بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام

بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام

یکی از وهابی ها در کنار قبرستان بقیع در حین مباحثه با یکی ار زائران ایران در زمینه زیارت قبور مردگان به بنر بزرگی اشاره می کند که در انجا نصب شده بود و در ان اشاره شده بود که حضرت علی (ع) در موردی با اصحاب خود به قبری برخورد می کنند که بر آن بنایی ساخته بودند و حضرت به یاران خود دستور می دهد که قبر را با خاک یکسان کنند. این مطلب آیا درست است؟

در ابتدا باید گفت که این روایت فقط در کتب اهل سنت آمده است و به همین جهت برای شیعه حجت نمی باشد ؛ اما برای اینکه به خود اهل سنت نیز پاسخ گفته باشیم در مورد این روایت ومطالبی که به آن مربوط می شود پاسخی خواهیم نوشت :
اصل روایت :
حدّثنا یحیى بن یحیى وأبو بکر بن أبی شیبه وزهیر بن حرب ، قال یحیى: أخبرنا وقال الآخران: حدّثنا وکیع ، عن سفیان ، عن حبیب ابن أبی ثابت ، عن أبی وائل ، عن أبی الهیّاج الأسدی ، قال: قال لی علی(علیه السلام) : ألا أبعثک على ما بعثنی علیه رسول الله(صلى الله علیه وآله) لا تدَع تمثالا إلاّ طمسته ، ولا قبراً مشرفاً إلاّ سوّیته(صحیح مسلم ج۲/ص۶۶۶ رقم ۹۶۹ باب الامر بتسویه القبر؛سنن أبی داود ج۳/ص۲۱۵ رقم ۳۲۱۸ باب فی تسویه القبر؛سنن النسائی الکبرى ج۱/ص۶۵۳ رقم ۲۱۵۸باب تسویه القبور إذا رفعت)
ابو هیاج اسدی می گوید : امیر مومنان به من فرمودند : آیا تو را به همان کاری که رسول خدا من را به آن مامور فرمودند ، نفرستم ؟ هیچ تصویری را باقی مگذار مگر آن که آن را پوشانده باشی ، و هیچ قبری را باقی مگذار مگر آن که آن را هموار کرده باشی .
اشکال سندی :
درست است که این روایت در بیشتر صحاح سته و مسند احمد آمده است ، اما در این روایت کسانی هستند که متخصصین بحث رجال ، از اهل سنت ، ایشان را تضعیف کرده اند :
وکیع بن جراح رواسی
او غلط های بسیار داشت و در پانصد حدیث اشتباه کرده بود :
عبد الله بن احمد از پدرش نقل می کند که گفت :
ابن مهدی أکثر تصحیفا من وکیع ووکیع أکثر خطأ منه وقال فی موضع آخر أخطأ وکیع فی خمسمائه حدیث
(تهذیب التهذیب ج۱۱/ص۱۱۰ و تهذیب الکمال ج۳۰/ص۴۷۱ و تاریخ بغداد ج۱۳/ص۵۰۷ و العلل ومعرفه الرجال ج۱/ص۳۹۴ و سیر أعلام النبلاء ج۹/ص۱۵۵)
ابن مهدی در نوشتن از وکیع بیشتر اشتباه می کرد و وکیع از او بیشتر ( در خود روایت ) اشتباه می کرد ؛ و در جایی دیگر نیز گفته است که وکیع در ۵۰۰ روایت اشتباه کرده است .
از ابن مدینی نیز نقل شده است که گفت :
قال ابن المدینی کان وکیع یلحن ولو حدثت بألفاظه لکانت عجبا کان یقول حدثنا الشعبی عن عائشه(میزان الاعتدال فی نقد الرجال ج۷/ص۱۲۷؛تهذیب التهذیب ج۱۱/ص۱۱۴)
از ابن مدینی روایت شده است که گفت : وکیع اشتباه سخن می گفت ؛ و اگر خود الفاظ روایت را می گفت نیکو بود ؛ می گفت شعبی از عائشه برای من روایت کرده است !!!( با اینکه چنین چیزی ممکن نیست )
نقل به معنی می کرد و الفاظ را تغییر می داد :
