صفحه اصلی > مرکز اطلاعات > پایگاه مقالات > پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) > امام صادق (ع) > فضایل > شمه‏ اى از کرامات امام صادق (علیه السلام)
تاریخ انتشار : ۳۰ تیر ۱۳۹۷


شمه‏ اى از کرامات امام صادق (علیه السلام)

طلیعه سخن:در هفدهم ربیع الاول سال ۸۳ ه . ق در مدینه منوره فرزندى پاک از سلاله رسول گرامى اسلام صلى الله علیه و آله دیده به جهان گشود. نام او جعفر و کنیه‏اش ابا عبدالله بود، پدر ارجمندش امام محمدباقر علیه السلام پیشواى پنجم شیعیان و مادر گرامى‏اش ام فروه مى‏باشد. (۱) ایشان که بعد از شهادت پدر بزرگوارشان، سرپرستى و امامت‏شیعیان را به عهده داشتند، به القابى همچون صادق، صابر، فاضل و طاهر مشهور بودند.پیشواى ششم شیعیان مدت ۳۱ سال با پدر زندگى کرد و سرانجام در سال ۱۴۸ ه. ق در سن ۶۵ سالگى دیده از جهان فرو بست و در قبرستان بقیع در کنار قبور پدرش امام باقر علیه السلام و جدش امام زین العابدین علیه السلام و سبط اکبر رسول خدا امام حسن مجتبى علیه السلام به خاک سپرده شد.دوران زندگانى آن حضرت با ده نفر از خلفاى اموى و دو نفر از خلفاى عباسى، و مدت ۳۴ سال امامت ایشان با هفت تن از آنان مقارن بوده است که عبارتند از:۱- هشام به عبدالملک (۱۰۵- ۱۲۵ ه. ق)۲- ولید بن یزید به عبدالملک (۱۲۵- ۱۲۶)۳- یزید بن ولید بن عبدالملک (۱۲۶)۴- ابراهیم بن ولید بن عبدالملک (۷۰ روز از سال ۱۲۶)۵- مروان بن محمد (۱۲۶- ۱۳۲)۶- عبدالله بن محمد مشهور بن سفاح (۱۳۲- ۱۳۷)۷- ابو جعفر مشهور به منصور دوانیقى (۱۳۷- ۱۵۸)دوران امامت آن حضرت با شرایط خاص و ممتاز سیاسى و اجتماعى همراه بود که زمینه را براى فعالیت‏هاى علمى و مذهبى فراهم آورده بوده از طرفى بنى‏امیه دوران ضعف و رکود خود را سپرى مى‏کردند و دائما در حال نزاع و کشمکش با بنى عباس بودند. لذا فرصت ایجاد فشار و اختناق نسبت‏به امام علیه السلام و شیعیان را نداشتند و از طرف دیگر حکومت نوپاى عباسیان که با شعار طرفدارى از خاندان رسالت‏به قدرت رسیده بودند، در صدد آزار و اذیت‏شیعیان نبودند.این موقعیت ممتاز سبب شد که یک جنبش علمى و فکرى در جامعه اسلامى به وجود آید و امام صادق علیه السلام در راس این جنبش توانست‏به انتشار علوم الهى بپردازد و جهان اسلام را از معارف اسلامى سیراب سازد.موقعیت علمى ایشان چنان ممتاز بود که تمام مسلمانان، حتى علماى دیگر مذاهب در مقابل آن سر تعظیم فرود آورده‏اند. چنان که ابوحنیفه (مؤسس مذهب حنفى از مذاهب چهارگانه اهل سنت) مى‏گوید: «ما رایت افقه من جعفر بن محمد (۲) ; من کسى را فقیه‏تر [و دانشمندتر] از جعفر بن محمد ندیده‏ام.»