صفحه اصلی > مرکز اطلاعات > پایگاه مقالات > مهدویت > مدعیان مهدویت > متمهدیان و مدعیان مهدویت- قسمت پنجم
تاریخ انتشار : ۱۷ مرداد ۱۳۹۵


ناووسیه:
فرقه ناووسیه معتقد به مهدویت امام صادق(ع) (شهادت ۱۴۸هـ.) شدند؛ یعنى معتقدند حضرتش زنده و غایب است. مرادشان از مهدى، مفهوم نجات‏بخش است.۱ ناووس از مردم بصره بود و وى را عبدالله‏بن ناووس یا عجدون‏بن ناووس هم مى‏گفتند.۲گروهى معروف به جعفریه هم به امامت، غیبت و رجعت امام جعفر صادق(ع) معتقد بودند؛ که رئیس این فرقه عبدالرحمن‏بن محمد، از دانشمندان و متکلمان شیعه بود. اما این ادعا نسبت به امام صادق(ع) درست نیست. چرا که:اولاً: حضرت به شهادت رسیده و این امر در تاریخ ثبت شده است.ثانیاً: اگر شک در شهادت حضرت بکنیم؛ باید شک در شهادت پدران و اجداد بزرگوارش هم بکنیم؛ و آن وقت است که باید مانند غلات و مُفَوِّضه منکر شهادت امام على(ع) و امام حسین(ع) شویم؛ در صورتى که این سفسطه است.۳ثالثاً: این گروه پس از چندى از بین رفتند و الآن وجود خارجى ندارند.رابعاً: خود امام صادق(ع) مى‏فرماید: «هنگامى که سه اسم محمد، على و حسن، به طور متوالى در ائمه(ع) جمع شد، چهارمى آنان قائم است».مفضل‏بن عمر گوید: بر امام صادق(ع) وارد شدم و عرض نمودم: اى آقاى من! کاش جانشین خودت را به ما معرفى مى‏نمودى. فرمود: «اى مفضّل! امام بعد از من فرزندم «موسى» است و امام خلف و موعود منتظر (م ح م د)، فرزند «حسن‏بن على‏بن محمدبن على‏بن موسى» است.»4
ابومسلم خراسانى: گروهى از فرقه خرّمیه پیروان بابک خرّمى پنداشتند که ابومسلم خراسانى (درگذشت ۱۳۷هـ)، همان کسى است که باید زمین را پر از عدل و داد کند؛ و کشته شدنش را به دست ابوجعفر منصور دوانیقى تکذیب نموده و به انتظار ظهورش بسر مى‏بردند.۵اینکه ابومسلم که بود و از کجا آمده بود، درست معلوم نیست. اصل او را بعضى از اصفهان و بعضى از مرو مى‏دانند و در نژاد او هم اختلاف است؛ برخى عرب و برخى عجم نوشته‏اند.۶مشهور آن است که او غلام عیسى‏بن مَعْقِل عِجْلى بود و در سال ۱۲۴هـ. بُکیربن ماهان، یکى از دعات عباسى، در زندان کوفه کفایت و کیاست او را دید و اخلاصى را که نسبت به دعوت نشان داد، در او تأثیر گذاشت؛ پس او را از عیسى خرید و به شام برد و به امام عباسیان هدیه کرد و فنون تبلیغ و رموز دعوت را به او آموخت. در نهایت او را براى سرپرستى مسلمانان و تهیه مقدمات خروج عباسیان، به خراسان فرستاد. ابومسلم نفوذ بسیارى میان یارانش داشت و عباسیان از کشتن وى بیمناک بودند.۷صاحب رسائل خوارزمى در مورد ابومسلم نظر منفى دارد؛۸ و چه بسا این نظر درست باشد. وى ضمن بر شمردن جنایات ابومسلم در رسائل خود بیان مى‏کند که:به ابومسلم باید گفت ابومجرم؛ چون جنایات زیادى مرتکب شده است.پس از مرگ ابومسلم، قیامها و نهضتهایى به خونخواهى او رخ داد. راوندیان و بومسلمیه (یا مسلمیه) و سپیدجامگان در عقاید دینى خویش ابومسلم را امام خود مى‏دانستند و بسیارى از ایرانیان او را یگانه امام واقعى خویش مى‏شمردند و مقام مهدویت و حتى الوهیت برایش قائل بودند.رئیس فرقه خرّمیه یا خرّمیان، بابک بود. وى ادعاى خدایى داشت و در دوران مأمون زحمت بسیارى براى دولت عباسى ایجاد کرد. این زحمت و فتنه تا دوران معتصم ادامه داشت. وى از نژاد مطهربن فاطمه، دختر ابومسلم بود، که گروهى از همین فرقه مدعى مهدویت ابومسلم خراسانى شدند.۹این نظریه و فرقه از نظر امامیه مردود مى‏باشد؛ چون با توجه به اصل و نسب ابومسلم و رفتار و جنایات او، مهدى بودن او مضحک است و طرفداران او هم منقرض شده‏اند و الآن کسى قائل به مهدویت ابومسلم نمى‏باشد.
