرگ اهل سنت دانسته اند.( الکنی و الالقاب، ج۲، ص۱۹۶، مکتبه الصدر، تهران – مقدمه تحقیق کتاب سلیم بن قیس عامری، ص۵۳، دارالفنون، بیروت، لبنان – اعیان الشیعه، ج۲، ص۲۱۸ )این نقل ها ما را از ادامه مطلب در مورد مذهب پدر و جد جوینی بی نیاز می نماید، هرچند در لابلای اسنادی که بعدا در طی همین نوشتار ارائه می شود سخن از خانواده جوینی به میان خواهد آمد.
نام کامل، تاریخ ولادت و وفات، نام کتاب و تاریخ نگارش تالیف جوینینام کامل جوینی بر اساس ضبط محقق قمی قدس سره چنین است:ابواسحاق ابراهیم بن سعدالدین محمد بن الموید ابی بکر بن جمال السنه ابی عبدالله محمد بن حمویه بن محمد الجوینی الحموئی ابن حمویه .( الکنی و الالقاب، ج۲، ص۱۹۶،ناشر: مکتبه الصدر، تهران )البته دیگر رجالیون از نام مختصرتری برای وی استفاده کرده اند، ذهبی می نویسد:صدرالدین ابراهیم بن محمد بن الموید بن حمویه الخراسانی الجوینی.( تذکره الحفاظ، ج۴، ص۱۵۰۵ )پس از روشن شدن نام وی که به دلیل تنوع تعبیر از وی در تالیفات مختلف ناگزیر از بیان کامل آن بودیم، سایر خصوصیات وی را بیان می نماییم. سال وفات ابراهیم بن محمد جوینی ۷۲۲ هجری قمری بوده است و با احتساب مدت عمر وی که ۷۸ سال بوده ولادت او در سال ۶۴۴ قمری واقع شده است. کتاب جوینی که در مورد آن بحث می کنیم چنین نام دارد: فرائد السمطین فی فضائل المرتضی و البتول و السبطین (علیهم السلام) جوینی در سال ۷۱۶ قمری تالیف این کتاب را به پایان برده است.( الکنی و الالقاب، ج۲، ص۱۹۶،ناشر: مکتبه الصدر، تهران )
چهل دلیل از انبوه مدارک شافعی بودن جوینی از شیعه و سنی، گذشته و معاصربا توجه به مدارکی که نویسنده نامه ارائه کرده است، سعی می شود دیدگاه دانشمندان با تفکیک از نظر مذهبی و بر اساس ترتیب زمانی در مورد مذهب جوینی بیان شود، بنابر این از کتب اهل سنت و زمان نزدیک به عصر جوینی آغاز می کنیم.۱- تذکره الحفاظ، شمس الدین محمد الذهبی، متوفی ۷۴۸، ناشر: داراحیاء التراث العربی، بیروت، لبنان، ج۴، ص۱۵۰۵سمعت من الامام المحدث الاوحد الاکمل فخرالاسلام صدرالدین ابراهیم بن محمد بن الموید بن حمویه الخراسانی الجوینی شیخ الصوفیه …و کان شدید الاعتناء بالروایه و تحصیل الاجزاء.۲- المعجم المختص، شمس الدین الذهبی، متوفی ۷۴۸،ص ۶۵، شماره۷۳ابراهیم بن محمد الموید بن عبدالله بن علی بن محمد بن حمویه الامام الکبیر المحدث شیخ المشایخ صدرالدین ابوالمجامع الخراسانی الجوینی الصوفی ولد سنه ۶۴۴ و سمع بخراسان و بغداد و الشام و الحجاز و کان ذااعتناء بهذا الشان و علی یده اسلم الملک غازان.دراین دو منبع دیده می شود که شمس الدین ذهبی که از بزرگ ترین رجال شناسان اهل سنت و به تعبیر سیوطی “خاتمه الحفاظ” است و در فن خود بسیار ورزیده محسوب می شود، به تجلیل و تکریم فراوان از وی پرداخته و او را امام و شیخ المشایخ محسوب کرده است، تعبیراتی که ابدا نمی توان تصور کرد ذهبی آن را برای شیعه به کار ببرد و این برای کسانی که آشنا به اصول رجالی هستند مطلبی روشن است، علاوه براین ذهبی از وی به عنوان شیخ صوفیه یاد کرده است که این نیز دلیل دیگری برای خروج وی از تشیع به شمار می رود که توضیح بیشتری در مورد این مطلب در ادامه بحث بیان خواهیم کرد.