از ابی نصر مروزی نیز نقل شده است که گفت :
کان یحدث بآخره من حفظه فیغیر ألفاظ الحدیث کأنه کان یحدث بالمعنى ولم یکن من أهل اللسان(تهذیب التهذیب ج۱۱/ص۱۱۴)
او در اواخر ( دوره نقل روایتش ) از حفظ روایت می کرد ؛ پس الفاظ حدیث را تغییر می داد ؛ انگار که نقل به معنی می کند و از اهل زبان نبود ( کلمات را تغییر می داد )
به سلف جسارت کرده شراب می خورد و به باطل فتوی می داد :
و از احمد بن حنبل نقل شده است که در مورد او گفت :
وسئل أحمد بن حنبل إذا اختلف وکیع وعبد الرحمن بن مهدی بقول من نأخذ؟ فقال عبد الرحمن یوافق أکثر و خاصه فی سفیان و عبد الرحمن یسلم منه السلف ویجتنب شرب المسکر و کان لا یرى أن تزرع أرض الفرات.
قال ابن المدینی فی التهذیب وکیع کان فیه تشیع قلیل قال حنبل سمعت ابن معین یقول : رأیت عند مروان ابن معاویه لوحا فیه أسماء شیوخ : فلان رافضی ، وفلان کذا ، ووکیع رافضی.
فقلت له وکیع خیر منک قال منی قلت نعم فما قال لی شیئا ولو قال شیئا لوثب علیه أصحاب الحدیث(سیر أعلام النبلاء، ج ۹، ص ۱۵۴٫ میزان الاعتدال فی نقد الرجال ج۷/ص۱۲۷)
از احمد بن حنبل در مورد وکیع و عبد الرحمن بن مهدی سوال شد ؛ که اگر این دو با هم اختلاف داشتند کلام چه کسی را قبول کنیم ؟ پس پاسخ داد : عبد الرحمن بیشتر کلام درست می گوید و مخصوصا در مورد روایات سفیان ؛ و عبد الرحمن در مورد سلف بد نمی گوید و از نوشیدن مسکرات پرهیز می کند و کشاورزی در آب فرات را جایز نمی داند ( اما وکیع خیر ) ؛ ابن مدینی در تهذیب گفته است : او کمی شیعه گری داشت ( به سلف جسارت می کرد ) ابن حنبل می گوید از ابن معین شنیدم که می گفت : در نزد مروان بن معاویه کتابی دیدم که در آن نوشته بود فلانی ( وکیع ) رافضی است ( به سلف جسارت می کند ) ، پس به او گفتم : وکیع از تو بهتر است ؛ گفت : از من بهتر است ؟ گفتم آری اما پاسخم را نداد ، و اگر چیزی می گفت اصحاب حدیث بر وی پریده و او را می زدند .
این شخص با چنین وضعیتی چون یکی از مراجع اصلی در بحث روایت به شمار می رود و روایات بسیاری در فضائل صحابه و احکام ( طبق نظر اهل سنت ) دارد ، به همین جهت اشکالات او را به حساب نمی آورند و او را جزو مشایخ می دانند .
سفیان ثوری:
او تدلیس می نمود :
ذهبی در مورد او می گوید :
کان یدلس عن الضعفاء(میزان الاعتدال ج۳ص ۲۴۵ سفیان بن سعید)
او از راویان ضعیف تدلیس می نمود ( نام ایشان را از سند حذف می کرد و سند را به صورتی بیان می نمود که مورد قبول باشد )
از ابن مبارک نقل شده است که گفت :
حدث سفیان بحدیث ، فجئتُهُ وهو یدلسه ، فلما رآنی إستحیى ، وقال: نرویه عنک(تهذیب التهذیب ج۴/ص۱۰۱ شماره ۱۹۹ سفیان بن سعید بن مسروق الثوری .)
به سفیان روایتی را گفتم ؛ پس به نزد او آمدم در حالی که در سند این روایت تدلیس کرده ( و آن را برای مردم از خودش و بدون ذکر من نقل می کرد تا چنین بیان کند که خود از راوی بزرگی روایت شنیده است ) ؛ وقتی که من را دید خجالت کشید و گفت : ( از این به بعد ) از تو روایت خواهم کرد .
