مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

 

 

تاریخ تاسیس ۱۳۸۰
کشور مکان استقرار ایران-قم
تاریخچه مقدمه

گرایش ذاتی‌ بشر به‌ کسب‌ دانش،‌ امری‌ نیست‌ که‌ به‌ حد و مرزی‌ محدود شود. اما گستره‌ وسیع‌ علوم‌ و گسترش‌ روزافزون‌ آن،‌ ضرورت‌ گزینش‌ در کسب معارف‌ بشری‌‌ و بازنگری در شیوه ارائه آن را ایجاب می‌کند. توسعه‌ فرهنگ‌ دائره‌المعارف‌نویسی‌، نشانی‌ از این‌ احساس‌ جهانی‌ است که برای‌ انتقال‌ بیشتر معارف‌ و فراهم‌ ساختن‌ زمینه‌های‌ بهتر در امر پژوهش‌، یکی‌ از شیوه‌های‌ مناسب‌، جمع‌آوری‌ معارفی‌ بسیار، در مجموعه‌هایی‌ مختصر و جامع‌ است‌. این‌ ضرورت‌ فراگیر در برخی‌ زمینه‌ها برای‌ مسلمانان‌ به‌ ویژه‌ شیعیان‌ خود را بیشتر نشان‌ می‌دهد.

با توجه‌ به‌ نقش‌ اساسی‌ انتقال‌ معارف‌ اسلامی‌ در رشد اسلام‌ و گسترش‌ فرهنگ‌ دینی و پذیرفته‌ شدن ‌باورهای آن‌، اهمیت‌ اثری‌ جامع‌ که‌ بتواند فرهنگ‌ عظیم‌ اسلامی‌ را بهتر معرفی ­کند امری‌ غیرقابل‌ تردید است‌. نظر به‌ تأکید بی‌نظیر اسلام‌ بر ضرورت‌ توسعه‌ دانش‌ و ابتنای مستقیم‌ و غیرمستقیم‌ معارف‌ اسلامی‌، به ویژه‌ مذهب‌ تشیع‌، بر اندیشه‌های‌ بنیادین‌ و باورهای‌ عمیق­ عقلی‌، سنگ ‌زیرین‌ حرکت‌ در جهت‌ معرفی‌ این‌ فرهنگ‌، فراهم‌ آوردن‌ اثری‌ جامع‌ است که‌ معرف‌ اندیشه‌های‌ بنیادین‌ اسلام‌ باشد.

تأمین‌ این‌ هدف،‌ تنها به‌ وسیله‌ دائره‌المعارفی‌ در علوم‌ عقلی اسلامی‌ انجام‌ می‌پذیرد که ‌در مهد اسلام‌ نگاشته‌ شود و به صورت‌ تخصصی‌ و عمیق‌ در حوزه این علوم به جمع‌آوری و تنظیم حاصل اندیشه‌های عالمان‌ بزرگ‌ اسلامی در طول تاریخ بپردازد.

مراد از علوم­ عقلی اسلامی، دانش­‌هایی مرتبط با حوزه معارف اسلامی است که با روش عقلانی به بررسی مباحث خویش می‌پردازند، منطق، فلسفه، کلام، عرفان و بخش‌­هایی از علم اصول و زیرشاخه‌های این علوم، مصادیق روشن آنها است امّا علوم نقلی، علوم تجربی و ریاضیات خارج از آن حوزه به ­حساب می‌­آید.

