فرق میان مودّت و محبّت در آیات قرآن

فرق میان مودّت و محبّت در آیات قرآن

فرق میان «مودّت» و «محبّت» خصوصاً در آیاتی؛ مانند «قل لا اسألکم علیه اجراً الاّ المودّه فی القربی» و «یَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ یُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَهٍ» چیست؟
پرسش
فرق بین «مودّت» و «محبّت» چیست، خصوصاً در آیه‏ «قل لا اسألکم علیه اجراً الاّ المودّه فی القربی»؟ و همچنین در سایر آیات قرآن به چه معنا است، مثل: «یَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ یُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَهٍ» و «أَ یَوَدُّ أَحَدُکُمْ أَنْ تَکُونَ لَهُ جَنَّهٌ مِنْ نَخیلٍ» و «یَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ یَفْتَدی مِنْ عَذابِ یَوْمِئِذٍ بِبَنیهِ»؟
پاسخ اجمالی
واژه “مودّت” به معنای دوستی و علاقه است، و از جهت استعمال قرآنی، حُسن و قبح مودّت به اعتبار متعلّق آن است. مثلاً در آیه شریفه: «الاّ المودّه فی القربی» همان دوستی و علاقه به اهل بیت پیامبر (ص) بوده که حسن است؛ و در آیات دیگر در تفاسیر قرآن کریم بحث هایی وجود دارد، که از جهت زوایای مصداقی و متعلّق و چگونگی مودّت و محبت به آن پرداخته شده است.

پاسخ تفصیلی
۱٫ درباره فرق میان «مودّت» و «محبّت» به نمایه «۱۶۵۸۵» (سایت: ۱۶۵۲۱) مراجعه شود.

۲٫ معنای مودّت در آیات شریفه ای که در پرسش آورده شده، به شرح زیر است:

أ. «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبى‏»، [۱] معنای مودّت از جهت استعمال قرآنی، همان دوستی و علاقه به اهل بیت پیامبر (ص) است و اگر بحث هایی در ذیل آیه شریفه و مودّت در تفاسیر قرآن کریم وجود دارد، از جهت زوایای مصداقی و چگونگی مودّت و محبت است. برای آگاهی بیشتر در این باره نمایه « اهل بیت(ع) و آیه‏ ۲۳ شورى (آیه‏ مودت) »، سؤال ۱۶۰ (سایت: ۱۲۲۹) را مطالعه کنید.

ب. « وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى‏ حَیاهٍ وَ مِنَ الَّذینَ أَشْرَکُوا یَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ یُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَهٍ». [۲] در این جا نیز مودّت به معنای دوستی و علاقه قلبی نسبت به چیزی یا کسی است؛ اما حُسن و قبح مودّت به اعتبار متعلّق [۳] آن است؛ لذا چون یهودیان در اندوختن مال و ثروت حریص بودند، هر یک از آنها دوست دارد هزار سال عمر کند. [۴] البته در دوستی های این چنینی که یک امر دست نیافتنی بوده، مشتقات «ودّ» (مانند یودّ) به معنای دوستی به همراه آرزو نیز می آید. [۵]

ج. «أَ یَوَدُّ أَحَدُکُمْ أَنْ تَکُونَ لَهُ جَنَّهٌ مِنْ نَخیل‏ وَ أَعْناب‏…». [۶] در این جا نیز «یودّ» از «ودّ» به معنای حبّ و دوست داشتن است. مخاطب آیه شریفه، کسی است که به مسائل زراعی مشغول بوده، ولی به دیگران از روی ریا و منّت و آزار انفاق می کند. [۷]

د. «یُبَصَّرُونَهُمْ یَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ یَفْتَدی مِنْ عَذابِ یَوْمِئِذٍ بِبَنیهِ»، [۸] که شخص مُجرم دوست دارد و آرزو می کند با فدا کردن نزدیکان خویش از عذاب الاهی نجات پیدا کند. [۹]

[۱] . «بگو: من هیچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمى‏کنم جز دوست‏داشتن نزدیکانم [اهل بیتم‏]» (شوری، ۲۳).

[۲] . «و آنها [یهودیان] را حریص ‏ترین مردم- حتى حریص تر از مشرکان- بر زندگى (این دنیا، و اندوختن ثروت) خواهى یافت (تا آنجا) که هر یک از آنها آرزو دارد هزار سال عمر به او داده شود» (بقره، ۹۶).

[۳] . یعنی، آن چه که به آن محبت و دوستی ورزیده می شود.

[۴] . مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱، ص ۳۵۶،دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش؛ حسینى همدانى، سید محمد حسین، ‏انوار درخشان،تحقیق: بهبودى، محمد باقر،‏ ج ۱، ص ۲۶۲،کتابفروشى لطفى‏، تهران، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.

[۵] . طبرسى، فضل بن حسن،‏ مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۵۳۴، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش؛ طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۲۰، ص ۹ و ۱۰، دفتر انتشارات اسلامى‏، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.

[۶] . «آیا فردى از شما دوست مى‏دارد که باغى از درختان خرما و انگور داشته باشد؟» (بقره، ۲۶۶).

[۷] . ر.ک: ‏المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص ۳۹۲؛ تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۳۲۹ و ۳۳۰٫

[۸] . «آنها را نشانشان مى‏دهند (ولى هر کس گرفتار کار خویشتن است)، چنان است که شخص مُجرم دوست مى‏دارد فرزندان خود را در برابر عذاب آن روز فدا کند» (معارج، ۱۱).

[۹] . انوار درخشان، ج ۱۷، ص ۷۳ و ۷۴؛ تفسیر نمونه، ج ۲۳، ص ۲۶٫

 

 

 

 

منبع

http://shiastudies.com

فرق میان مودّت و محبّت در آیات قرآن. فرق میان مودّت و محبّت در آیات قرآن. فرق میان مودّت و محبّت در آیات قرآن.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.