مستبصرین: احمد حسین یعقوب

احمد حسین یعقوب

او یکی از مستبصرین بزرگ و پر تألیف دهه‌های اخیر است که در شهر جرش یکی از شهر‌های اردن در سال ۱۹۳۹٫م در خانواده‌ای شافعی مذهب متولد شد (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/ ۲۳-۲۴).

– شخصیت علمی

وی تحصیلات لیسانس خود را در دانشکده حقوق کشور سوریه و فوق لیسانس خود را در رشته حقوق عمومی دانشگاه لبنان گذرانده است و خطیب وزارت اوقاف اردن میباشد. (حسین یعقوب، ۱۳۷۴- مقدمه).

– جایگاه اجتماعی و سیاسی

وی دارای مناصبی همچون وکالت، خطیب نماز جمعه و شهردار بود (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/ ۲۳-۲۴). احمد علاوه بر کار وکالت در دادگستری کشور اردن بیش از ۲۰ سال به تحقیق در مسائل اعتقادی و تاریخی اسلام اشتغال داشت (الهامی، ۱۳۹۰: ۳۱۷).

– زمینه‌های تحول فکری و علل گرایش به تشیع

گفته شده است که تحول فکری احمد از زمان حضورش در بیروت زمانی که برای ارائه مقاله‌ای به آنجا رفته بود، اتفاق افتاد. او به طور اتفاقی با کتاب ابناء الرسول فی کربلا اثر خالد محمد خالد آشنا شد، وی می‌گوید: «با آن‌که نویسنده با کشته شدگان کربلا همدردی می‌کند با این حال با تمام وجودم از اتفاقاتی که برای امام حسین و خاندان نبوت و یارانش پیش آمده، بسیار متاثر شدم. همین اندوه بسیار از شهادت امام حسین نقطه تحول و دگرگونی‌ام شد.»

وی هنگامی که در بیروت بود، کتاب الشیعه بین الحقائق و الأوهام اثر محسن امین و کتاب المراجعات از امام عاملی (علامه شرف الدین) را خواند و با اشتیاق فراوان درباره تفکر اهل بیت پیامبر و اولیائشان به مطالعه پرداخت، از این رو تصوراتش از کل تاریخ دگرگون شد ودانستنی‌های غلطی که در ذهنش از قبل ایجاد شده بود از بین رفت. (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/۲۳-۲۴).

احمد می‌گوید: «برایم روشن شد که خاندان پیامبر و کسانی که از آنها پیروی کردند، مؤمنان حقیقی و همان گروه پیروز و نجات یافته هستند. آن‌ها گواهان بر حق در طول تاریخ‌اند و اینکه اسلام ناب فقط از طریق آن‌ها درک خواهد شد، چرا که آن‌ها یکی از ثقلین، کشتی نوح و ستاره‌های هدایتگرند. و به اختصار بگویم که من هدایت شدم و دانستم که اهل بیت پیامبر جایگاهی جهانی و راستین دارند. با خدای خویش عهد بستم که از این موضوع تا زمانی که زنده‌ام حمایت کنم. به همین سبب تمام تألیفاتم را در دفاع عقلانی از تشیع قرار دادم تا این امر از تقلید کورکورانه به باوری روشن و آشکار تبدیل شود. (حسین یعقوب، مجله المنیر، ۱۴۲۱: شماره ۱۴- ۱۵).

روح پاک این نویسنده توانا و مدافع دلسوخته مکتب اهل البیت در سحرگاه دوازدهم ماه مبارک رمضان سال ۱۴۲۸ق پس از سالها تلاش خستگی ناپذیر در ترویج راه و رسم اهل البیت و تبیین مظلومیت آنان و تحمل رنج‌ها و مشقات فراوان در این مسیر به سوی بهشت برین پرواز کرد تا میهمان خوان گسترده الهی باشد (سایت شیعه نیوز – www.shia-news.com).

آثار:

حاصل مجاهدات فکری و تلاشهای فرهنگی استاد احمد حسین تالیف کتاب­ها و مقالاتی ارزشمند در حوزه دفاع از کیان عقیدتی تشیع و تبیین کژی‌ها و انحرافات اندیشه‌های مخالف با مکتب اهل بیت عصمت و طهارت بود. از جمله این آثار موارد ذیل می‌باشد.