فراهم‌آوردن‌ چنین‌ اثری، علاوه برتبیین‌ مبانی اندیشه‌های‌ دینی‌، می‌تواند زمینه تحقیق‌ را برای‌ پژوهشگران‌ مختلف‌ ایجاد کند و نواقص موجود در مجموعه‌هایی‌ از این‌ قبیل‌ را روشن‌ سازد و سد بزرگی‌ در برابر شرق‌شناسانی باشد که‌ آگاهانه‌ یا ناخودآگاه‌ به‌ تحریف‌ معارف‌ و باورهای‌ دینی اسلام‌، به‌ویژه‌ اندیشه‌های‌ شیعی‌ پرداخته‌اند. اثری‌ با این ویژگی‌ها، نه‌ تنها ژرف‌نگری‌ و نکته‌سنجی‌ اندیشمندان‌ ما را بیشتر نمایان‌ می‌سازد بلکه‌ تفاوت‌ عمیق‌ آن‌ را (در کمیت‌ و کیفیت‌) با مباحث عقلی یونان‌ باستان،‌ و امتیاز آن‌ را بر سایر معارف‌ موجود در شرق‌ و غرب‌ معلوم‌ می‌سازد. تأثیر مبانی‌ نقلی‌ کتاب‌ و سنت‌، به‌ویژه‌ معارف اهل‌بیت‌ (علیهم السلام) در ایجاد و جهت‌گیری‌ و رشد علوم‌ عقلی‌ و عرفان‌ اسلامی‌ نیز امری‌ است که‌ در مجموعه‌ای‌ این‌ چنین‌ بازشناسی‌ خواهد شد.

هرچند در ضمن‌ دائره‌المعارف‌های‌ دیگری که‌ به‌ نام‌ اسلام‌ و تشیع‌ نوشته‌ شده‌ گام‌های‌ خوبی‌ در معرفی‌ فرهنگ‌ اسلام‌ و تشیع‌ برداشته‌ شده‌ است،‌ اما با توجه‌ به‌ فقدان‌ مجموعه‌ای‌ تخصصی‌ در موضوع‌ علوم‌ عقلی‌، که‌ مجال‌ کافی‌ برای‌ بررسی‌ مبانی‌ فرهنگ‌ اسلامی‌ داشته‌ باشد و با توجه‌ به‌ قصور و تقصیرهایی‌ که‌ گاه‌ در چنین‌ مجموعه­‌هایی‌ در معرفی‌ اسلام‌ و تشیع‌ به‌ویژه‌ در مورد باورهای‌ بنیادین ‌دینی‌‌، در سطح ‌بین‌المللی صورت­ گرفته‌ است‌، ضرورت‌ انجام‌ این ­مهم‌ با وضوح­ بیشتری ‌احساس می‌شود.

از این روی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) درصدد برآمد با استعانت‌ از الطاف ‌لایزال‌ الهی‌ و عنایات‌ امام‌ عصر حضرت‌ مهدی ‌(عجل ‌الله تعالی فرجه الشریف‌)، با استفاده‌ از اندیشمندان‌ اسلامی‌ این‌ خلأ را برطرف‌ ساخته و این‌ تکلیف‌ را ادا کند. در راستای تحقق این هدف، مرکز پژوهشی دائره‌المعارف علوم عقلی اسلامی در این مؤسسه تشکیل و عهده‌دار انجام این وظیفه بزرگ شد.

تأسیس

با توجه به اهمیت ویژه علوم عقلی اسلامی که پیش‌تر بدان اشاره شد و به دلیل مشترک بودن زبان معارف عقلی میان همه انسان‌ها، با هر دین و مذهبی و امکان فهم حقانیت و برتری معارف اسلامی و شیعی از این طریق، تهیه دائرهًْ‌المعارف تخصصی علوم عقلی اسلامی، در دستور کار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیقدس‌سره و ریاست عالیه آن علامه فرزانه آیت الله مصباح یزدی‌مدظله العالی قرار گرفت و در سال ۱۳۸۰ شمسی به طور رسمی آغاز به کار کرد.