۳- معارج الوصول الی معرفه فضل آل الرسول علیهم السلام، الزرندی الشافعی متوفی ۷۵۰، تحقیق ماجد بن عطیه، ص۴۸هو صدر الدین ابراهیم بن محمد بن الموید بن حمویه الجوینی ابوالمجامع ابن سعدالدین الشافعی الصوفی.۴- الوافی بالوفیات، الصفدی متوفی۷۶۴، ناشر: داراحیاء التراث، بیروت، لبنان، ج۶، ص ۹۲صدرالدین الجوینی الشافعی، ابراهیم بن محمد۵- طبقات الشافعیه، عبدالرحیم الاسنوی جمال الدین، متوفی ۷۷۲،ناشر: دارالکتب العلمیه، بیروت، لبنان، ج۱، ص۲۱۷، رقم ۴۱۲صدرالدین ابراهیم بن سعدالدین محمد بن الموید المعروف بالحموی نسبه الی مدینه … کان المذکور اماما فی علوم الحدیث و الفقه کثیر الاسفار فی طلب العلم.در این منبع که برای شناساندن فقها و محدثین شافعی مذهب نگاشته شده است، با تجلیل فراوان از جوینی یاد شده است و به عنوان امام در علوم حدیث و فقه مطرح گردیده است.۶- الفصول المهمه فی معرفه الائمه، ابن صباغ المالکی، متوفی ۸۵۵، ناشر: دارالحدیث للطباعه و النشر، ج۲، ص۱۲۵۳الحموینی الشافعی۷- الدرر الکامنه فی اعیان المائه الثامنه، ابن حجر العسقلانی، متوفی ۸۵۲، ناشر: داراحیاء التراث العربی، بیروت، لبنان، ج۱، ص ۶۷و ۶۸ابراهیم بن محمد بن الموید بن حمویه الجوینی صدرالدین ابوالمجامع بن سعدالدین الشافعی الصوفی و سمع من عثمان بن الموفق صاحب الموید الطوسی.ابن حجر پس از آنکه تصریح می کند جوینی شافعی مذهب بوده است، شرحی از شهرهای محل تحصیل، مشایخ او از اهل سنت و اجازات وی بیان نموده و سپس می نویسد: اجاز لبعض شیوخنا منهم ابوهریره بن الذهبی. بر اساس این گزارش جوینی نه تنها عالمی از مذهب شافعیه بوده است بلکه از مشایخ اجازه آنان نیز به شمار می رفته است تا جایی که فرزند ذهبی دانشمند بزرگ اهل سنت، برای نقل حدیث از وی اجازه دریافت داشته است.۸- ینابیع الموده لذوی القربی، شیخ سلیمان بن ابراهیم القندوزی الحنفی، متوفی ۱۲۹۴،ناشر: دارالاسوه للطباعه و النشردر این کتاب موارد فراوانی وجود دارد که قندوزی شخص مورد نظر را به عنوان یک دانشمند محدث سنی مذهب و شافعی شناسانده است، در این میان می توان از این مجلدات و صفحات یاد کرد:ج ۱، ص ۲۷ :فجمع مناقب اهل البیت (علیهم السلام) کثیر من المحدثین و الفوها کتبا مفرده، منهم: احمد بن حنبل و النسایی و سمّیاه المناقب…. و منهم: الشیخ محمد بن ابراهیم الجوینی الحموینی الشافعی الخراسانی و سمّاه فرائد السمطین فی فضائل المرتضی و البتول و السبطین (علیهم السلام)ج ۳، ص ۲۷۰ و ۲۷۱:محمد بن ابراهیم الشافعی فی کتابه فرائد السمطین..ج ۳، ص ۲۹۵:و فی کتاب فرائد السمطین للشیخ محمد بن ابراهیم الجوینی الخراسانی الحموینی المحدث الفقیه الشافعی …در این کتاب می توان به موارد دیگری نیز اشاره نمود، از جمله:ج ۳، ص ۳۰۹ و ص ۳۴۸ و ص ۳۵۹ و ص ۳۸۱ و …۹- فلک النجاه فی الامامه و الصلاه، علی بن محمد فتح الدین الحنفی، متوفی ۱۳۷۱، ناشر: موسسه دار الاسلام، ص ۳۷فرائد السمطین فی فضایل المرتضی و البتول و السبطین (علیهم السلام) للشیخ محمد بن ابراهیم الحموینی الشافعی الخراسانی۱۰- الاعلام، خیرالدین الزرکلی، متوفی ۱۴۱۰، ناشر: دارالعلم للملایین، بیروت، لبنان، ج ۱، ص ۶۳ابراهیم بن محمد بن الموید ابی بکر بن حمویه الجوینی صدرالدین ابوالمجامع شیخ خراسان فی وقته من اهل جوین بها رحل فی طلب الحدیث … عرفه ابن حجر فی الدرر بالشافعی الصوفی.