تاریخ انتشار : ۱۶ مرداد ۱۳۹۵


پس از رحلت خاتم الأنبیاء محمد مصطفی(ص)، تعداد انگشت شماری بر عهد و پیمان خویش و پذیرش ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) باقی ماندند.
سلمان، مقداد، ابوذر و عمار از برجسته‌ترین این افراد بودند که در اثر ولایت‌پذیری به مقامات بسیار بالایی رسیدند. مرحوم علامه مجلسی(ره)در جلد بیست و سوم بحار الأنوار، روایات فراوانی را در خصوص فضائل سلمان، ابوذر، مقداد و عمار جمع‌آوری کرده است که انسان را در نگاه اوّل متحیّر می‌سازد و مراحل اوج‌گیری انسان در کسب فضائل و مقامات را تا بی‌نهایت نشان می‌دهد.
مقامات سلمان فارسی
در بین اصحاب و یاران باوفای رسول خدا(ص) که بر عهد و پیمان ولایت باقی ماندند، مقام سلمان فارسی(ره)و فضائل او درخشش دیگری دارد که به نمونه‌ای از آن اشاره می‌شود:
1. نزول برخی آیات قرآن در خصوص سلمان فارسی، امام باقر(ع) می‌فرمایند، این آیه در شأن سلمان فارسی نازل شد: {وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الّذِينَ يَدْعُونَ رَبّهُم بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ وَلاَ تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ الْحَيَاةِ الدّنْيَا}(کهف/28)
با كسانی كه خدای خويش را صبح و شام می‌خوانند و فقط رضای او را طلب می‌کنند، با شکیبایی همراهی کن و لحظه‌ای از آنان به خاطر زینت دنیا چشم مپوش.
2. توصیه خداوند متعال در خصوص سلمان، مانند: قال رسول الله(ص): «ان الله أمرني بحبّ أربعةٍ: عليّ و سلمان و ابي‌ذر والمقداد».(عیون اخبار الرضا(ع)/ج2/ص32)
پیامبر اکرم(ص) فرمودند: خداوند متعال مرا امر کرد به دوست داشتن چهار نفر، علی(ع)، سلمان، ابوذر و مقداد. و نیز خداوند متعال فرمود: اگر اهل زمین سلمان و مقداد را دوست داشتند هیچ کس عذاب نمی‌شد.(بحار:22/328)
3. خلقت زمین به خاطر سلمان!؛ قال علی(ع): «خُلِقَت الارضُ لسبعةٍ بهم يرزقون وبهم يُمطرون وبهم ينصرون، ابوذر، سلمان، والمقداد وعمار وحذيفة وعبدالله ابن مسعود وانا امامُهم وهم الذين شهدو الصلاة على فاطمة(علیها السلام)».(خصال:2/360)
زمین به خاطر هفت نفر خلق شد و به واسطۀ آنها روزی داده می‌شود و باران می‌آید و یاری می‌شود، ابوذر، سلمان، مقداد، عمار، حذیفه، عبدالله بن مسعود و من امام آنها هستم و آنها کسانی هستند که بر فاطمه زهرا(عليها السلام) نماز خواندند.
(شیخ صدوق در مورد معنای این روایت می‌فرماید: این که زمین برای این هفت نفر خلق شده معنایش این نیست که از ابتدای خلقتش تا انتها به خاطر آنها بوده است و تنها معنایش این است که فایده در زمین در آن وقت برای کسانی که شاهد نماز بر فاطمه(علیها السلام) بوده‌اند، مقدّر شده بود و این خلقت تقدیری است نه تکوینی). و شاید منظور این باشد که اگر این 7 نفر نبودند اسلام حقیقی و تشیع حفظ نمی‌شد و هدفی که خداوند از خلقت زمین داشته است در آن برهۀ زمانی محقق نمی گشت.
4. شیعیان امیرالمؤمنین(ع): قال علیّ بن موسی الرضا(ع): «انّما شيعة اميرالمؤمنين(ع)، الحسن والحسين(ص) وسلمان وابوذر والمقداد وعمار ومحمد بن ابي‌بكر الذين لم يخالفوا شيئاً من اوامره».(الاحتجاج:2/440)
شیعیان امیرالمؤمنین(ع) امام حسن، امام حسین(ص) و سلمان و ابوذر و مقداد و عمار و محمد بن ابی‌بکر هستند که در هیچ یک از اوامر امیرالمؤمنین(ع) مخالفت نکردند.
5. سلمان برتر از لقمان حکیم: قال رسول الله(ص): «سلمان خيرٌ من لقمان»: سلمان برتر و بهتر از لقمان است.(بصائر الدرجات/ج1/باب9/ح13)
6. سلمان برتر از دیگر اصحاب: از امام صادق(ع) سؤال شد: در بین خواص اصحاب مانند سلمان، ابوذر، مقداد و عمار، کدام یک برتر و افضل بود؟ حضرت امام صادق(ع) فرمودند: سلمان! سپس فرمودند: سلمان علومی را می‌دانست که اگر ابوذر می‌دانست کافر می‌شد.