 

اهداف و چشم انداز اهداف مرکز

تدوین دائرهًْ‌المعارف‌های تخصصی علوم عقلی اسلامی اهداف متعددی را دنبال می‌کرد، این اهداف در دو دسته اهداف و رسالت‌های اصلی و اهداف فرعی می‌گنجند:

اهداف اصلی

اهداف اصلی این کار عبارتند از:

  • فراهم آوردن زمینه آشنایی جهانیان با معارف ناب اسلامی به ویژه علوم انسانی اسلامی، از طریق تبیین مبانی عقلی علوم اسلامی، با زبان عقل که زبان مشترک همه فرهنگ‌هاست؛
  • مقابله با معرفی‌های نادرست و احیانا مغرضانه از معارف اسلامی و مبانی آن؛
  • ایجاد زمینه پژوهش جامع در زمینه‌های تخصصی علوم عقلی اسلامی برای پژوهشگران این عرصه، از طریق ارائه مقالات دائرهًْ‌المعارفی؛

اهداف فرعی

اهداف فرعی و درجه دوم این کار عبارتند از

  • ترسیم نقشه جامع علوم عقلی اسلامی از جهت ایجاد زیرساخت‌های هریک از علوم عقلی اسلامی به گونه‌ای که ناظر به زیرساخت‌های اندیشه‌های غربی باشد؛
  • ایجاد زمینه‌های پژوهش در هر یک از موضوعات علوم عقلی از طریق فراهم آوردن معجم‌های موضوعی علوم عقلی، تهیه پرونده‌های علمی، ایجاد کتابخانه تخصصی علوم عقلی اسلامی، آموزش‌های کاربردی به‌ویژه در رشته‌هایی مانند عرفان که پیش از این کار کمتری در آنها انجام شده است؛
  • زمینه‌سازی برای انجام کارهای بنیادی در علوم انسانی اسلامی از طریق ترسیم نقشه جامع فلسفه‌های مضاف به ویژه از جهت ناظر بودن و تفاوت آن با فلسفه‌های مضاف غربی.

 

ظرفیت ها امتیازات و نوآوری‌ها

بنیادی بودن

در اهداف مرکز، بنیادی بودن و تأثیر گسترده، طولانی و عمیق بسیاری از دستاوردهای فعالیت‌های مرکز و زمینه‌سازی آنها برای آسان‌سازی و دقت بخشیدن به تحقیقات، در پژوهش‌های مختلف علوم عقلی به صورت جدّی مورد توجه بوده است و با توجه به اهداف بالا از پژوهش‌های سطحی و دارای فایده­‌های کوتاه مدت و دامنه محدود، پرهیز خواهد شد.

 فراملی بودن

اهداف مرکز، اهدافی فرا ملی است زیرا:

اولاً: علوم عقلی اسلامی را با همه گستردگی­‌اش در طول تاریخ در بر می­‌گیرد و اختصاص به علوم عقلی در بخشی از  جهان اسلام ندارد، بلکه منابع همه مذاهب و فرق اسلامی در علوم عقلی را در بر می­گیرد؛

ثانیاً: دستاوردهای آن برای همه پژوهشگران علوم اسلامی در سطوح مختلف و گرایشات متفاوت و انواع تحقیقات با رویکردهای مختلف در سراسر جهان قابل استفاده خواهد بود.

 منطقی بودن سیر اهداف

اهداف مرکز، به گونه­‌ای تنظیم شده­‌اند که اهداف قبلی، راه را برای دستیابی به اهداف بعدی فراهم می‌­کند و موجب عمق و جامعیت بخشیدن به دستاوردهای هدف بعدی می­‌گردد.

 استقلال اهداف

اهداف مرکز، در عین اینکه ترتیب منطقی دارند و حلقه­‌های یک زنجیره­‌اند اکثر آنها، بطور مستقل دارای مطلوبیت کامل هستند و بسیاری از دستاوردهای آنها به صورت مستقل قابل عرضه و استفاده خواهد بود.