و از یحیی بن معین نقل شده است که گفت :
جَهد الثوری أن یدلسَ علیَّ رجلا ضعیفاً فما أمکنه(تهذیب التهذیب ج۱۱/ص۱۹۲ رقم ۳۵۹ یحیى بن سعید بن فروخ القطان)
ثوری می خواست که روایتی را برای من از شخص ضعیفی روایت کرده و در آن تدلیس کند اما نتوانست ( و من فهمیدم )
و نیز از یحیی نقل شده است که گفت :
لم یکن أحد أعلم بحدیث أبی إسحاق من الثوری وکان یدلس(الجرح والتعدیل ج۴/ص۲۲۵ رقم ۹۷۲ سفیان بن سعید بن مسروق الثوری )
کسی به اندازه ثوری در مورد حدیث ابی اسحاق آگاهی نداشت اما او تدلیس می کرد .
حبیب بن أبی ثابت:
مدلس بود :
ابن حبان در مورد او گفته است :
کان مدلساً(تهذیب التهذیب ۲: ۱۵۶ رقم ۳۲۳حبیب بن أبی ثابت ، تقریب التهذیب ص۱۵۰ رقم ۱۰۸۴ حبیب بن أبی ثابت)
او مدلس بود .
روایاتی دارد که نباید از آن ها پیروی کرد :
عقیلی در مورد او می گوید :
وله عن عطاء أحادیث لا یتابع علیها(تهذیب التهذیب ج۲ ص۱۵۶رقم ۳۲۳حبیب بن أبی ثابت)
او از عطاء روایاتی دارد که نمی توان آن ها را پذیرفت .
حکم تدلیس در نظر علمای اهل سنت :
چون در این سند دو نفر از راویان مدلس بودند ، بد نیست حکم تدلیس را از نظر اهل سنت بدانیم: از امام شافعی روایت شده است که شعبه بن حجاج می گفت : تدلیس برادر دروغ است ؛ و غندر نیز گفته است : تدلیس در روایت از زنا بدتر است ؛ و اگر از آسمان به زمین بیفتم ، برای من راحت تر است از اینکه تدلیس کنم ؛ معافی می گوید : از شعبه شنیدم که می گفت : اگر زنا کنم برای من از تدلیس کردن دوست داشتنی تر است …) الکفایه فی علم الروایه خطیب بغدادی : ص‏۳۹۵، دار الکتاب العربی بیروت.)
حال اهل سنت ، چنین روایتی را در صحاح خویش آورده و به اسم اینکه این روایت در صحاح آمده است ، مردم را مجبور به تخریب سنگ قبرها می نمایند و شیعه را به اصطلاح تخطئه می کنند
أبو وائل تنها راوی این روایت:
او شفیق بن سلمه است که از دشمنان امیر مومنان بوده و جزو نواصب به شمار می رود . اهل سنت در حالی این روایت را از او به نقل از امیر مومنان می پذیرند که رسول خدا فرموده اند :
یا علی لایحبک إلاّ مؤمن ، ولا یبغضک إلاّ منافق(مجمع الزوائد ۹: ۱۳۳ .باب منه جامع فیمن یحبه ومن یبغضه)
ای علی هیچ کس تو را دوست نمی دارد مگر اینکه مومن است و هیچ کس جز منافقین تو را دشمن نمی دارد .
او عثمانی بود :
ابن ابی الحدید در مورد او می گوید :
کان عثمانیاً یقع فی علی (علیه السلام) (شرح نهج البلاغه ج ۴ص ۹۹ فصل فی ذکر المنحرفین عن علی)
او عثمانی بود ( کسانی که امیر مومنان را مسئول کشتن عثمان دانسته به حضرت جسارت می کردند ) و به علی جسارت می نمود .
می گفت علی سبب بروز فاجعه شده است !!!
عن المدائنی عن شعبه، عن حصین قلت لأبی وائل: أعلی أفضل أم عثمان؟ قال: علی إلى أن أحدث، فأمّا الآن فعثمان.)أنساب الأشراف ج ۶ ص ۱۰۲)
از شعبه روایت شده است که حصین گفته است : به ابو وائل گفتم علی برتر است یا عثمان؟ گفت علی برتر بود تا زمانی که سبب بروز فجایع شد ؛ اما الان عثمان برتر است .
