مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر

مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر

 

تاریخ تاسیس ۱۳۷۰
کشور مکان استقرار ایران-قم
تاریخچه مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر علیه السلام در سال ۱۳۷۰ (هجری شمسی) زیر نظر حضرت آیت اللّه خزعلى با مسئولیت آیت الله دکتر سید محمد حسینى قزوینى در راستاى تحقیقات معارف اسلامى بویژه بخش فقه ، رجال وحدیث تأسیس گردید
اهداف و چشم انداز بخش حدیث         

 

در این بخش کتب روایى شیعه و احادیث معصومین: به شرح ذیل کار شده است:

۱ – تعیین معصومى که روایت از او صادر شده چه آنکه نام آن معصوم بصورت صریح ذکر شده باشد و یا بصورت کنیه مانند: ابو الحسن، ابو جعفر، و یا بصورت کنایه مانند: الماضى، العالم، الرجل، و یا بصورت مضمر مانند عنه، سألته و کتبت الیه آمده باشد.

۲ – تفکیک روایاتى که از ائمه و انبیاء و ملائکه (ع) نقل شده است.

۳ – تفکیک روایات قدسى از غیر قدسى.

۴ – تفکیک احادیث و سیره.

۵ -تفکیک احادیث مضمر، مرسل، مقطوع ، مرفوع و مجهول.

۶ – تعیین آغاز و پایان حدیث.

۷ – تعیین احادیثى که در جواب سؤال سائل آمده و به تنهایى مفهوم ندارند مانند: لابأس، نعم، لا و … و ارتباط آنها به مورد سؤال. لازم به توضیح است که کلیّه موارد فوق در داخل کتاب با رمز ویژه مشخص گردیده است.

 

هدف نهایى:

هدف اصلى از این کار به شرح ذیل مى‏ باشد:

۱ – تألیف کتاب “موسوعه اطراف الحدیث” که آغاز احادیث بصورت الفبائى خواهد آمد.

۲ – تألیف موسوعه هر یک از معصومین (ع) با جمع آورى تمام احادیثى که آن معصوم مستقلاً روایت فرموده و یا از معصوم قبل از خود نقل نموده و یا معصوم بعد، از او نقل نموده است. البته در این قسمت تمام احادیث هر معصوم موضوع بندى شده و احادیث احکام ، تفسیر ، اخلاق ، عقائد، تاریخ و … از هم تفکیک خواهد شد.

۳ – تألیف موسوعه انبیاء عظام و ملائکه صلوات الله علیهم اجمعین.

۴ – تألیف احادیث مقطوعه و مرفوعه که نام معصومى که آن را نقل نموده مشخص نشده.

۵ – ارائه نرم افزارى تحت عنوان” موسوعه المعصومین” که حاوى تمام احادیث معصومین (ع) با انواع جستجوهاى لفظى وموضوعى

 

بخش رجال          

 

 

الف) هویه الراوى

در این بخش براى هریک از رواتى که در سند کتب اربعه و وسائل الشیعه و مستدرک الوسائل قرار گرفته پرونده اى تشکیل شده و به شرح ذیل تحقیقات انجام گرفته است:

الف: “هویه الراوى” که شامل نام، کنیه، لقب، نسبت، محل اقامت، ولادت، وفات، طبقه و مذهب راوى مى ‏باشد.

ب: “مترادفات الراوى” که شامل تمام عناوینى است که راوى مورد بحث با آن عناوین در سند روایات قرار گرفته است؛ چه بسا بعضى از روات با بیش از ۲۰ عنوان مختلف در سند روایات و کتب رجالى قرار گرفته است.

ج: “مکانه الراوی” که شامل خلاصه اقوال علماى رجال در باره اعتبار وعدم اعتبار راوى مورد بحث مى ‏شود.

د: “صحبه الراوى” که راوى مورد بحث، زمان کدامیک از معصومین (ع) را درک کرده و از آن نقل روایت نموده است.

ه : “مصادر الترجمه” که شامل آدرس و عناوین کتب رجالى و روایى است که راوى مورد نظر در آنجا ذکر شده و ترجمه گردیده است. البته در موارد مورد نیاز نسبت به ضبط کلمات و تصحیفاتى که در نام وى به وقوع پیوسته، تحقیق لازم انجام گرفته است

 

ب ) تصحیفات

در این قسمت، موضوع مورد بحث، تصحیفاتى است که در کتب اربعه بوقوع پیوسته است.

ابتدا کلیّه مطالبى را که فقهاى بزرگ و اعاظم رضوان الله تعالى علیهم، مانند: صاحب معالم در منتقى الجمان و کاظمى در مشترکات و مجلسى در روضه المتقین و بروجردى در الموسوعه الرجالیّه و خوئى در معجم رجال الحدیث آورده‏اند جمع آورى شده است.