این امور سبب شد که شاگردان فراوانى در حوزه درس ایشان پرورش یابند که عدد آنان بالغ بر چهار هزار نفر است. (۳) شیخ طوسى در رجال خود بیش از سه هزار نفر از آنان را نام برده که از برجسته‏ترین آنان مى‏توان به: هشام بن حکم، محمد بن مسلم، ابان بن تغلب، هشام بن سالم، مؤمن الطاق، مفضل بن عمر، ابو حنیفه و جابر بن حیان، اشاره نمود. (۴)
کرامات اولیاءهمانطور که پیامبران الهى براى اثبات نبوت خویش افعال خارق العاده‏اى به عنوان معجزه انجام مى‏دهند ائمه اطهار و اولیاى الهى هم براى اثبات حقانیت‏خویش، بیدار کردن مردم یا جهات دیگر، کراماتى از خود بروز مى‏دهند و از طرف خداوند به آن‏ها عنایات ویژه‏اى مى‏شود که باور آن‏ها براى اذهان عمومى خیره کننده و تعجب برانگیز است. هنگامى که صفحات تاریخ را ورق مى‏زنیم با نمونه‏هاى بسیارى از این امور مواجه مى‏شدیم که به دو نمونه از آن‏ها از زبان قرآن اشاره مى‏کنیم:۱- یکى از کرامات حضرت مریم، نزول طعام آسمانى از طرف خداوند براى اوست. قرآن کریم مى‏فرماید: «کلما دخل علیها زکریا المحراب وجد عندها رزقا قال یا مریم انى لک هذا قالت هو من عندالله‏» (۵) ; «هرگاه حضرت زکریا بر مریم در محراب وارد مى‏شد، غذاى مخصوصى نزد او مى‏دید. (آن حضرت سؤال مى‏کرد) اى مریم! این غذا را از کجا آورده‏اى (او پاسخ مى‏داد) : این‏ها از سوى خداوند است.»۲- نمونه دیگر درباره آصف بن برخیا از یاران حضرت سلیمان است که تخت‏بلقیس را در مدت زمان کمى از مکانى دور حاضر نمود. خداوند متعال مى‏فرماید: «قال الذى عنده علم من الکتاب انا آتیک به قبل ان یرتد الیک طرفک فلما راه مستقرا عنده قال هذا من فضل ربى‏» (۶) ; «کسى که دانشى از کتاب داشت گفت: من آن را پیش از آن که چشم بر هم زنى نزد تو خواهم آورد. پس هنگامى که [سلیمان] آن را نزد خود دید گفت: این از فضل پروردگار من است.»انجام کرامات به دست اولیاى الهى آن قدر روشن و بدیهى است که اکثر مسلمین بر جواز آن اتفاق دارند.تفتازانى از علماى اهل سنت مى‏گوید: «ظهور و روشنى کرامات اولیاى خدا همچون روشنى معجزات انبیاء است و انکار این امور توسط اهل بدعت و گمراهان چیز عجیبى نیست، چرا که آنان خود توان انجام آن را ندارند و درباره حکام خود هم آن را نشنیده‏اند، لذا دست‏به انکار مى‏زنند.» و در جاى دیگر مى‏گوید: «کرامات حضرت على علیه السلام آن قدر زیاد است که قابل شمارش نیست‏» . (۷)
کرامات امام صادق (علیه السلام)در ذیل برخى از کرامات امام صادق علیه السلام بیان مى‏گردد.