۱- النظام السیاسی فی الاسلام، (رأی الشیعه، رأی السنّهًْ، حکم الشرع):

این کتاب شامل چهار باب است:

باب اول: امام و چگونگی به امامت رسیدن او. در این باب به مسائل زیر پرداخته شده است:

الف) توضیح دیدگاه اهل سنت بر طبق منابع آنها با ملاحظه موضوعیت آن و دید علمی بی‌طرفانه نسبت به موضوع.

ب) توضیح دیدگاه شیعیان بر طبق منابع آنها با ملاحظه موضوعیت آن و دید علمی بی طرفانه نسبت به موضوع.

ج) بیان دیدگاه اسلامی

د) همراهی امام با در نظر گرفتن او به عنوان یک شهروند در دولت اسلامی، عنوان جانشین، امام و بیان چگونگی ادا کردن این نقش

هـ) پاسخ به تمامی سؤالات و شبهه‌های اجتماعی در این زمینه

و) استناد به صد‌ها مرجع

باب دوم: چگونگی تشکیل دولت پیامبر با ذکر نمونه‌هایی از تاریخ زندگی ایشان تا شکل گیری دولت و پایه گذاری آن به صورت رکن و در نهایت اعمال قدرت به عنوان رئیس دولت.

باب سوم: مفهوم دولت و ماهیت آن در اسلام

باب چهارم: احزاب سیاسی در اسلام

این کتاب در سال ۱۴۱۲ ه.ق توسط مؤسسه انصاریان در قم منتشر شد (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/ ۲۴).

۲- نظریه عدالهًْ صحابه و المرجعیهًْ السیاسیهًْ فی الاسلام (رای الشیعه، رأی السنهًْ، حکم الشرع): این کتاب مشتمل بر چهار باب است:

باب اول: مفهوم دوستی و دوستان (یاری و یاران)

باب دوم: ریشه‌های تاریخی نظریه عدالت همه صحابه

باب سوم: مرجعیت در اسلام

باب چهارم: رهبری سیاسی در اسلام

نویسنده در هر کدام از این موضوعات، دیدگاه اهل سنت را بنا به گفته خودش روایت می‌کند، همچنین دیدگاه شیعیان را با این توضیح که آن دیدگاهی اسلامی است و مأموریت مخالفت و مقابله را در طول تاریخ بر عهده داشت، نقل می‌کند. پس از آن نویسنده شیوه خود را در این پژوهش این گونه توصیف می‌کند که او حکم شرع را در هر کدام از این مطالب در اختیار عاشقان به حقیقت شریعت قرار داده است (همان، ۲/۲۵).

این اثر به وسیله محمد قاضی زاده با عنوان “پژوهشی در عدالت صحابه” به فارسی ترجمه شد و در سال ۱۳۷۴ از سوی انتشارات امید به چاپ رسید.

۳- مرتکزات الفکر السیاسی (فی الاسلام، فی الرأسمالیهًْ فی الشیوعیهًْ):

نویسنده این نوشته را به شش باب تقسیم کرده است:

باب اول: پایه‌های تفکر، معنای آن، تکیه گاهش، زمینه، تاریخ آغاز، ثبت آن و غیره…

باب دوم: شاخص‌های فکری یا پایه‌های متمایل بر سیر تفکر تا فرد متفکر، گمراه و منحرف نشود و تفکر را با تخیل و توهم را با حقیقت در آمیزد. همچنین توضیح پایه‌های توحید، شناخت، ولایت و پیشوایی آمده است.

باب سوم: باورهای سیاسی و مذاهب سیاسی از جمله مذاهب دینی و مذاهب بدعت گذار.

باب چهارم: حکومت و رهبری در مذاهب دینی و مذاهب ابداعی

باب پنجم: پرداختن به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بر این اساس که اولین تلاش در دوران معاصر است که حکومتی آن را برای برقراری نظام اسلامی وضع می‌کند. از این رو نویسنده به ریشه یابی و توضیح و تبیین حکم اسلام در آن پرداخته، سپس دلایل مخالفانش را نقل و به آنها پاسخ داده است.

