آیات تطهیر

آیات تطهیر

 

آیات تطهیر در قرآن کریم کدام‌اند؟

پاسخ اجمالی

درباره «تطهیر» به معنای عام آن (پاک کردن و پاک شدن)؛ آیاتی در قرآن کریم وجود دارد،[۱] اما آنچه با عنوان و معنای خاص در قرآن کریم آمده و مربوط به پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) است، آیه شریفه «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً»[۲] است.[۳]

با توجه به آیه تطهیر (به معنای خاص) که امامان معصوم(ع)، مطهران‏ و پاکان حقیقى هستند، آیه دیگری نیز از قرآن کریم روشنگر این نکته است که آن بزرگواران، مفسّران حقیقى قرآن می‌باشند، و آن آیه عبارت است از: «لا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»؛[۴] و جز پاکان نمی‌توانند به آن (قرآن) دست زنند [دست یابند].

گفتنی است؛ این دو آیه شریفه، یک قیاس و برهان را تشکیل می‌دهند، چرا که آیه نخست مقدمه اول قیاس؛ یعنى صغرى و آیه دوم مقدمه دوم؛ یعنى کبراى قیاس را بیان می‌کند.

آیه نخست می‌فرماید: «مطهران و پاکیزگان حقیقى اهل بیت(ع) هستند».

و آیه دوم می‌فرماید: «به قرآن دست نیابند مگر مطهران و پاکیزگان».

نتیجه آن‌که، به قرآن دست نیابند مگر اهل بیت(ع).

آیه شریفه «لا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» در مقام بزرگداشت و احترام قرآن کریم است، و چنان‌که بیشتر مفسران بیان کرده‌اند، ضمیر «لا یمسّه» به «قرآن کریم» بر می‌گردد[۵] و بر همین مبنا دو تفسیر براى آیه بیان شده است.

اول: تفسیر سطحى و ظاهرى؛‏ بدین معنا که واژه «مس» به معناى لمس نوشته‌هاى قرآن و «مطهرون» به معناى کسانى است که طهارت از حدث اکبر یا اصغر داشته باشند. بنابراین معنا، از آیه شریفه حکمى از احکام فقهى استنباط می‌شود و آن این‌که کسانى که جُنُب هستند یا وضو ندارند، نمی‌توانند نوشته‌هاى قرآن را لمس کنند.[۶]

دوم. تفسیر رساتر؛ در این تفسیر، «مس» به معناى ادراک و علم[۷] یا به معناى یافتن و رسیدن است.[۸] منظور از «مطهرون» کسانى هستند که داراى طهارت روحانى و نفسانى، و دور از تمام پلیدی‌ها می‌باشند؛[۹] یعنى اهل بیت عصمت و طهارت(ع) که خداوند آنها را از هر گونه گناه و تعلق به غیر پاک کرده و آنها را در میان بشر ممتاز قرار داده است.[۱۰] بنابراین تفسیر، معناى آیه چنین است که به عمق و حقیقت معناى قرآن علم پیدا نمی‌کنند، مگر اهل بیت(ع) که داراى طهارت روحى ویژه‌اى هستند.

 

[۱]. توبه، ۱۰۸؛ بقره، ۲۲۲٫

[۲]. احزاب، ۳۳: «خداوند فقط می‌خواهد پلیدى و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملاً شما را پاک سازد».

[۳]. درباره تفسیر این آیه شریفه ر.ک: «آیه تطهیر»، سؤال ۱۵۰۴؛ «اهل بیت (ع) در آیه تطهیر»، سؤال ۱۳۲٫

[۴]. واقعه، ۷۹٫

[۵]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، با مقدمه: شیخ آقابزرگ تهرانی، تحقیق: قصیرعاملی، احمد، ج ‏۹، ص ۵۱۰، دار احیاء التراث العربی، بیروت، بی‌تا؛ مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ج ‏۷، ص ۲۳۴، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۴۲۴ق؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏۲۳، ص ۲۶۸، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش؛ فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج ‏۲۹، ص ۴۳۱، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.

[۶]. ر.ک:‌ مفاتیح الغیب، ج ‏۲۹، ص ۴۳۱؛ آلوسی، سید محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: عطیه، علی عبدالباری، ج ‏۱۴، ص ۱۵۳، دارالکتب العلمیه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.

[۷]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏۱۹، ص ۱۳۷، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.

[۸]. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، تحقیق: دکتر یاحقی، محمد جعفر، دکتر ناصح، محمد مهدی، ج ‏۱۸، ص ۳۲۴، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد، ۱۴۰۸ق؛ عاملی، ابراهیم، تفسیر عاملی، تحقیق: غفاری، علی اکبر، ج ‏۸، ص ۱۶۷، انتشارات صدوق، تهران، ۱۳۶۰ش.

[۹]. روض الجنان و روح الجنان فى تفسیرالقرآن، ج ‏۱۸، ص ۳۲۴؛ فیض کاشانی، ملا محسن، الاصفی فی تفسیرالقرآن، تحقیق: درایتی، محمدحسین، نعمتی‏، محمدرضا، ج ‏۲، ص ۱۲۵۹ – ۱۲۶۰، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ق؛ المیزان فى تفسیر القرآن، ج ‏۱۹، ص ۱۳۷٫

[۱۰]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ‏۳۱، ص ۲۰۵، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق؛ طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی أهل اللجاج، محقق و مصحح: خرسان، محمد باقر، ج ‏۱، ص ۱۵۶، نشر مرتضی، مشهد، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.

 

 

 

منبع

http://shiastudies.com

آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر. آیات تطهیر.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.