و در ضمن تحقیق و یا با استفاده از کامپیوتر مواردى را که از نظر مبارک آنان پوشیده مانده، ثبت شده است.

سپس در بعضى از موارد نسبت به فرمایشات آنان مطالبى افزوده شده و چه بسا نقد و بررسى هم انجام گرفته است.

و این بخش، از اهمیت ویژه اى برخوردار است و اثر سازنده در فتاوى فقهاء دارد زیرا تصحیف و تحریف در سند چه بسا موجب مى‏ شود که فقیه یک روایت را صحیح بداند و حال آنکه در واقع ضعیف است و یا بعکس.

بعنوان مثال: عبد الله بن سنان در سند حدیث مقدار کرّ “ثلاثه أشبار فى ثلاثه أشبار” قرار گرفته که تصحیف است و در واقع محمد بن سنان صحیح است که باتوجه به اینکه عبد الله مورد وثوق و محمد ضعیف است. و از این روایت، از زمان شیخ طوسى تا مقدس اردبیلى به صحیحه تعبیر شده ولى پس از طرح اشکال توسط صاحب معالم در”منتقى الجمان” نظر فقهاء برگشته و از این روایت به خبر و ضعیف تعبیر شده است.

و یا مانند: روایت حسن بن محبوب از ابو حمزه ثمالى که حدود ۳۸ مورد در کتب اربعه وارد شده که آیت الله العظمى بروجردى مى‏ فرماید: روایت حسن بن محبوب از ابوحمزه قطعاً مرسل است زیرا حسن بن محبوب سال ۱۴۸ هجرى به دنیا آمده و ابوحمزه سال ۱۵۰ هجرى از دنیا رفته است و نمى‏ تواند بدون واسطه از وى نقل حدیث کند.

حضرت آیت اللّه مؤمن هنگام بازدید از مؤسسه فرمودند: اگر این بخش از تحقیقات وارد حوزه علمیه شود تحول ایجاد مى‏ کند.

 

ج ) ضبط اسماء الرواه

در این قسمت ضبط و اعراب اسماء و القاب رواتى که در سند روایات و یا در کتب رجالى قرار گرفته مانند”درّاج” آیا به فتح دال و یا به ضمّ دال است و یا “حریز” بفتح حاء است و یا بضمّ آن که فهم این، در تشخیص وتعیین روات مشترک، نقش فعّال دارد.

بعنوان مثال نام “اسید” که در سند روایات کتب اربعه و وسائل و مستدرک آمده، آیا”اَسید” بخوانیم و یا”اُسید”؟ که با مراجعه به کتب ضبط مى‏ بینیم ابن حجر در تبصیر المنتبه ۳۳ نفر از روات را ذکر مى‏ کند که نام خود و یا پدر آنان” اُسید” بضمّ همزه است، و ابن ناصر الدین در توضیح المشتبه، نام ۲۰ نفر را مى ‏برد که نام خود و یا پدر آنان “اَسید” بفتح همزه است.

در این بخش کوشش شده در آغاز آنچه در کتب رجالى شیعه مانند: رجال ابن داود و ایضاح الاشتباه علامه حلّى و توضیح الاشتباه” ساروى ” و نضد الایضاح” علم الهدی ” وتنقیح المقال” مامقانى ” وضبط الاسماء” طریحى” و مانند آنها آمده استفاده شده و آنگاه در بعضى از موارد از کتب عامه مانند: “توضیح المشتبه” ابن ‏ناصرالدین، “الانساب””سمعانى” المؤتلف و المختلف” دارقطنى” والاکمال” ابن ماکولا و”تکمله الاکمال” ابن نقطه، و امثال آنها نیز مطالبى افزوده شده است.

و بعضى از بزرگان مانند: حضرات آیات خزعلى، آقاعزیز طباطبایى، شیخ محمد رضا جعفرى ملاحظه نموده اند

 

د) مشترکات

در این قسمت اسامى رواتى که بصورت مطلق در سند روایات قرار گرفته و مشترک میان چند راوى است مانند: ابان واحمد و محمد مورد بحث قرار گرفته و با توجه به اساتید و تلامیذ (راوى و مروى عنه) که در اسانید سایر روایات آمده، مشخص و معیّن مى گردد

بخش فقه 

 

 

تحقیقات انجام گرفته در این بخش شامل :

 

ابواب فقهى

فهرست کلیه ابواب فقهى از طهارت تا دیات بصورت منظم از ۸۰ دوره کتب فقهى شیعه و ۱۵۰ دوره کتب فقهى اهل سنّت، شامل حنبلى ، حنفى، شافعى، مالکى، زیدى و ظاهرى، فهرست شده است.