در مورد منابع اهل سنت به این مقدار اکتفا می کنیم. البته لازم به ذکر است همان گونه که دیده می شود یکی از این منابع از عالمی معاصر است که نوشته نامه را در مورد تالیفات معاصرکاملا بی اعتبار می نماید که پس از این بیشتر به این مورد پرداخته خواهد شد. با در نظر داشتن این مطلب که بر اساس فحص ما هیچ تالیفی از تالیفات اهل سنت جوینی را شیعه ندانسته است، نگاهی نیز به مدارک شیعی در مورد مذهب جوینی می اندازیم تا این قسمت از ادعای موجود در نامه نیز به روشنی باطل گردد. هر چند به همین اندازه اذعان علمای شناخته شده اهل تسنن بر سنی بودن جوینی، می تواند پایان بخش جواب به نگارنده نامه باشد.۱۱- غایه المرام و حجه الخصام فی تعیین الامام من طریق الخاص و العام، السید هاشم البحرانی، متوفی ۱۱۰۷در این کتاب بارها و بارها بر اینکه جوینی از علمای عامه ( اهل سنت ) بوده است تصریح شده است. برای نمونه مواردی را ذکر می کنیم.ج۱، ص ۶۳:قلت: و روی الحدیث السابق من طریق العامه ایضا ابراهیم بن محمد الحموینی من اعیانهمج ۱، ص ۱۰۴:ابراهیم بن محمد الحموینی من اعیان علماء العامهج ۱، ص ۱۴۷:احد مشایخ العامهج ۱، ص ۱۵۳:الحموینی من اهل السنهج ۱، ص ۲۲۲:الحموینی و هو احد اعیان علماء العامهج ۱، ص ۲۳۰ و ص ۲۸۹:الشیخ ابراهیم بن محمد الحموینی من اعیان علماء العامههمانطور که بیان شد علامه بحرانی قدس سره الشریف در این تالیف بارها و بارها جوینی را از علمای اهل سنت بلکه از علمای سرشناس این مذهب معرفی کرده است که تنها چند مورد را در این مقاله ذکر کردیم اما متتبع می تواند به موارد فراوان دیگری در همین کتاب مراجعه نماید و به روشنی دریابد که این محقق گران قدر شیعه، با قاطعیت و بدون هیچ تردیدی مذهب جوینی را گزارش کرده است. اکنون بحث را با ارائه سایر مدارک شیعی ادامه می دهیم.۱۲- خلاصه عبقات الانوار، سید حامد النقوی، متوفی ۱۳۰۶، ناشر: موسسه البعثه، قسم الدراسات الاسلامیه، طهران، ایراندر این کتاب نیز موارد فراوانی از ذکر مذهب اهل سنت برای جوینی، به دیده محقق درمی آید که به دلیل اهمیت این کتاب و مقام تحقیقی مولف آن، تعدادی از موارد را بیان می کنیم.ج ۸، ص۲۷۵-۲۷۶:و لقد روی جماعه من ائمه علماء اهل السنه حدیث نزول آیه ( الیوم اکملت لکم دینکم … ) فی واقعه الغدیر و منهم:۱- احمد بن موسی بن مردویه الاصفهانی ۲- ابونعیم احمد بن عبدالله اصبهانی ۳- ابوالحسن علی بن محمد الجلالی المعروف بابن مغازلی ۴- الموفق بن احمد المعروف باخطب خطباء خوارزم ۵- ابراهیم بن محمد بن الموید الحموینی .ایشان در این مورد به وضوح جوینی را از امامان علمای اهل سنت به شمار آورده است، مورد بعدی در این کتاب:ج ۸، ص ۳۱۶:و غیر خاف علی ذوی العلم و الاطلاع ان الحموینی من مشاهیر ائمه اهل السنه و من اعلام مشایخ اکابرهم.