 ابتکاری بودن شیوه و نوع تحقیقات در بسیاری از فعالیت‌های مرکز

مرکز در برخی از فعالیت‌های تحقیقاتی خود دارای ابداعات و نوآوری‌هایی است این ابداعات و نوآوری‌ها عمدتاً در جهت برطرف ساختن ضعف‌ها و نارسایی‌هایی است که در تحقیقات مشابه در سایر مراکز وجود داشته است. برخی از این نوآوری‌ها عبارتند از:

‌أ. ارائه شیوه‌ای نو در کتاب‌شناسی به همراه موضوعات شاخه‌بندی شده و تفکیک دقیق موضوعات کلی علوم عقلی به همراه درجه‌بندی منابع طبقه‌بندی شده؛

‌ب. ارائه شیوه‌ای جدید در تدوین فهرست مطالب برای منابع؛

‌ج. دستیابی به شیوه‌ای منطقی برای انتخاب مدخل‌های دائرهالمعارفی و فرهنگ‌نامه‌ای؛

‌د. ارائه شیوه‌ای جدید برای تدوین فرهنگ‌نامه‌های تخصصی مصطلحات؛

‌ه. تبیین امتیازات ویژه و تأثیرات ارزنده هر یک از این ابداعات نیاز به مجال بیشتری دارد که این مجال تا اندازه‌ای در نشریه تخصصی مرکز با نام «معارف عقلی» فراهم آمده است.

 تدوین شیوه‌نامه‌های تحقیقی

هر یک از انواع فعالیت‌های تحقیقاتی شیوه‌نامه‌ای ویژه دارد که پس از بارها تجربه عملی و اصلاحات مکرّر تهیه شده است وجود این شیوه نامه‌ها:

اولا: زمینه استفاده از این نوع تحقیق یا تتبّع را در سایر رشته‌های تخصصی و سایر مراکز تحقیقاتی فراهم می‌آورد؛

ثانیاً: این شیوه‌نامه‌ها یکنواخت بودن و مطابق بودن همه تحقیقات پژوهشگران را با معیارهای پیشنهادی و در نتیجه هماهنگ بودن آنها را با اهداف پیش‌بینی شده تضمین می‌کند.

این شیوه‌نامه‌ها دو دسته‌اند برخی از آنها برای تحقیقاتی است که پیش از این در سایر مراکز وجود داشته اما شیوه‌نامه‌ای مدون نداشته‌اند و در این مرکز در شیوه آنها تغییراتی قابل توجه صورت گرفته است و برخی دیگر شیوه‌نامه‌ای برای تحقیقات اِبداعی خود این مرکز است.

 امکان استفاده از تحقیقات انجام شده به وسیله نرم‌افزارهای تحقیقاتی

با توجه به اینکه حجم محصولات در هر یک از انواع تحقیقات مرکز بسیار وسیع است تحقیقات به‌گونه‌ای تنظیم شده است که استفاده از دستاوردهای آنها نیز تنها از طریق نرم‌افزار ممکن است استفاده نرم‌افزاری موجب سرعت و آسان‌سازی تحقیق خواهد شد به علاوه، با استفاده از خروجی نرم‌افزارهای رایانه‌ای می‌توان دستاوردهای تحقیقی مرکز را به صورت چاپی برای عرضه مهیا ساخت. بنابراین تدوین نرم‌افزارهای رایانه‌ای برای استفاده از تحقیقات در مرکز اجتناب‌ناپذیر است.

 ایجاد راهکارهای گوناگون برای کنترل کیفیت تحقیقات

یکی از امتیازات دیگر تحقیقات مرکز، استفاده از برترین‌کارشناسان و مشاوران متخصص در حوزه علمیه (در حد امکان) برای کنترل کیفیت تحقیقات است یکی از شیوه‌های استفاده از کارشناسان و مشاوران ایجاد شوراهای علمی تخصصی برای هر یک از رشته‌های علوم عقلی است این کمیته‌ها به صورت هفتگی یا هفته‌ای دو بار و در تابستان‌ها در مأموریتی تحقیقاتی (به صورت متمرکز و فشرده) جلساتی دارند در این جلسات موضوعات تخصّصی از قبیل ساماندهی اصطلاحات علوم و استخراج مدخل‌ها و انتخاب منابع برای انواع تحقیقات، انجام می‌گیرد این راهکارها، هرچند، زمان دستیابی به محصولات را طولانی می‌کند اما از سوی دیگر، دقت لازم را در آنها تضمین و امکان خطا را کاهش می‌دهد. 