خلفای اسلام یا دین ندارند یا عقل :
عن الأعمش، قال لى أبو وائل: یا سلیمان، ما فی أمرائنا هؤلاء واحده من اثنتین، ما فیهم تقوى أهل لاسلام، ولا عقول أهل الجاهلیه.(سیر أعلام النبلاء: ۱۶۴/۴، تاریخ الإسلام: ۸۶/۶، تهذیب الکمال: ۵۵۳/۱۲٫)
اعمش می گوید : ابو وائل به من گفت : ای سلیمان ؛ در بین حاکمان ما یکی از دو چیز موجود نیست : یا تقوای مسلمانان و یا عقل مردمان جاهلی !!!
از حجاج دفاع می کرد !!!
قال ابن الزبرقان کنت عند أبی وائل فجعلت أسب الحجاج وأذکر مساویه ، فقال : لا تسبه وما یدریک لعله قال : اللهم اغفر لی فغفر له!!!(حلیه الأولیاء ج ۴ ص ۱۰۲)
ابن برقان می گوید : در نزد ابو وائل بودیم ؛ پس به حجاج ( بن یوسف ثقفی یکی از معروفترین دشمنان اهل بیت و نواصب ) فحش دادم و بدی های او را باز گو نمودم ؛ پس ابو وائل به من گفت : مبادا به او جسارت کنی ، شاید گفته باشد خدایا من را ببخش و خدا نیز او را بخشیده باشد !!!
شراب می نوشید و لباس معصفر بر تن می کرد :
کان یشرب الجرّ – أی نبیذ الجر ویلبس المعصفر لا یرى بذلک بأساً.(المعارف ص ۲۵۵٫)
او شراب جر می نوشید و لباس معصفر بر تن می کرد و این کار را جایز می دانست !!
این در حالی است که مسلم در صحیح خویش از علی بن ابی طالب روایت می کند که فرمود :
نهانی رسول اللّه (ص) عن التختم بالذهب… وعن لباس المعصفر.
(صحیح مسلم: ۱۴۴/۶، ح ۵۳۳۱، کتاب الّلباس (والزینه)، باب النَّهْىِ عَنْ لُبْسِ الرَّجُلِ الثَّوْبَ الْمُعَصْفَرَ.)
رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم من را از انگشتر طلا به دست کردن و از … پوشیدن لباس معصفر نهی کردند .
اما این روایت جدا از اشکال سندی اشکال دلالی نیز دارد که به آن می پردازیم :
اشکال دلالی روایت :
الف) این روایت شاذ است :
این مضمون را تنها ابو الهیاج ( حیان بن حصین ) نقل کرده است و سیوطی در شرح نسائی می گوید :
لیس لأبی الهیّاج فی الکتب إلاّ هذا الحدیث الواحد .
ابو الهیاج در کتاب های روایی غیر از این یک روایت ندارد !!!(شرح سنن السنائی‏ج.. ص ۲۸۶٫ حاشیه السندى علی النسائی: ۸۸/۴٫)
ب) این دستور امیر مومنان چه زمانی صادر شده است ؟
از ظاهر سخنان ابی الهیاج چنین به نظر می آید که ماجرای تسویه قبور برای زمان خلافت امیر مومنان بوده است ؛ که اگر چنین باشد ، دو حالت برای این روایت متصور است :
الف ) این قبور ، مربوط به کفاری بوده است که در زمان خلافت امیر مومنان و گسترش کشور اسلامی ، مسلمانان به آنجا رسیده بودند ؛ که در این صورت ربطی به قبور مسلمانان ندارد .
ب) این قبور مربوط به مسلمانان است : که این فرض طعنه بر خلفای گذشته به حساب می آید . زیرا باید چنین گفت که خلفای قبل ، دستور به چنین کاری نداده و مسلمانان تا زمان امیر مومنان بر روی قبور خویش ساختمان می ساختند ؛ که این طعنه به خلفای سابق به حساب آمده و اهل سنت آن را نمی پذیرند .
ج ) این روایت می گوید قبر را به صورت کوهان شتر در نیاورید ، یعنی درست مخالف روش اهل سنت :