علامه سید حامد نقوی قدس سره الشریف در این مورد جوینی را از امامان مشهور اهل سنت دانسته و بالاتر از آن وی را به عنوان عالمی سرشناس از اساتید بزرگان اهل سنت معرفی نموده است، بیانی که نشان می دهد شهرت وی تنها به عنوان یک دانشمند نبوده است بلکه سمت استادی دانشمندان بزرگ اهل سنت را نیز دارا بوده است. اینک مورد دیگری از این کتاب را نقل می کنیم:ج ۹، ص ۲۳۳:و قد روی حدیث تعمیم رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم بیده علیا علیه السلام یوم غدیر خم جماعه من اکابر ائمه اهل السنه امثال:۱- سلیمان بن داود بن الجارود ابو داود الطیالسی ۲- عبدالله بن محمد بن ابی شیبه العبسی ۳- احمد بن منیع البغوی ۴- احمد بن الحسین بن علی البیهقی ۵- محب الدین احمد بن عبدالله الطبری ۶- ابراهیم بن محمد الحموینی ۷- محمد بن یوسف الزرندی ۸- علی بن محمد المعروف بابن الصباغ ۹- جلال الدین عبدالرحمن بن ابی بکر السیوطی ۱۰- جمال الدین عطاء الله بن فضل الله المحدث ۱۱- علاءالدین علی بن حسام الدین الشهیر بالمتقی ۱۲- محمود بن علی الشیخانی القادری ۱۳- احمد بن محمد القشاشی.در این کتاب موارد دیگری نیز یافت می شود که کار آن را به عهده محقق منصف وامی نهیم تا علاوه بر دسترسی به نظر این محقق گران قدر ثمره شیرین دریافت حق را که ولایت امیرالمومنین علی علیه السلام باشد، نیز دریابد.۱۳- الزام الناصب فی اثبات الحجه الغائب (علیه السلام)، الشیخ علی الیزدی الحائری، متوفی ۱۳۳۳ ، ج۱، ص ۱۷۷و فی الینابیع عن الحموینی الشافعی فی فرائد السمطین۱۴- مکیال المکارم فی فوائد الدعا للقائم علیه السلام، میرزا محمد تقی اصفهانی، متوفی ۱۳۴۸، ناشر: موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، لبنان، ج ۱، ص ۹۱عن الحموینی من اعیان علماء العامه۱۵- الکنی و الالقاب، الشیخ عباس القمی، متوفی ۱۳۵۹، ناشر: مکتبه الصدر، تهران، ایران، ج ۲، ص ۱۹۶شیخ الاسلام ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعدالدین محمد بن الموید ابی بکر بن جمال السنه ابی عبدالله محمد بن حمویه بن محمد الجوینی المعروف الحموئی و بن حمویه جمیعا المتوفی سنه ۷۲۲ کما عن تذکره الحفاظ، کان من اعظم علماء اهل السنه و محدثیهم و حفاظهم وکذا ابوه و جده علی ما هو الظاهر.۱۶- اعیان الشیعه، السید محسن الامین، متوفی ۱۳۷۱، ناشر: دارالتعارف للمطبوعات، بیروت، لبنان، ج ۲، ص ۵۳٫٫٫ محمد بن ابراهیم الحموینی الشافعی فی فرائد السمطین۱۷- لماذا اخترت مذهب اهل البیت (علیهم السلام)، الشیخ محمد مرعی الانطاکی، متوفی ۱۳۸۳، ناشر: مرکز النشر التابع لمکتب الاعلام الاسلامی، ص ۲۷۸و کذا اخرجه الحموینی الشافعی فی فرائد السمطیندر این کتاب موارد دیگری نیز وجود دارد اما چون بنا بر تطویل نیست، تنها به آن اشاره می کنیم:ص ۳۴۴ و ص ۳۸۱ و …۱۸- ذیل کشف الظنون، آقا بزرگ الطهرانی، متوفی ۱۳۸۹، ناشر: دار احیاء التراث العربی، ص ۷۰صدر الدین ابراهیم بن سعدالدین محمد بن الموید بن ابی الحسین بن محمد بن حمویه الحموینی الذی اسلم علی یده السلطان محمود غازان فی سنه ۶۹۴ و تشیع اخیرا.