و نیز امام صادق(ع) فرمودند: ایمان 10 درجه دارد که مقداد 8 درجۀ ایمان و ابوذر 9 درجه داشت و سلمان در درجۀ دهم بود.
و رسول خدا(ص) بین سلمان و ابوذر اخوت و برادری برقرار کرد و با ابوذر شرط کرد که نافرمانی سلمان را نکند.
و نیز رسول خدا(ص) فرمودند: سلمان از من است و هر کس به او جفا کند به من جفا کرده و هر کس او را اذیت کند، مرا اذیت کرده و هرکس از او دوری کند از من دوری کرده و هر کس به او تقرب جوید، به من تقرب جسته است و خدا دشمن است با کسی که با سلمان دشمنی کند و دوست است با کسی که او را دوست داشته باشد. همانا بهشت مشتاق و عاشق سلمان است بیش از آن که سلمان به بهشت اشتیاق داشته باشد یا عاشق آن باشد.
7. عالم به تمام علوم: امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرمایند: چه بگویم دربارۀ مردی که از طینت و سرشت ما اهل‌بیت(ع) خلق شد و روح او مقرون به روح ماست و خداوند متعال او را مخصوص گردانید به اولین و آخرین علوم، ظاهر و باطن علوم، آشکار و نهان علوم و او از ما اهل‌بیت(ع) است.(رجوع کنید به بحارالأنوار:22/318)
چرا سلمان؟!
این سؤال برای بسیاری پیش می‌آید که چگونه ممکن است یک بشر عادی و نه معصوم! به این همه مقامات برسد. منصور برزج می‌گوید به امام صادق(ع) عرض کردم، بسیار می‌شنوم که شما از سلمان فارسی سخن می‌گویید. حضرت صادق(ع) فرمودند: نگو سلمان فارسی! بلکه بگو سلمان محمّدی(ص). همانا سلمان سه خصلت داشت: اول آن که: خواستۀ امیرالمؤمنین علی(ع) را بر خواستۀ خود مقدم می‌داشت و نظر او را اعمال می‌کرد. دوم: مقداد را دوست می‌داشت و آنها را به ثروتمندان ترجیح می‌داد. سوم: دوستدار علم و علمای راستین بود.(امالی طوسی/133)
موضوعیت یا طریقیت سلمان
آری! آن چه که سلمان و مانند سلمان را به این مقامات می‌رساند: مقدم داشتن خواستۀ ولایت و امامت و عمل به فرمان او در نهایت درجه است. یعنی: حرف اول و آخر را ولایت می‌زند و بس. به این معنا که سلمان موضوعیت ندارد بلکه طریقیت دارد، آن چه که موضوعیت دارد ولایت است و سلمان طریق رسیدن به این ولایت را نشان می‌دهد. دوست داشتن سلمان به معنای دوست داشتن ولایت و دشمنی با سلمان یعنی: دشمنی با ولایت. همان‌گونه که دشمنی برخی اصحاب رسول خدا(ص) با سلمان نه به خاطر نماز و روزۀ سلمان بود بلکه به خاطر توجه خاص و ویژۀ او به امیرالمؤمنین علی(ع) بود و لذا پیامبر اکرم(ص) می‌فرمودند: کسی که با سلمان دشمنی کند با خدا دشمنی کرده و کسی که به او جفا کند به من جفا کرده است.
محبت به سلمان، مقامات سلمان و عظمت سلمان همگی در طول ولایت و امامت امیرالمؤمنین علی(ع) بود و نه در عرض آن! و به همین طریق هر کس که امام زمان خویش را در تمامی حالات بر خود ترجیح دهد به این مقام و عظمت می‌رسد، نمونه کامل و مصداق بارز آن حضرت اباالفضل العباس(ع) بود که در تمامی زمینه‌ها امام حسین(ع) را بر خود ترجیح می‌داد و به آن مقامات عالیه در دنیا و آخرت نائل آمد.
امام صادق(ع) فرمودند: «الولاية للمؤمنين الذين لم يغيّروا ولم يبدّلوا بعد نبيّهم واجبةٌ مثل سلمان الفارسي وابي‌ذر الغفاري والمقداد وعمار و… ومن نحانحوهم وفعل مثل فعلهم».(بحارالأنوار:10/226)
دوستی مؤمنین که بعد از رسول خدا(ص) از ولایت منحرف نشدند و چیز دیگری را جایگزین آن نکردند واجب است مانند سلمان و ابوذر و مقداد و عمار و… و هر کس که مانند آنها عمل کند و به طریق آنها رود.
بنابراین، پذیرش ولایت امام معصوم(ع)، ترجیح خواستۀ او برخواستۀ خود، جایگزین نکردن دیگران در جایگاه امام(ع) انسان را به چنین کمالات خیره کننده و اعجاب‌آور می‌رساند. معیار، ملاک و محک اعمال ولایت است. الاقرب فالاقرب، الأبعد فالأبعد. اللهم ارزقنا…
 