شورای عالی مرکز

تصمیم‌ها و سیاست‌های کلی و تصویب شیوه‌نامه‌ها در شورایی به نام شورای‌عالی مرکز انجام می‌شود. این شورا از اساتید محترم: آیت‌الله محمود رجبی، آیت‌الله غلامرضا فیاضی و حجج‌ اسلام آقایان دکتر محمود فتحعلی، دکترعلی‌ مصباح، دکتر احمد ابوترابی و جناب آقای دکتر محمد فنایی‌اشکوری تشکیل شده است.

مدیریت‌های مرکز و نمودار ساختار سازمانی

اداره فعالیت‌های این مرکز در بخش‌ها و واحدهای مختلف بر عهده سه مدیریت؛ مطالعات و تحقیقات, تدوین متون و پشتیبانی‌علمی و امور اجرایی تحت نظر ریاست مرکز صورت می‌گیرد.

شورای مدیران مرکزاین شورا هم‌ اکنون متشکل است از: حجج اسلام احمد ابوترابی (ریاست مرکز)، محمد کریمی(قائم‌مقام و مدیر گروه مطالعات و تحقیقات مرکز)، مهدی رحیمی (مدیر اجرائی مرکز)، محمد ایزدی‌تبار (مدیر گروه کتابشناسی) و آقایان حمید خدابخشیان (مدیر گروه پشتیبانی علمی) و مهدی بابایی (مدیر گروه اصطلاح‌یابی).

شوراهای علمی

این شوراها که نظارت بر کیفیت علمی محصولات را بر عهده دارند عبارت‌اند از:
 

۱- شورای علمی منطق

مشاورعالی: حجت‌الاسلام والمسلمین عسکری سلیمانی امیری.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان محمد کریمی، محمدرضا محمدعلیزاده، محمدباقر ملکیان.

۲- شورای علمی فلسفه

مشاورعالی: آیت‌الله غلامرضا فیاضی.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان علی امینی‌نژاد، مهدی بابایی، عسکری سلیمانی‌امیری،‌ حسین عشاقی.

۳- شورای علمی کلام

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین علی ربانی‌گلپایگانی.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان محمدرضا امامی‌نیا، محمد ایزدی‌تبار، مهدی بابایی، محمد کریمی

۴- شورای علمی عرفان نظری

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین سیدیدالله یزدان‌پناه.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان عبدالحسین خسروپناه،‌ حسن رمضانی، حسین عشاقی، محمدحسین نائیجی،(گفتنی است که مرحوم حجت‌الاسلام و المسلمین محمد مهدی مهندسی نیز اعضای سابق این شورا بودند).

۵- شورای علمی عرفان عملی

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین سید یدالله یزدان‌پناه.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان علی امینی نژاد، مهدی بابایی، حسن رمضانی، علی فضلی، محمد حسین نائیجی (گفتنی است که مرحوم حجت‌الاسلام و المسلمین محمد مهدی مهندسی نیز اعضای سابق این شورا بودند).

۶- شورای علمی عرفان ادبی

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین مسعود اسماعیلی.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء) حجج اسلام آقایان: مهدی بابایی، محمدکریمی، سیدقاسم میرصادقی، رضا نوروزی.

۷- شورای علمی معرفت‌شناسی

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین محمد حسین‌زاده.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان احمد ابوترابی، مهدی بابایی، عسکری سلیمانی‌امیری،‌ عباس عارفی، محمدباقر ملکیان.

۸- شورای علمی فلسفه اخلاق

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین مجتبی مصباح.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان محمدتقی اسلامی، امیر خواص، سیدمحمد حسینی سورکی،‌ مهدی علیزاده، سیداکبر حسینی‌قلعه‌بهمن.