باب ششم: تقسیم احزاب سیاسی در جهان عرب به احزاب دینی و غیر دینی، با این نظر که آن‌ها تفکر سیاسی را در خود دارند. و در تمام آن‌ها، طبق گفته خودش، در ابتدا به قرآن کریم و سپس به سنت پاک و شاخه‌های سه گانه فرعی آن (قول، فعل، تقریر) تکیه داشته است. که هیچ علمی را رها نمی‌سازد و هیچ تجربه‌ای را از دست نمی‌دهد (همان، ۲/۲۶).

چاپ اول این کتاب را شرکت شمس المشرق للخدمات الثقافیه دربیروت لبنان در سال ۱۴۱۳ه.ق متقبل شد.

۴- الخطط السیاسیهًْ لتوحید الامّهًْ الاسلامیهًْ: مولف در مقدمه علت تألیف را تسهیل راه منادیان تحقیق دانسته است.

این کتاب مشتمل بر سه باب است:

باب اول: اصول شرعی وحدت اسلامی، نویسنده در این باب اجزای اصلی و مفصل طرح الهی برای متحد کردن امت اسلامی را مطرح کرده است.

نویسنده این باب را به دوازده فصل و هر فصل را به ده‌ها موضوع مرتبط تقسیم کرده است و در آن‌ها به انواع مفاهیم متون شرعی پرداخته و از جهات مختلف به توضیح جوانب مبهم آن‌ها توجه کرده است.

باب دوم: اختلاف پس از وحدت و ائتلاف

نویسنده در این بخش چگونگی دو دسته شدن امت را مطرح کرده و سپس دگرگونی نهایی و سقوط آن با سقوط آخرین سلاطین عثمانی را بیان می­کند. او معتقد است که این دگرگونی در نتیجه توطئه و دسیسه کشورهای غربی بوده است و می‌نویسد که توطئه سرزمین‌های غیر اسلامی بر علیه امت اسلامی حتی در زمان پیامبر نیز وجود داشته است. اما علت اصلی از بین رفتن وحدت اسلامی در پوسیدگی آن از درون در نتیجه درگیری و تقابل میان شریعت و واقعیت و تفاوت اعجاب انگیز میان این دو بعد نهفته است.

او این باب را به چهار فصل و هر فصل را به ده‌ها موضوع تقسیم کرده است.

باب سوم: تخریب نظام حقوق الهی و از بین رفتن تأیید آن پس از درگذشت پیامبر. نویسنده این باب را به سیزده فصل و در هر فصل به موضوعات بسیاری پرداخته است، او بر آن است که میان شریعت با وقایع تاریخی پیوستگی عجیبی ایجاد شده و سعی کرده که این پیوستگی و تداخل میان شریعت و واقعیت‌های تاریخی و میان نظام حقیقی الهی و میان افعال حاکمان را از هم مجزا کند (همان، ۲/۲۸).

این اثر در انتشارات دار الثقلین در بیروت، سال ۱۴۱۵ ه.ق به چاپ رسید.

۵- طبیعهًْ الأحزاب السیاسیهًْ العربیهًْ (الاحزاب العلمانیهًْ، الاحزاب المدنیه، معالم فکر اهل بیت النبوهًْ)

نویسنده در این پژوهش، ماهیت احزاب سیاسی غربی را با دو شاخه غیر دینی و دینی از طریق مقالات مرتبط و کامل که بیشتر آن‌ها در روزنامه اللواء اردن منتشر شده‌اند، مورد بررسی قرار داده است. او یادآوری می‌کند که این پژوهش، تاریخ دقیق شکل گیری و ماهیت احزاب سیاسی عربی و موضع گیری آن‌ها را مطرح کرده است و به اهل بیت به عنوان تنها جایگزین اشاره می‌کند.

نویسنده این اثر را به شش باب تقسیم بندی کرده است:

باب اول: در آن به معرفی حقیقت احزاب سکولار عربی و توضیح آنها می‌پردازد. و تاثیر عمیق آن را از غرب و اندیشه‌های آن‌ها توضیح می‌دهد.