  منبع : نشريه امام شناسي ، شماره 33


برچسب ها :
دیدگاه ها
تازه ترین مطالب
نشست تخصصی “وضعیت شناسی داخلی و خارجی و راه های برون رفت از وضعیت موجود”

نشست تخصصی “وضعیت شناسی داخلی و خارجی و راه های برون رفت از وضعیت موجود”

ابراهیمی اصل:  آمریکا و اسرائیل جنگی نرم افزاری ضد ایران شروع کرده اند که هزینه آن را سعودی می دهد

ابراهیمی اصل: آمریکا و اسرائیل جنگی نرم افزاری ضد ایران شروع کرده اند که هزینه آن را سعودی می دهد

راه بازگشت دوباره به قرآن و عترت

راه بازگشت دوباره به قرآن و عترت

تفاوت مقام معصومان با مقربانی مانند حضرت عباس علیهم السلام

تفاوت مقام معصومان با مقربانی مانند حضرت عباس علیهم السلام

پاسخ به ده شبهه وهابیت پیرامون غدیر

پاسخ به ده شبهه وهابیت پیرامون غدیر

حدیث غدیر در نهج البلاغه

حدیث غدیر در نهج البلاغه

آیا بر اساس روایتی در کافی، شیعه معتقد است که تعداد آیات قرآن که جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل کرده بود، هفده هزار آیه بود؟!

آیا بر اساس روایتی در کافی، شیعه معتقد است که تعداد آیات قرآن که جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل کرده بود، هفده هزار آیه بود؟!

آیا پیامبران به آمدن ائمه معصومین بشارت دادند؟

آیا پیامبران به آمدن ائمه معصومین بشارت دادند؟

سالگرد ارتحال مرجع عالی قدر تشیع ایت الله بروجردی(رحمت الله)

سالگرد ارتحال مرجع عالی قدر تشیع ایت الله بروجردی(رحمت الله)

ضوابط و احکام بدعت از نگاه مذاهب فقهى‏

ضوابط و احکام بدعت از نگاه مذاهب فقهى‏

آثار سیاسى- اجتماعى جریان‏هاى تکفیرى بر عقب ‏ماندگى کشورهاى اسلامى‏

آثار سیاسى- اجتماعى جریان‏هاى تکفیرى بر عقب ‏ماندگى کشورهاى اسلامى‏

حدیث سفینه و مساله توسل

حدیث سفینه و مساله توسل

تقویم شیعه پانزدهم شوال

تقویم شیعه پانزدهم شوال

مراسم شصتمین سالگرد زعیم عالیقدر جهان تشیع حضرت آیت الله العظمی بروجردی(قدس سره)

مراسم شصتمین سالگرد زعیم عالیقدر جهان تشیع حضرت آیت الله العظمی بروجردی(قدس سره)

برگزاری دوره های آموزشی شیعه شناسی مخصوص خواهران

برگزاری دوره های آموزشی شیعه شناسی مخصوص خواهران

مطالب مرتبط