باطل کردن سحر ساحرانمحمد بن سنان مى‏گوید: منصور دوانیقى هفتاد مرد از شهر کابل را فراخواند و به آن‏ها گفت: واى بر شما که ادعاى ساحر بودن دارید و بین زن و شوهر او فاصله مى‏اندازید … .او با وعده‏هاى بسیار آن‏ها را تحریک کرد تا با انجام سحرهاى خود ابا عبدالله را مبهوت و مقهور خود سازند. ساحران به مجلسى که منصور فراهم کرده بود رفتند و انواع صورت‏ها از جمله صورت‏هاى شیر را به تصویر کشیدند تا هر بیننده‏اى را سحر کنند. منصور بر تخت‏خود نشست و تاج خود را بر سرگذاشت و به دربان دستور داد که امام صادق علیه السلام را وارد سازند. وقتى امام ششم وارد شد، نگاهى به آن‏ها کرد و دست‏به دعا برداشت و دعایى خواند که برخى از الفاظ آن شنیده مى‏شد و قسمتى را هم به طور آهسته خواند، سپس فرمود: واى بر شما به خدا قسم سحر شما را باطل خواهم نمود. سپس با صداى بلند فرمود: اى شیرها آن‏ها را ببلعید، پس هر شیرى به ساحرى که او را درست کرده بود حمله کرد و او را بلعید. منصور بهت‏زده از تخت‏خود بر زمین افتاد و با ترس مى‏گفت: اى ابا عبدالله! مرا ببخش دیگر چنین کارى نخواهم کرد، حضرت هم به او مهلت داد. بعد منصور دوانیقى از امام علیه السلام درخواست کرد، شیرها ساحرانى را که خورده بودند برگردانند. امام صادق علیه السلام فرمود: اگر عصاى موسى آنچه را بلعیده بود برمى‏گرداند، این شیرها نیز چنین مى‏کردند. (۸)
زنده کردن یکى از یارانمحمد بن راشد از جد خود که یکى از مسلمانان هم عصر امام صادق علیه السلام است نقل مى‏کند که روزى به قصد دیدار امام علیه السلام حرکت کردم تا از او سؤالى بپرسم، در میان راه مطلع شدم که آن حضرت به تشییع جنازه سید حمیرى رفته است، پس به طرف قبرستان رفتم و بعد از ملاقات با امام علیه السلام سؤال خود را از ایشان پرسیدم و جواب آن را دریافت کردم.هنگامى که خواستم برگردم، مرا به نزد خود خواند و فرمود: شما مردم سرچشمه علم و دانش را رها کرده‏اید. عرض کردم: آیا شما امام و پیشواى امت در این زمان هستید؟ امام فرمود: آرى. عرضه داشتم: دلیل و آیتى مى‏خواهم تا یقین پیدا کنم. آن حضرت فرمود: هرچه مى‏خواهى بپرس، من با اراده الهى جواب تو را خواهم گفت. عرض کردم: برادرى داشتم که از دنیا رفته و او را در این قبرستان دفن کردیم، از شما مى‏خواهم او را زنده کنید، امام فرمود: برادرت انسان خوبى بود و به خاطر او خواسته تو را برآورده مى‏کنم، گرچه تو سزاوار چنین کارى نیستى، سپس نزدیک قبر او شد و او را صدا زد، در این هنگام قبر شکافته شد و برادرم از آن خارج شد. به خدا قسم که چنین شد و به من گفت: اى برادر از او (امام صادق علیه السلام) پیروى کن و او را رها مکن. آن گاه به قبر خویش بازگشت. امام علیه السلام از من عهد گرفت و مرا قسم داد تا کسى را از این موضوع مطلع نسازم. (۹)