باب دوم: در آن احزاب دینی عربی را مورد بحث قرار داده است. نقش و تنوع و میزان گسترش موضع گیری اسلام در مورد آن‌ها را توضیح می‌دهد و می‌کوشد مرجعیتی که اسلام آن را برای رهبری امت اسلامی قرار داده، شیوه‌ی دگرگونی و تغییر آن را توضیح دهد. همچنین در ادامه به بنی هاشم و آنچه که اسلام از حقوق و تکالیف و ولایت و محبت به آنها اختصاص داده، پرداخته است.

باب سوم: در آن به رفتارهای احزاب دینی که به اسلام صدمه زدند به ویژه وهابیان می‌پردازد.

باب چهارم: در آن به نقش احزاب عربی و جنگ عراق و ایران و به فعالیت‌های آن‌ها پرداخته است.

باب پنجم: در آن به قضیهًْ فلسطین توجه کرده و ماهیت و علل شکل گیری و نقش‌هایی را که احزاب در آن داشته‌اند، بررسی کرده است.

باب ششم: در آن به برخی از مشکلاتی که از جانب وزارت اوقاف اردن با آن مواجه شده بود، می‌پردازد (همان، ۲/۲۹).

این کتاب در سال ۱۴۱۷ هـ.ق در بیروت از سوی انتشارات دارالسلام به چاپ رسید.

۶- الوجیز فی الامامهًْ والولایهًْ

نویسنده این اثر را در چهار باب به نگارش درآورده است:

باب اول: مفهوم امامت و ولایت در شریعت و تاریخ

باب دوم: انتخاب امام و ولایت او و چگونگی انتصاب او

باب سوم: امامت و ولایت بعد از پیامبر

باب چهارم: انقلاب سیاه و برپایی امامت غیر دینی (همان، ۲/۳۰).

این کتاب در سال ۱۴۱۷ هـ.ق از سوی انتشارات دارالغدیر منتشر شد.

۷- المواجههًْ مع رسول الله و آله- القصهًْ الکاملهًْ: نویسنده این کتاب را دریک مقدمه و پنج باب تنظیم کرده است.

در مقدمه کتاب و باب اول به رویارویی میان پیامبر و میان دشمنان خدا توجه داشته است.

باب دوم: نویسنده در آن به اخبار تقابل دشمنان از لحظه‌ای که پیامبر به مدینه رسید تا زمان فتح مکه و اسلام آوردن قبایل و بزرگان قریش که بدون هیچ قید و شرطی صورت گرفت، اشاره می‌کند و آن را در پنج فصل توضیح داده است.

باب سوم: در آن برخوردهای میان شریعت الهی و قبایل متحد قریش را، پس از آنکه مسلمان شدند، در شش فصل مطرح می‌کند و تمام جوانب مبهم آن را توضیح می‌دهد.

باب چهارم: در آن احکام شریعت مربوط به امامت و رهبری و مرجعیت پس از پیامبر در سیزده فصل بیان شده است.

باب پنجم: در آن با دقت رخداد‌های انقلاب سیاه بر شریعت و آثار مخرب آن را در سیزده فصل توضیح می‌دهد (همان، ۲/۳۱).

نویسنده در این پنج باب به مدارک معتبر و مستند، استناد کرده و دقت نموده تا مسائل را به طور محکم و استوار به هم مرتبط سازد.

این کتاب در سال ۱۴۱۷هـ.ق از سوی دارالغدیر بیروت منتشر شد.

۸ – مساحهًْ للحوار، من اجل الوفاق و مفرقهًْ الحقیقهًْ: این اثرحاصل گفتگوی مؤلف با فرد دیگری است. در این اثرسوالاتی مربوط به ۷ قضیه اسلامی، همراه با پاسخ آن‌ها مطرح شده است که عبارتند از:

۱- مفهوم شیعه و تشیع و مسیر شکل گیری تاریخی و انتشار آن

۲- امامت پس از رحلت پیامبر، اختلافات مربوط به آن، چندفرقه شدن مسلمانان و عمل هر فرقه به نص و اجتهاد خود.

۳- منابع شریعت و موارد مرتبط به جمع آوری قرآن کریم و ذات پیامبر و ائمه.