۹- شورای علمی فلسفه سیاسی

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر احمد واعظی

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان دکتر مهدی امیدی ، دکتر محسن رضوانی، سید مهدی سیدیان، دکتر علیرضا صدرا، دکتر حمزه وحیدی­ منش، دکتر مرتضی یوسفی ­راد.

۱۰- شورای علمی فسفه دین و کلام جدید

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین محمود فتحعلی

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان دکتر محمد جعفری، دکتر یوسف دانشور نیلی، دکتر ابوالفضل ساجدی، دکتر احمدحسین شریفی و آقای دکتر حسن یوسفیان.

۱۱- شورای علمی فرق و مذاهب

مشاورعالی: حجت‌الاسلام و المسلمین یعقوب جعفری.

سایر اعضاء (به ترتیب حروف الفباء): حجج اسلام آقایان قاسم جوادی، عزالدین رضانژاد

قلمرو فعالیت(رشته‌های علوم عقلی)

چنانکه از عنوان این مرکز پیداست، قلمرو فعالیت‌های این مرکز، علوم عقلی اسلامی، اعم از منطق، فلسفه، کلام، عرفان و شاخه‌های این علوم در محدوده منابع معارف اسلامی و آثار اندیشمندان مسلمان است.

افزون بر موارد بالا، فلسفه‌های مضاف (مانند فلسفه دین و کلام جدید، فلسفه اخلاق، فلسفه سیاست، فلسفه حقوق، فلسفه علوم طبیعی) و نیز معرفت‌شناسی، فرق و مذاهب کلامی و اعلام علوم عقلی اسلامی ـ در محدوده منابع اسلامی ـ از آغاز شکل‌گیری تا دوران معاصر، از جمله رشته‌های علوم عقلی‌اند که در دستور کار پژوهش‌های مرکز قرار دارند.

طرح‌هاى انجام شده و یا در دست اجرا 

 

۱)   کارهای انجام گرفته در راستای تحقق اهداف مرکز:

در راستای تحقق اهداف یادشده چند طرح مهم در مرکز به اجرا درآمد، که برخی از آنها عبارتند از:

۱٫ تدوین معجم موضوعی مطالب منابع علوم عقلی اسلامی (تاکنون در نه موضوع به صورت کتاب و نرم افزار عرضه شده است)؛

۲٫ تدوین اصطلاح‌نامه‌های علوم عقلی اسلامی (تاکنون در شش  موضوع به صورت کتاب و نرم افزار عرضه شده است)؛

۳٫ تدوین کتابشناسی جامع علوم عقلی اسلامی؛ (تاکنون در هفت عنوان به صورت کتاب و یک نرم‌افزار عرضه شده است)؛

۴٫ تدوین مأخذشناسی‌های علوم عقلی اسلامی با موضوعات تفصیلی (تا کنون هفت جلد در دو عنوان منتشر شده است)؛

۵٫ تشکیل پرونده‌های علمی؛(در دست انتشار به صورت نرم افزار)؛

۶٫ تشکیل کتابخانه جامع تخصصی منابع علوم عقلی؛

۷٫ شناسایی آثار مشاهیر علوم عقلی اسلامی و محل نگهداری آنها؛

۸٫ استخراج مشاهیر أعلام علوم عقلی و تدوین فرهنگ مختصر أعلام (در چهار جلد و یک نرم‌افزار عرضه شده است)؛

۹٫ برگزاری دوره‌های آموزشی، کارورزی و تربیت نیروهای علمی مورد نیاز؛

۱۰٫ آماده‌سازی و انتشار نشریات تخصصی مرتبط با فعالیت‌های مرکز؛

۱۱٫ تدوین رساله‌های تحقیقی در برخی موضوعات مهم؛

۱۲٫ تدوین طرح‌های مدیریتی و برنامه‌های مرکز و تشکیل سازمان اداری .