خبر از شهادت برخى یاراناز ابوبصیر نقل شده است: روزى در محضر امام صادق علیه السلام نشسته بودم که صحبت از «معلى بن خنیس‏» به میان آمد، ایشان فرمودند: «ابا محمد! مطلب مهمى را در مورد او به تو مى‏گویم، آن را از دیگران مخفى نگه‏دار; او به مقام واقعى خود نمى‏رسد مگر زمانى که از طرف «داود بن على‏» مورد تعرض قرار خواهد گرفت.»پرسیدم: داود با او چه خواهد کرد؟ فرمودند: «او را دعوت کرده، گردنش را مى‏زند و بدن او را به دار مى‏آویزد.»عرض کردم: این حادثه در چه زمانى واقع خواهد شد؟ امام فرمودند: «در سال آینده‏» .ابوبصیر مى‏گوید: سال بعد داود والى مدینه شد و معلى را به پیش خود فراخواند و از او خواست که اسامى یاران امام صادق علیه السلام را برایش بنویسد، معلى از این کار امتناع ورزید، داود عصبانى شد و گفت: اگر اسامى آن‏ها را کتمان کنى تو را خواهم کشت، معلى بن خنیس گفت: آیا مرا به کشته شدن تهدید مى‏کنى!؟ به خدا قسم هرگز چنین کارى نخواهم کرد. داود خشمگین شد و او را به شهادت رساند و جسد مطهرش را به دار آویخت. (۱۰)
آگاهى از غیبموارد متعددى در تاریخ نقل شده است که بیانگر آگاهى و اشراف کامل امام صادق علیه السلام بر امور غیبى است و کلامى را که ایشان فرموده: «نحن ولاه الامر و خزنه علم الله (۱۱) ; ما والیان امر و خازنان علم خداوند هستیم.» در عمل نشان داده و به اثبات رسانده است. در این نوشتار به ذکر یک نمونه اکتفا مى‏کنیم:ابراهیم بن مهزم مى‏گوید: از محضر امام صادق علیه السلام جدا شدم و به منزل رفتم، شب هنگام بین من و مادرم مشاجره‏اى رخ داد، بر سر او فریاد زدم و با تندى با او سخن گفتم، صبح شد، نماز را خواندم و بلافاصله نزد امام آمدم، همین که داخل شدم فرمود: اى پس مهزم! چرا بر سر مادر خود فریاد زدى؟ آیا نمى‏دانى که او تو را در شکم خود نگهدارى کرد و در دامان خود پروراند و با شیر خود تو را تغذیه نمود؟ عرض کردم: آرى. ایشان فرمودند: پس هیچ وقت‏با تندى با او سخن مگو. (۱۲)
آتش در اطاعت امامیکى از اصحاب امام صادق علیه السلام بنام مامون رقى نقل کرده است که: در محضر سرور و مولایم امام صادق علیه السلام بودم، سهل بن حسن از شیعیان خراسان وارد شد و سلام کرد و نشست، عرض کرد: اى فرزند رسول خدا کرامت و بزرگى از آن شماست، شما خاندان امامت، چرا بر این حق خود سکوت کرده و قیام نمى‏کنید و حال آن که هزاران نفر از شیعیان شما آماده شمشیر زدن در رکاب شما هستند.امام علیه السلام فرمود: اى خراسانى! لحظه‏اى درنگ کن. پس امر فرمود که تنور را روشن کنند، هنگامى که آتش شعله‏ور شد، به سهل فرمود: داخل تنور شو، سهل گفت: اى پسر رسول خدا مرا از این کار معاف بدار، در این هنگام هارون مکى یکى از اصحاب با وفاى امام علیه السلام وارد شد در حالى که کفش‏هاى خود را در دست گرفته بود، سلام کرد و جواب شنید، امام به او فرمود: کفش‏هاى خود را بر زمین بگذار و داخل تنور شو، او بدون هیچ درنگى وارد تنور شد و در میان شعله‏هاى آتش نشست. امام صادق علیه السلام رو به خراسانى کرد و از حوادث خراسان براى او گفت، انگار امام علیه السلام در آن جا حاضر بوده است، سپس فرمود: داخل تنور را نگاه کن. مامون رقى مى‏گوید: من هم جلو رفتم و داخل تنور را مشاهده کردم، هارون مکى در میان آتش نشسته بود و برخاست و از تنور خارج شد. امام به سهل فرمود: در خراسان چند نفر مانند او مى‏شناسى؟ عرض کرد: به خدا قسم احدى را نمى‏شناسم، امام علیه السلام حرف او را تایید نمود و فرمود: در زمانى که ما حتى پنج نفر از این گونه یاران نداریم چگونه قیام کنیم؟ (۱۳)
شفا یافتن به دعاى امامعمار سه فرزند به نام‏هاى «اسحاق‏» ، «اسماعیل‏» و «یونس‏» داشت، آن‏ها نقل کرده‏اند که «یونس‏» به مرض بدى مبتلا شده بود، به محضر امام صادق علیه السلام رفتیم، امام با مشاهده وضع یونس، دو رکعت نماز خواند و خدا را حمد کرد و بر نبى اکرم صلى الله علیه و آله و آل او درود فرستاد و ذکرهایى بر زبان جارى ساخت و از خداوند چنین خواست: «واصرف عنه شر الدنیا والاخره واصرف عنه ما به فقد غاظنى ذلک واحزننى; شر دینا و آخرت را از او دور نما و این مرض را از او بر طرف ساز که عارضه او مرا ناراحت و غمگین کرده است.»آن سه نفر نقل مى‏کنند که: به خدا قسم از شهر خارج نشده بودیم که بیمارى او برطرف شد و شفا یافت. (۱۴)
پی‌نوشت‌ها:

۱) ارشاد شیخ مفید، انتشارات علمیه اسلامیه، ج ۲، باب ۱۲ و اصول کافى، کلینى، دارالاضواء، ج ۱، ص ۴۷۲٫۲) الوافى بالوفیات، صلاح الدین الصفدى، ج ۱۱، ص ۱۲۷; تهذیب الکمال، جمال الدین مزى، مؤسسه الرساله، ج ۵، ص ۷۹; الکامل فى الضعفاء، جرجانى، دارالفکر، ج ۲، ص ۱۳۲٫۳) ارشاد مفید، همان، ص ۱۷۳٫۴) رجال طوسى، فصل شاگردان امام جعفر علیه السلام.۵) آل عمران/ ۳۷٫۶) نمل/ ۴۰٫۷) شرح المقاصد، تفتازانى، شریف رضى، ج ۵، ص ۷۶٫۸) مدیند المعاجز، بحرانى، مؤسسه معارف اسلامى، ج ۵، ص ۲۴۶; دلائل الامامه، ابن جریر طبرى، مؤسسه البعثه، ص ۲۹۸; اختصاص، شیخ مفید، جامعه مدرسین، ص ۲۴۶٫۹) الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندى، مؤسسه امام مهدى، ج ۲، ص ۷۴۲; مدینه المعاجز، همان، ج ۶، ص ۷۸; اثبات الهداه، شیخ حر عاملى، ج ۳، ص ۱۲۱; بحارالانوار، همان، ج ۴۷، ص ۱۱۸٫۱۰) بحار الانوار، همان، ص ۱۰۹; الخرائج و الجرائح، همان، ص ۶۴۷; مدینه المعاجز، همان، ج ۵، ص ۲۲۶; مناقب ابن شهر آشوب، انتشارات علامه، ج ۴، ص ۲۲۵٫۱۱) اصول کافى، همان، ص ۱۹۲٫۱۲) بصائر الدرجات، صفار قمى، منشورات مکتبه آیت الله النجفى، ص ۲۴۳; مدینه المعاجز، همان، ج ۵، ص ۳۱۴; اثبات الهداه، همان، ج ۳، ص ۱۰۲; الخرائج و الجرائح، همان، ج ۲، ص ۷۲۹٫۱۳) مناقب ابن شهرآشوب، همان، ص ۲۳۷; بحارالانوار، همان، ص ۱۲۳; مدینه المعاجز، همان، ج ۶، ص ۱۱۴٫۱۴) مناقب ابن شهرآشوب، همان، ص ۲۳۲ و مدینه المعاجز، همان، ج ۶، ص ۱۰۹ و بحارالانوار، همان، ص ۱۳۴٫منبع:مجله مبلغان

http://shiastudies.com


برچسب ها :
دیدگاه ها