۴- نظریه عدالت صحابه

۵- تقیه و ازدواج موقت در اسلام و نظر شیعیان اهل بیت پیامبر

۶- اختلافات فقهی میان اهل بیت پیامبر و پیروان خلفا (اهل سنت)

۷- دعوت به وحدت مسلمانان

این کتاب را دارالغدیر در سال ۱۴۱۸ ه.ق در بیروت به چاپ رساند.

۹- کربلاء، الثورهًْ و المأساهًْ: این کتاب به این دلیل نگاشته شده تا دلایلی برای فهم و درک حقیقت انقلاب امام حسین را بیان کند و مشتمل بر ۴ باب است:

باب اول: توجه به ۲ گروه درگیر در واقعه کربلا، با ذکر شمار آن‌ها، رهبرانشان، ارکان فرماندهی، موضع گیری نهایی هر گروه و بررسی آنها در چهار فصل.

باب دوم: نقش امت و موضع آنها در قبال کشتار کربلا، که به طور کامل در چهار فصل مورد بررسی قرار گرفته است.

باب سوم: تاریخ واقعه کربلا از علل سفر ایشان تا قتلگاه کربلا.

باب چهارم: آمادگی‌های خلیفه و ارکان حکومتش برای مقابله با امام و نتایج غم انگیز این مقابله در شش فصل.

این کتاب در نوع خود از لحاظ شکل، محتوا و شیوه، جدید و متمایز است. چرا که همانند دیگر کتب مقاتل یا کتاب تاریخی نگاشته نشده و صرفاً توصیفی ادبی و غم انگیز از فاجعه‌ای بزرگ نیست، بلکه این کتاب محاکمه‌ای موضوعی و عادلانه با زبان معاصر بر ضد نظام حاکم ستیز‌گر و ستمگر است که با قدرت و زورگویی آمد و به نام اسلام حکومت کرد و سپس بر ضد اسلام شورید و آن را از واقعیت زندگی کنار زد.

این کتاب در سال ۱۴۱۸ هـ.ق توسط دار الغدیر بیروت به چاپ رسید.

۱۰- الهاشمیون فی الشریعهًْ و التاریخ: مؤلف در این اثر جایگاه بنی هاشم را درجاهلیت و موضوع آنها را قبل از هجرت و بعد از هجرت، شرح داده است، سپس به بررسی نصوصی که در قرآن و سنت پیامبر در مورد آن‌ها آمده، پرداخته است و در ادامه به معرفی بزرگان اهل بیت و وجه تمایز آن‌ها اشاره می‌کند (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/۴۴).

این اثر در دو نوبت در سالهای ۱۹۹۹م و ۲۰۰۰ م توسط انتشارات دارالملاک در اردن به چاپ رسیده است.

۱۱- حقیقهًْ الاعتقاد بالامام المهدی المنتظر: او ظهور منجی را در تمام جریان‌های بزرگ به ویژه ادیان آسمانی در همه‌ی جوامع بشری قدیم و بر حتمی بودن این ظهور تأکید می‌نماید.

اعتقاد به حضرت مهدی جایگاه بر جسته‌ای را در اسلام بر اساس قرآن و سنت پیامبر به خود اختصاص داد و اسلام این دیدگاه را به عنوان جزئی پیوسته با نظام سیاسی خود که خداوند آن را بر بنده‌ی خود محمد مصطفی نازل کرده، معرفی می‌کند. چرا که حضرت مهدی منتظر از نظر پیروان اهل بیت، امام دوازدهم و از جمله رهبران دینی به شمار می‌رود.

این کتاب شامل ۵ باب است و هر باب فصولی دارد:

باب اول: آمادگی برای ظهور مهدی منتظر.

باب دوم: بیان اعتقاد به حضرت مهدی.

باب سوم: پایه‌های اساس دینی در دیدگاه مهدی منتظر در اسلام.

باب چهارم: هویت حضرت مهدی و نشانه‌های ظهور او که پیامبر بشارت آن را داده است.

باب پنجم: یاران حضرت مهدی و پیروانش و نحوه حکومت او که دارای هشت فصل است (موسوعه، ۱۴۲۴: ۲/۳۵).