همانطور که در کتاب قاموس اللغه آمده است عرب به بلندی و نیز به کوهان شتر می گویند شرف ؛(القاموس ۳: ۱۶۲ . ماده شرف)
بنا بر این «شرف» ، هم شامل هر گونه بلندی می شود و هم شامل چیز هایی که شبیه کوهان شتر باشد ؛ اما کلمه « سویته » که در روایت آمده است قرینه بر معنای دوم است ؛ زیرا اگر مقصود تخریب کردن باشد ، باید در روایت می فرمودند «قبرا مشرفا الا خربته» اما فرموده اند «سویته» یعنی هموار کردم ؛ به عنوان مثال اگر کسی بگوید من راه را هموار کردم ، به معنی خراب کردن راه و از بین بردن آن نیست ؛ بلکه به معنی بر طرف کردن پستی ها و بلندی های راه است .
و به عبارت دیگر در این روایت سه احتمال موجود است :
۱ ـ مقصود خراب کردن ساختمان های روی قبور باشد .
۲ ـ مقصود خراب کردن سنگ قبر ها و یکسان ساختن آن با زمین باشد
۳ ـ مقصود صاف کردن سطح قبر و از بین بردن حالت کوهانی روی آن باشد .
احتمال اول بر خلاف سیره صحابه و عموم مسلمانان است ؛ زیرا ایشان نه تنها ساختمان های روی قبور را خراب نکردند ، بلکه بر روی قبور بسیاری از جمله قبر رسول خدا و … ساختمان ساختند .
احتمال دوم نیز قطعا باطل است ؛ زیرا اجماع شیعه و سنی بر آن است که مستحب است قبر به اندازه یک وجب از زمین بالاتر باشد .
بنا بر این تنها احتمال سوم باقی می ماند که بر ضد نظر مشهوراهل سنت است .
و عده ای از علمای اهل سنت نیز به چنین مضمونی تصریح کرده اند :
نووی نظر شیعه را تایید می کند :
وی می گوید :
إن السنّه أن القبر لا یرفع عن الأرض رفعاً کثیراً ، ولا یُسّنم بل یرفع نحو شبر ویسطح .(المجموع للنووی ج ۱ ص ۲۲۹و ۵ص۲۹۵؛شرح النووی على صحیح مسلم ج۷/ص۳۶؛تحفه الأحوذی ج۴/ص۱۳۰ باب ما جاء فی تسویه القبر)
مستحب آن است که قبر از زمین بیش از یک وجب بالا نیاید و به صورت کوهان شتر نباشد ، بلکه سطح آن صاف باشد و یک وجب از زمین بالا بیاید .
و نیز می گوید :
ظاهر المذهب أن التسطیح أفضل.
آنچه از مذهب به دست می آید آن است که صاف بودن سطح قبر بهتر است ( از کوهانی بودن )
قسطلانی نظر شیعه را تایید می کند :
وی درابتدا می گوید :
السنّه فی القبر تسطیحه وانه لایجوز ترک هذه السنّه لمجرّد أنها صارت شعاراً للروافض ، وانه لا منافاه بین التسطیح وحدیث أبی هیّاج … لأنّه لم یُرد تسویته بالأرض وانّما أراد تسطیحه جمعاً بین الأخبار(إرشاد الساری ج۲ص ۴۶۸ )
مستحب در مورد قبور آن است که سطحش صاف باشد ؛ و جایز نیست این مستحب را به این علت که علامت روافض ( شیعیان ) شده است ترک کنیم !!! و منافاتی بین صاف بودن سطح قبر و روایت ابی هیاج نیست … زیرا مقصود حضرت صاف کردن قبر با زمین نیست ، بلکه مقصود صاف کردن روی آن است ؛ و این با جمع بین اخبار به دست می آید .

 

 

منبع

http://shiastudies.com

بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام. بررسی روایت تخریب قبور از حضرت علی علیه السلام

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.