وحدت از طریق علما

وحدت از طریق علما نیز در صورتى تحقق خواهد یافت که علما نکات ذیل را رعایت کنند:

الف – احساس مسئولیت در برابر امت اسلامى:

گرچه علماى شایسته و صالح همیشه احساس مسئولیت شرعى داشته و دارند، ولى مقصود ما از این احساس مسئولیت در برابر امت این است که توجه بیشترى به تبلیغات خود داشته باشند و از گفتن سخنان تفرقه‏افکن، بپرهیزند و گمان نکنند که این سخن را در جمعى خصوصى گفته‏اند و کسى نمى‏شنود، بلکه همین سخنان تفرقه‏افکنانه در نشست‏هاى خصوصى آهسته آهسته به فرهنگ بدبینى نسبت به یکدیگر تبدیل مى‏شود و دیگر نمى‏توان آن را به سادگى از میان برد. بلکه باید براى ایجاد وحدت تلاش کرده و به تحقق آن امیدوار باشند.

ب – شجاعت در بیان حقایق:

علماى دین باید توجه داشته باشند که مسئولیت سنگینى را بر عهده دارند و آن تبلیغ دین خداست. اگر خود به این مسئولیت توجه ندارند، مردم به عملکرد آنان از این زاویه مى‏نگرند و رفتار و گفتار آنان را مبیّن دین خدا مى‏دانند و عمل خود را بر اساس آن تنظیم مى‏کنند و روز قیامت نیز مسئولیت گمراهى خود را به عهده آنان خواهند گذاشت.

بنابر این علما در این زمینه وظیفه سنگینى را بر عهده دارند و آن این است که دین خدا را بدون کم و کاست تبیین، حقایق و واقعیت‏هاى تاریخى را – آن قدر که خود فهمیدند – بیان کنند نه اینکه به خاطر خوشایند دیگران، به تحریف دین خدا رو آورند؛

{الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلاّ اللّهَ وَکَفى بِاللّهِ حَسِـیبا}([۱])

«آنان که پیامهاى خدا را ابلاغ مى‏کنند و از او مى‏ترسند و جز خدا از کسى بیم ندارند. خدا براى حسابرسى (اعمالشان) کافى است([۲])»

چه بسیار دانشمندان و عالمانى که براى گفتن حقایق مشکلاتى را تحمل کرده‏اند، ولى از دین و دیانت خود دست برنداشته و نان به نرخ روز نخورده‏اند؛ به عنوان نمونه احمد بن شعیب نسائى – مؤلف سنن نسایى یکى از صحاح سته اهل سنت – وقتى وارد شام شد و وقتى مردم فهمیدند که او دانشمند است، اطراف او را گرفتند تا شاید بتوانند از طریق او براى معاویه سابقه مبارزاتى و دیانت درست کنند. نسائى در پاسخ به این سؤال که فضائل معاویه چیست، گفت:

«ما اعرف له فضیله الاّ لا اشبع اللّه بطنه.»

«براى معاویه فضیلتى نمى‏شناسم مگر حدیثى که رسول خدا | به معاویه گفت: خداوند شکمت را سیر نکند!»

ج – جلوگیرى از حرکتهاى اختلاف‏انگیز:

متأسفانه در کشورهاى اسلامى از طرف گروهها و فرقه‏هاى مختلف کارهاى اختلاف‏انگیزى انجام مى‏گیرد که گاهى به دست «عوام‏الناس» و با انگیزه دینى و ثواب صورت مى‏پذیرد. گرچه آنان انگیزه دینى دارند، ولى به سود دشمن تمام شود. علما در این مرحله نقش بسیار حساسى دارند باید جلو بروز این گونه کارها را – از ناحیه هر کس و با هر انگیزه‏اى که باشد – بگیرند؛ زیرا هیچ فایده‏اى جز کدورت و دشمنى ندارد. این در صورتی است که برپا کنندگان این گونه حرکتها انسانهایی ساده باشند وگرنه بدون تردید دست دشمن پشت این حرکتها پنهان است و برای این گونه حرکتها پولهای زیادی هزینه میشود.

ر- طرد عناصر غیرخودی:

علماى صالح و شایسته اسلامى – در طول تاریخ و در همه جا و از همه فرقه‏ها – با زهد و قناعت زندگى کرده‏اند و به صاحبان زر و زور و تزویر وابستگى نداشته‏اند، ولى همیشه و همه جا عده‏اى هستند که یا به صاحبان زر و زور و تزویر، یا به قدرت‏هاى خارجى وابسته هستند یا در پى تأمین هواهاى نفسانى خود هستند و بهترین راه را نفوذ در صنف علما دیده‏اند. البته از این گروه باید به دین به دنیافروشان تعبیر کرد، که خطر این گروه براى دین و جامعه اسلامى و امت مسلمان از خطر دشمن تا دندان مسلح کمتر نیست؛ اینان بیشترین اختلافات بین علما و فرقه‏ها را ایجاد مى‏کنند تا خود به نوایى برسند.

دانشمندان مسلمان باید متوجه این مارهاى خوش خط و خال باشند و آنان را از خود طرد کنند تا مردم آنها را بشناسند و نقش آنان در انحراف امت شناخته شود.

ما بر این باوریم که، اگر علما موفق شوند این عناصر را از خود طرد نمایند، دشمن نمى‏تواند به این آسانى به جامعه اسلامى ضربه بزند و بسیارى از اختلافات خود به خود حل خواهد شد.

بنابر این با توجه به نقش علما در جامعه اسلامى و حساسیت مردم نسبت به آنان، آسان‏ترین و کم هزینه‏ترین راه براى وحدت امت اسلامى وحدت علماست؛ زیرا اگر علما به وحدت برسند توده مردم نیز از آنان پیروى مى‏کنند و آرام و مطمئن به سوى وحدت پیش خواهیم رفت.

([۱]) احزاب/۳۹.

([۲]) خصائص امیرالمؤمنین على بن ابى‏طالب، ص ۱۳.

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.