نفس زکیه: محمدبن عبدالله، معروف به نفس زکیه، کنیه‏اش ابوعبدالله است. مادرش هند، دختر ابوعبیده‏بن عبدالله۱۰ بود. برخى از خاندان او و فرقه جارودیه وى را مهدى موعود۱۱ دانسته‏اند. وى در سنه (۱۴۵هـ / ۷۶۲م)(۸۷) از مدینه ادعاى مهدویت نمود و به وسیله منصور دوانیقى کشته شد؛ جالب این که پدر او نیز با پسرش به عنوان مهدى بیعت کرده است۱۲٫نفس زکیه اولین کسى از علویان است که در روزگار عباسیان قیام کرد و معاصر امام صادق(ع)۱۳ بود. وى از بیعت با منصور خوددارى کرد. ابراهیم‏بن عبدالله‏بن حسن، برادر نفس زکیه، مى‏گوید:نفس زکیه به امید این که خداوند او را مهدى موعود سازد، قیام کرد. نامزدى نفس زکیه براى احراز موقعیت مهدى، نه تنها از طرف بستگان نزدیکش، بلکه از ناحیه مغیره‏بن سعید عجلى مورد پشتیبانى قرار گرفت حتى پس از اعدام مغیره، پیروانش همچنان به نفس زکیه مؤمن باقى ماندند۱۴ و فرقه مغیریه به وجود آمد. اینان قائل بودند که نفس زکیه زنده است و در کوهى به نام علمیه ساکن است. آن کوهى است در راه مکه، در حد حاجز طرف چپ آن، که به مکه مى‏رود. او در آنجاست، تا خروج کند؛۱۵ در حالى که محمدبن عبدالله در مدینه خروج کرد و در همانجا کشته شد.علت نامگذارى محمدبن عبدالله به نفس زکیه: علما و دانشمندان آل ابى‏طالب او را نفس زکیه و مقتول احجار الزَّیت مى‏دانند. محدث قمى در تتمه‏المنتهى مى‏گوید: محمد را از جهت کثرت زهد و عبادت، نفس زکیه لقب دادند.۱۶ محمد در میان خاندان خویش از همه برتر و نسبت به علم و دانش کتاب خدا از همگان داناتر بود و در امور دینى فقیه‏تر. شجاعت، جود، صلابت و سایر مزایاى او از همگان بیشتر بود؛ از این رو کسى شک نداشت که مهدى موعود اوست.روایت کرده‏اند که یکى از غلامان منصور گفت: منصور مرا به مأموریت مدینه فرستاد و گفت: پاى منبر برو و آنجا بنشین و گوش دار؛ تا ببینى محمد چه مى‏گوید. من رفتم و شنیدم که مى‏گفت: شما هیچ کدام شک ندارید که مهدى موعود من هستم. این سخن را که من از محمد شنیده بودم، به منصور گزارش دادم. او گفت: دشمن خدا دروغ مى‏گوید؛ بلکه مهدى فرزند من است و او مهدى نیست.۱۷سلمه‏بن اَسلم جُهنى شاعر، درباره او گفته است۱۸:اِنْ کان فى النّاسِ لَنا مَهدىٌّ یقیمُ فینا سِیرَهَ النَّبىِّ فَاِنَّهُ محمد التّقىُّاگر آن مهدى موعود که روش پیامبر(ص) را در میان ما بپا مى‏دارد، در میان مردم آمده باشد؛ بى‏شک او محمد (بن‏عبدالله) آن تقى پرهیزکار است.یحیى‏بن على و دیگران به سند خود از ابوالعباس فلسطى روایت کرده‏اند که گفته: من به محمدبن مروان گفتم: محمدبن عبدالله‏بن حسن را دستگیر کن؛ زیرا او مدعى خلافت است و خود را مهدى نامیده. مروان گفت مرا با او چه کار؟ او مهدى نیست.۱۹ و نیز مغیره‏بن زمیل روایت کرده که مروان به عبدالله‏بن حسن گفت: مهدى شما چه شد؟ عبدالله در پاسخ گفت: اى امیرالمؤمنین! این سخن را نگو و چنان نیست که به تو گزارش داده‏اند. مروان گفت: چرا؛ ولى امید است خدا او را اصلاح نماید و هدایتش کند.۲۰ امام صادق(ع) هم به عبدالله‏بن حسن خبر داده بود که فرزندش مهدى موعود نیست و کشته مى‏شود و خلافت به ابوالعباس و برادران و فرزندان او خواهد رسید.۲۱امام صادق(ع) خطاب به عبدالله‏بن حسن فرمود: «گمان مى‏برى که پسرت همان مهدى است؟ چنین نیست و وقت آن نرسیده است» عبدالله به خشم آمد و گفت: من خلاف آنچه تو مى‏گویى، مى‏دانم. والله خداوند تو را بر غیب خویش آگاه نکرده است. تو را حسد بر پسر من، به این بیان واداشت. حضرت فرمود: «به خدا سوگند، حسد مرا وادار نکرد؛ ولى این مرد و برادران و فرزندانشان برابر شما هستند (آنها به خلافت رسند، نه شما).» پس دست را بر شانه عبدالله‏بن حسن زد و فرمود: «این خلافت به شما نخواهد رسید و به آنها تعلق دارد و به زودى هر دو پسرت کشته مى‏شوند.»22
پی نوشت ها :

۱٫ الغیبه، شیخ طوسى، ص ۱۹۲ و ملل و النحل، شهرستانى، ج ۱، ص ۱۶۶ و نجم الثاقب، نورى، ص ۲۱۵٫۲٫ تاریخ ادیان و مذاهب، مبلغى آبادانى، ج ۳، ص ۱۲۵۱، قم، انتشارات منطق، ۱۳۷۳ ش.۳٫ مهدى موعود(عج)، على دوانى، ص ۴۲۳، ترجمه جلد ۱۳ بحارالانوار، مجلسى، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ پانزدهم.۴٫ کمال‏الدین و تمام النعمه، ج ۱، ص ۳۳۴، ح ۴٫۵٫ المهدیه فى الاسلام، سعد محمدحسن، ص ۱۸۴٫۶٫ تاریخ شیعه و فرقه‏هاى اسلام، دکتر مشکور، ص ۷۸٫۷٫ جنبش‏هاى دینى ایران در قرن‏هاى دوم و سوم، غلام حسین صدیق، ص ۲۵۵، تهران، انتشارات پاژنگ، ۱۳۷۲ ش.۸٫ تاریخ تشیع در ایران، رسول جعفریان، ج ۱، ص ۹۳ (به نقل از رسائل خوارزمى، ص ۱۶۵-۱۶۴).۹٫ تاریخ سیاسى اسلام، حسن ابراهیم حسن، ج ۲، ص ۱۱۶-۱۱۵٫۱۰٫ مقاتل الطالبیین، ابوالفرج اصفهانى، ص ۲۲۱٫۱۱٫ همان، ص ۲۲۲، المهدیه فى الاسلام، سعد محمد حسن، ص ۱۲۵٫۱۲٫ اخبار الطوال، ابوحنیفه احمدبن داود این واقعه را سال ۱۴۴ ذکر کرده است، ص ۳۸۵٫۱۳٫ امام مهدى از ولادت تا ظهور، آیت‏الله قزوینى، ص ۵۷۰٫۱۴٫ تاریخ سیاسى اسلام، حسن ابراهیم حسن، ج ۲، ص ۱۲۶٫۱۵٫ تشیع در مسیر تاریخ، جعفرى، ص ۳۱۳٫۱۶٫ نجم الثاقب، نورى، ص ۲۱۴٫۱۷٫ مقاتل الطالبیین، ابوالفرج اصفهانى، ص ۲۲۲٫۱۸٫ همان، ص ۲۲۸٫۱۹٫ همان.۲۰٫ همان، ص ۲۴۶٫۲۱٫ همان، ص ۲۴۷٫۲۲٫ همان، ص ۲۴۳٫ منبع:مجله انتظار، شماره ۸
 