۱۲- این سنهًْ الرسول، و ماذا فعلوا بها: نویسنده در مقدمه علت تألیف کتاب را پاسخ به این دو سوال دانسته و به طور کلی کتاب را در هشت باب تنظیم کرده است:

باب اول: به جایگاه سنت در دین اسلام می پردازد.

باب دوم: چه کسی جایگزین پیامبر می‌شود، چه کسی قرآن را تبیین می‌کند و چه کسی بعد از فوت پیامبر به تبلیغ سنت او می‌پردازد.

باب سوم: کشف نقشه‌هایی که منجر به نابودی اسلام و تخریب سنت پیامبر پس از وفاتش شده بود را کشف نمود.

باب چهارم: چگونگی سنت پیامبر که بلافاصله پس از درگذشت ایشان شناخته شد و اینکه چگونه اولین تکیه گاه از پایه‌های اسلام که نظام حاکم بود، نقض شد و چه کسانی آن را نقض کردند و چرا؟

باب پنجم: ممانعت از نوشتن سنت پیامبر، قبل و بعد از آنکه به خلافت رسیدند.

باب ششم: به بررسی حادثه تبدیل سنت پیامبر به سنت خلافت می پردازد.

باب هفتم: توضیح آنچه که بر سنت پیامبر پس از آنکه  بیش از یک قرن  از منع نوشتن و روایت آن می‌گذشت.

باب هشتم: اهل بیت پیامبر در سنت پیامبر و نقش اهل بیت پیامبر در حفظ سنت پیامبر را بررسی می کند.

چاپ اول این کتاب در سال ۲۰۰۱ م توسط الدار الاسلامیه در بیروت انجام شد.

احمد حسین یعقوب علاوه بر این کتاب‌ها آثار فراوان دیگری دارد از جمله:

– الاجتهاد بین الحقائق الشرعیه و المنازل التاریخیه

– المرجعیهًْ السیاسیهًْ فی الاسلام

– مختصر المواجههًْ (همان، ۲/۳۶).

– مقالات:

احمد حسین یعقوب علاوه بر کتاب‌ها، دارای مقالاتی است که به وسیله مجله المنهاج به چاپ رسیده‌اند، که عبارتند از:

۱- مفهوم الامامهًْ والولایهًْ فی الشریعهًْ والتاریخ: نویسنده در این مقاله، معنی امامت در قرآن کریم و سنت را با ذکر آیات و روایات بسیاری از پیامبر و ائمه معصومین را مطرح می‌کند، همچنین معنی امامت را از نظر علمای دولت خلافت مطرح می‌سازد، سپس به توضیح اصطلاحات مترادف با واژه‌ی «امامت»، همچون «خلافت»، «ولایت» و «امارت» مؤمنین می‌پردازد (المنهاج، شماره سوم، پاییز ۱۴۱۷ق).

۲- الحزب الوحید فی القرآن الکریم: فرضیه‌ی اصلی در این پژوهش آن است که متون قرآنی نظریه حزب یگانه را در بر می‌گیرد و نمونه و چهار چوب آن را از طریق توضیح رهبری به واسطه توضیح حزب الله از نظر عقیده، به شیوه نظری و مقایسه‌ای بررسی می‌کند. همچنین در آن ویژگی‌ها و عناصر توصیف این حزب و خصوصیات اعضای آن که انتخابی هستند، ذکر شده است.

واژه‌ی حزب الله در قرآن سه مرتبه و در سوره‌های مائده و مجادله آمده است. این اصطلاح به شکل عام مرتبط با کلمه‌ی ولایت است (المنهاج، شماره‌ی ششم، تابستان ۱۴۱۸ ق).

ماهنامه المنهاج وابسته به مرکز الغدیر الدراسات الاسلامیه و در بیروت لبنان به چاپ می‌رسد. ضمنا در پایگاه مجلات تخصصی نور مگز مشخصات آن ثبت گردیده است.

منبع: بررسی علل گرایش مستبصرین به تشیع در پنجاه سال اخیر؛ اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی

برای مشاهده این کتاب اینجا را کلیک کنید.

 

http://shiastudies.com/fa

 

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.