 

رسائل فقهى

وفهرست کلیّه رسائل فقهى موجود در کتابخانه هاى قم و بعضى از شهرستانها را که مفید بود استخراج شده.

 

شناسنامه کتب

در بخش براى هر یک از کتب فقهى مورد بحث، شناسنامه کاملى تهیه گردیده که شامل: موضوع، مؤلف، شمول (جمیع ابواب فقهى، اکثر ابواب فقهى یا بعضى از ابواب فقهى) عبارت (متن، شرح یا حاشیه) منهج (روائى، فتوائى یا استدلالى) تاریخ تألیف، تاریخ طبع، تعداد اجزاء و مجلدات، مواضع ترجمه و ذکر کتاب، و شروح و حواشى کتاب و …

 

شناسنامه مؤلفین

در این بخش براى هریک از مؤلّفان مورد بحث، شناسنامه اى تهیه شده که شامل: اسم مشهور مؤلف، کنیه، لقب، مذهب، تاریخ ولادت، تاریخ وفات، محل دفن، و محل حیات، تألیفات، مشایخ، تلامیذ و مواضع ترجمه اوست

ظرفیت ها معاونت اطلاع رسانی         

 

معاونت اطلاع رسانی مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج) تیر ماه ۱۳۷۶ با هدف ارائه خدمات تخصصی فناورى اطلاعات وارتباطات فعالیت خویش را آغاز کرد.

از فعالیت های این واحد می توان به طراحی و افتتاح سایت دربیستم جمادی الثانی سال ۱۴۲۴ هجری قمری به دو زبان عربی و فارسی اشاره کرد (البته لازم به ذکر است که اطلاعات این سایت بصورت داینامیک دائما در حال تغییر و افزایش می باشد)

از دیگر محصولات این واحد می تواند به فیلمبرداری و تبدیل و تکثیر سخنرانی استاد حسینی قزوینی و ارائه و پخش آن به صورت سی دی های چندرسانه ای و همچنین برنامه نویسی و طراحی پکیچ های نرم افزارهای پاسخگو، الرسول، ثار الله، کریم اهل بیت، شمیم گل نرگس و ….اشاره نمود.

معاونت اطلاع رسانی مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج) با حضور در جشنواره ها و نمایشگاه های مختلف موفق به کسب عناوین و جوایز مختلف شده که در ادامه به صورت تیتر وار به آن ها اشاره می شود:

 

۱٫ اثر برگزیده برای نرم افزار «کشف الرجال» در نمایشگاه اطلاع رسانی علوم اسلامی سال ۸۳

۲٫ اثر برتر برای نرم افزار «الرسول» در نمایشگاه پیامبر اعظم (ص) سال ۸۵

۳٫ رتبه اول در بخش نرم افزارهای رسانه های برای نرم افزار «شمیم گل نرگس» در سومین جشنواره آخرین منجی سال ۸۹

۴٫ اثر برگزیده برای نرم افزار «در حریم طوس» در سومین جشنواره جلوه های فرهنگ رضوی در رسانه های دیجیتال سال ۹۰

۵٫ رتبه دوم برای نرم افزار «درّ نجف» در نخستین جشنواره رسانه های علوی سال ۹۰

۶٫ دریافت نشان بلورین برای سایت «مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر (عج)» به عنوان برترین پایگاه اینترنتی برخط اختصاصی- معارف و فرهنگ اسلامی در ششمین جشنواره بین المللی رسانه های دیجیتال  سال ۹۱

۷٫ کسب نشان سرآمد برای سایت «مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر(عج)» به عنوان بهترین پایگاه اینترنتی در زمینه تبیین مبانی مهدوی در نخستین جشنواره رسانه های دیجیتال مهدوی سال ۹۲

۸٫ رتبه اول برای سایت «در حریم طوس» به عنوان برترین پایگاه اینترنتی در دومین جشنواره رسانه های رضوی سال ۹۳

۹٫ تندیس بهترین اثر برای نرم افزار موبایل «درّ نجف» در دومین جشنواره رسانه های علوی سال ۹۵

آدرس قم – خیابان صفائیه – کوچه ممتاز- کوچه ۷- پلاک ۳۹ – مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر
تلفن و راه های ارتباطی تلفن: ۰۲۵ ۳۷۸۴۰۴۱۳

 

آدرس سایت http://www.valiasr-aj.com

مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر

مؤسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر

http://shiastudies.com

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.