در این منبع علامه محقق آقا بزرگ تهرانی قدس سره پس از معرفی جوینی او را موجب اسلام آوردن غازان می داند، اسلامی که در ابتدا تشیع نبوده است و سپس منتهی به تشیع شده است. پرواضح است که اگر جوینی شیعه بود اسلامی که به غازان عرضه می کرد تشیع بود، نه آنکه غازان ابتدا اسلام غیر شیعی بیاورد و بعدا به تشیع بگرود.۱۹- حدیث الثقلین، نجم الدین العسکری، متوفی ۱۳۹۰، ناشر: مطبعه الآداب، النجف الاشرف، ص ۶الشیخ ابراهیم بن محمد الحموینی الشافعیدر این کتاب نیز علاوه بر موردی که ذکر شد می توان موارد دیگری را نیز در مورد شافعی بودن جوینی یافت، ازجمله درص ۷؛ ص ۸ و …۲۰- مقام الامام علی علیه السلام، نجم الدین العسکری، متوفی ۱۳۹۰در این کتاب نیز بارها بر شافعی بودن جوینی تاکید شده است، بنگرید به صفحات: ۵، ۸، ۴۴، ۵۲و ۵۳۲۱- عید الغدیر فی الاسلام، علامه امینی، متوفی ۱۳۹۲، ص ۲۴تا ص ۴۳و خصوص حدیث تهنئه الشیخین رواه من ائمه الحدیث و التفسیر و التاریخ من رجال السنه کثیر لایستهان بعدتهم … فممن رواه: … ۳۲- شیخ الاسلام الحموینی المتوفی ۷۲۲، قال فی فرائد السمطین …۲۲- شرح احقاق الحق، آیه الله المرعشی النجفی، متوفی ۱۴۱۱، ناشر: مکتبه آیه الله العظمی المرعشی النجفی، قم، ایراناین کتاب نیز از کتبی است که به شکل متعدد در مورد مذهب جوینی سخن گفته و او را شافعی دانسته است. به عنوان نمونه مواردی را برمی شماریم.ج ۱۹، ص ۶۸۶:و قال الشیخ المحدث الفقیه ابراهیم بن محمد الجوینی الحموینی الشافعی فی کتابه فرائد السمطین …ج ۱۹، ص ۵۷۱، ۶۴۷، ۶۸۶و ….اخرج الحموینی الشافعی فی فرائد السمطین …اکنون که نظر آن مرجع تقلید فقید را بیان کردیم، مناسب است نظر چند تن از مراجع تقلید شیعه که در قید حیات هستند را نیز نقل نماییم.۲۳- امان الامه من الاختلاف، آیه الله العظمی لطف الله الصافی الگلپایگانی، معاصر، چاپ علمیه قم، ص ۲۰۸اخرج شیخ الاسلام ابراهیم بن محمد الجوینی الشافعی …۲۴- الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، آیه الله ناصر مکارم الشیرازی، معاصر، ج ۴، ص ۸۵نزول آیه التبلیغ؛ علی الرغم من ان احکام المتسرعه و التعصبات المذهبیه قد حالت مع الاسف دون وضع الحقائق الخاصه بهذه الآیه فی متناول ایدی جمیع المسلمین بغیر تغطیه او تمویه الا ان هناک مختلف الکتب التی کتبها علماء من اهل السنه فی التفسیر و الحدیث و التاریخ اوردوا فیها روایات کثیره تقول جمیعها بصراحه ان الآیه المذکوره قد نزلت فی علی علیه السلام … من بینهم: ابواسحاق الحموینی فی فرائد السمطین …در این منبع موارد دیگری نیز دیده می شود، از جمله:ج۷، ص ۳۴۷:نقل الحموینی و هو من علماء اهل السنه المعروفین فی کتابه فرائد السمطین …۲۵- رجال ترکوا الصمات فی قسمات التاریخ، السید لطیف القزوینی، معاصر، ص ۲۶۱اخرج ابراهیم بن محمد الحموینی الشافعی۲۶- ازمه الخلافه و الامامه و آثارها المعاصره، اسعد وحید قاسم، معاصر، ناشر: الغدیر للطباعه و النشر و التوزیع، بیروت، لبنان، ص ۱۵۸صدر الدین ابراهیم الجوینی و هو شافعی …۲۷- الهجوم علی بیت فاطمه الزهراء سلام الله علیها، الشیخ عبدالزهراء مهدی، معاصر، ص ۲۰۰ابراهیم بن محمد بن الموید بن حمویه الجوینی الشافعی۲۸- ماساه الزهرا سلام الله علیها، السید جعفر مرتضی العاملی، معاصر، ناشر: دارالسیره، بیروت، لبنان، ج ۲، ص ۳۸و روی ابراهیم بن محمد الجوینی الشافعی …۲۹- تنزیه الشیعه الاثنی عشریه عن الشبهات الواهیه، ابوطالب التجلیل التبریزی، معاصر، ص ۱۶۴السادس، حدیث زید، رواه اهل السنه و منهم: العلامه الجوینی … فی فرائد السمطیندر این کتاب می توانید مطلب را در ص ۳۸۸ نیز ملاحظه بفرمایید.۳۰- مکتبه العلامه الحلی، السید عبدالعزیز الطباطبایی، معاصر، ناشر: موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، قم، ص ۲۱فرائد السمطین فی فضایل المرتضی و البتول و السبطین ( علیهم السلام ) لصدرالدین ابراهیم بن محمد بن حمویه الحموئی الشافعی الجوینی۳۱- ترجمه الامام الحسن علیه السلام من طبقات ابن سعد، تحقیق السید عبدالعزیز الطباطبایی، معاصر، ناشر: موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، قم، ص ۲۱ من المحققفرائد السمطین فی فضایل المرتضی و البتول و السبطین ( علیهم السلام ) لصدرالدین ابراهیم بن محمد بن حمویه الحموئی الشافعی الجوینی۳۲- الامام علی بن ابی طالب علیه السلام، احمد الرحمانی الهمدانی، معاصر، ناشر: المنیر للطباعه و النشر، تهران، ص ۳۶فرائد السمطین للعلامه الجوینی الشافعی۳۳- معجم المولفین، معاصر، ناشر: مکتبه المثنی، بیروت، لبنان، ج۱، ص ۸۸ابراهیم بن محمد بن ابی بکر بن محمد بن حمویه الجوینی الشافعی۳۴- الامام الحسین (علیه السلام) فی احادیث الفریقین، السید علی الابطحی، معاصر، ج۲، ص ۴۴۰عن العالم الشافعی ابراهیم الحموینی …۳۵- الامامه فی اهم الکتب الکلامیه، السید علی المیلانی، ناشر: منشورات الشریف الرضی، ص ۹۳ممن رواها من اهل السنه: … الحموینی۳۶- التجلی الاعظم، السید فاخر الموسوی، معاصر، ص ۲۹۳حدیث ام سلمه رضوان الله علیها بلفظ الصلوات رواه جماعه کثیره من علماء العامه، منهم: … ۱۲- الحموینی فی فرائد السمطین۳۷- معجم المطبوعات النجفیه، محمد هادی الامینی، معاصر، ناشر: مطبعه الآداب، النجف الاشرف، ص ۲۶۲فرائد السمطین فی فضایل المرتضی و البتول و السبطین (علیهم السلام): الحافظ الحموینی الشافعی۳۸- تحقیق المراجعات، محقق: حسین الراضی، معاصر، پاورقی ص ۹۲و ما رواه ابراهیم بن محمد الحموینی و غیره من اهل السنهدر همین منبع در پاورقی ص ۲۶۶ نیز آمده است:و رواه الامام ابراهیم بن محمد الحموینی الشافعی فی کتابه ..۳۹- طرق حدیث الائمه الاثنا عشر( علیهم السلام )، الشیخ کاظم آل نوح، معاصر، ص ۱۵این مولف پس از آوردن نام کتاب فرائد السمطین می نویسد: لمحمد بن ابراهیم الحموینی الشافعیو نیز در ص ۴۹ همین کتاب آمده است:رواه الحموینی و هو من اعیان علماء اهل السنه۴۰- کتاب سلیم بن قیس، تحقیق محمد باقر الانصاری، معاصر، ص ۵۴الشیخ ابواسحاق ابراهیم بن سعدالدین محمد بن محمد بن حمویه الجوینی المعروف بالحموئی المتوفی ۷۲۲ و هو من اعظم محدثی العامه و حفاظهم.منبع: aspx.12yasrebi.blogfa.com
 

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.