 

۲)   طرح‌های پیش‌بینی شده:

در این راستا برنامه‌هایی نیز پیش‌بینی شده است که برخی از آنها عبارتند از:

‌أ)فرهنگ­نامه اصطلاحات منطق؛

ب)فرهنگ­نامه اصطلاحات فلسفه؛

ج)فرهنگ­نامه اصطلاحات کلام؛

د)فرهنگ­نامه اصطلاحات عرفان ؛

ه)فرهنگ­نامه فرق و مذاهب (که اطلاعاتی از فرق و مذاهب کلامی را در بر داشته باشد)؛

و)فرهنگ­نامه مفصل أعلام که علاوه بر اطلاعات یادشده، آراء مشاهیر از أعلام را نیز دربر دارد؛

ز)فرهنگ­نامه­‌های دیگری از شاخه‌های فلسفه و فلسفه‌های مضاف (فلسفه دین، فلسفه حقوق، فلسفه سیاست، فلسفه اخلاق و فلسفه علم) و معرفت‌شناسی.

 

دوره‌هاى آموزشى ابتکارى

 

أ‌) برگزاری دوره‌های تربیت محقق عرفان اسلامى

برگزاری دوره آموزشی و پژوهشی پیشرفته عرفان اسلامی با حدود هشتاد واحد درسی (شامل حکمت متعالیه، عرفان‌ نظری، عرفان‌ عملی، عرفان‌ ادبی، عرفان‌ تطبیقی، معرفت‌شناسی، فلسفه عرفان و مبانی عرفان)، با پیش‌بینی همه ابعاد لازم در عرفان اسلامی و با کنترل دقیق از جهت رعایت کامل موازین شریعت (کتاب، سنت و عقل) از اموری بی‌سابقه در حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌های کشور است.

واحدها، سرفصل‌ها و تجارب به‌دست آمده در این بخش از فعالیتِ این مرکز قابلیت الگو قرار گرفتن در سایر مراکز آموزشی و پژوهشی دارد.

تشکیل این دوره‌ها، علاوه بر رفع نیازهای مرکز پژوهشی دائرهالمعارف، برای اولین بار امکان آموزش عرفان اسلامی در حوزه علمیه را به صورت کلاسیک ایجاد کرده و زمینه‌های رشد درست عرفان اسلامی و جلوگیری از سوء تفاهم‌ها و انحرافات احتمالی را فراهم می‌سازد.

 

ب‌) برگزاری دوره‌های تربیت محقق منطق

منطق، ابزاری برای بحث‌های عقلی (فلسفی، کلامی، اصولی و عرفانی) است اما از آنجا که اهمیت ویژه آن در معرفت‌شناسی صرفاً در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است، در حوزه‌های علمیه، انگیزه کمتری برای آموزش تخصصی منطق وجود داشته است و در نتیجه با کمبود جدی متخصص در منطق روبرو بوده است. این مرکز پس از شروع به کار فرهنگ‌نامه منطق، با توجه به این مشکل و برای رفع نیازهای پژوهشی خود در صدد برآمد تا دوره‌ای تخصصی در منطق برگزار کند. براساس اطلاعات موجود، برگزاری دوره تخصصی منطق در حوزه علمیه ‌بی‌سابقه است.

 

آدرس قم ـ شهرک پردیسان ـ بلوار دانشگاه ـ بلوار شهید مولوی ـ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) ـ مرکز پژوهشی دائره‌المعارف علوم عقلی اسلامی
تلفن و راه های ارتباطی تلفن تماس با روابط عمومی:  ۳۲۸۰۸۹۰۷  – ۰۲۵           تلفن همراه:  ۰۹۱۹۳۴۹۹۷۱۳

تلفن تماس با دفتر ریاست مرکز: ۳۲۸۰۸۹۰۲  –  ۰۲۵       نمابر: ۳۲۸۰۸۹۰۳ – ۰۲۵

 

آدرس سایت http://dmaaref.iki.ac.ir

 

 

http://shiastudies.com

مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى مرکز پژوهشى دایرهالمعارف علوم عقلى اسلامى

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.