برچسب ها :
، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ،
دیدگاه ها
تازه ترین مطالب
کلمه مولی در حدیث غدیر به چه معناست؟

کلمه مولی در حدیث غدیر به چه معناست؟

کلمه «مولی» در حدیث غدیر از منظر علمای اهل سنت چگونه است؟

کلمه «مولی» در حدیث غدیر از منظر علمای اهل سنت چگونه است؟

چه نامها و صفاتی در روایات برای روز غدیر ذکر شده است؟

چه نامها و صفاتی در روایات برای روز غدیر ذکر شده است؟

آیا روایت حسن مثنی در انکار دلالت حدیث غدیر ، صحت دارد ؟

آیا روایت حسن مثنی در انکار دلالت حدیث غدیر ، صحت دارد ؟

سجده بر تربت امام حسین(ع)

سجده بر تربت امام حسین(ع)

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، این سخن پیامبر خدا(ص) تنها یک جمله خبری است و هیچ توصیه‌ای در آن وجود ندارد که ولایت علی(ع) را بپذیریم؟

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، این سخن پیامبر خدا(ص) تنها یک جمله خبری است و هیچ توصیه‌ای در آن وجود ندارد که ولایت علی(ع) را بپذیریم؟

آیا امام علی(ع) از کودکی دارای تمام مقامات معنوی بوده و روز غدیر تنها برای یک نصب تشریعی بود؟

آیا امام علی(ع) از کودکی دارای تمام مقامات معنوی بوده و روز غدیر تنها برای یک نصب تشریعی بود؟

آیا پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در واقع، از طرح علنی جانشینی در غدیر خم واهمه داشت؟

آیا پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در واقع، از طرح علنی جانشینی در غدیر خم واهمه داشت؟

در جریان غدیر خم ولایت سیاسی مد نظر پیامبر بوده است یا ولایت دینی و عرفانی؟

در جریان غدیر خم ولایت سیاسی مد نظر پیامبر بوده است یا ولایت دینی و عرفانی؟

آیا حدیث غدیر از طریق زنان هم نقل شده است ؟

آیا حدیث غدیر از طریق زنان هم نقل شده است ؟

قرآن و آبادی زمین

قرآن و آبادی زمین

سبک زندگی قرآنی امام حسین (علیه السلام)

سبک زندگی قرآنی امام حسین (علیه السلام)

معنی «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» که پیامبر(ص) در غدیر خم فرمودند چیست؟

معنی «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» که پیامبر(ص) در غدیر خم فرمودند چیست؟

نظر ابن جریر طبری در مورد واقعه غدیر خم و ولایت امام علی(ع) چیست؟

نظر ابن جریر طبری در مورد واقعه غدیر خم و ولایت امام علی(ع) چیست؟

تفاوت بین «اکمال» و «اتمام» در آیاتی مانند آیه غدیر در چیست؟

تفاوت بین «اکمال» و «اتمام» در آیاتی مانند آیه غدیر در چیست؟