آداب تلاوت قرآن (۱۱)

عمل به دستورات قرآن

هدف نهائی تلاوتآنچه از آغاز کتاب تاکنون، و طی فصل های جداگانه، پیرامون فضائل بیکران کتاب الهی و آداب تلاوت قرآن، از استعاذه و خضوع و خلوص و تأمل و تفکر و … بیان گردید، همه و همه بدین منظور و نیت بود که دلهای ما با آیات قرآن آشنا بشوند، سپس آشنائی تبدیل به انس گردد، و انس در ما حالت تأثیرپذیری بوجود آورد، و تأثیرپذیری موجب عمل به دستورات آسمانی قرآن گردد.تا بدین طریق، از یکسو علاقمندی و وفاداری خود را نسبت به قرآن به اثبات برسانیم، و از سوی دیگر، با عمل خالصانه به رهنمودهای آن، به فلاح و رستگاری که هدف این کتاب الهی است، برسیم.و الا، ندانستن فرامین قرآن، شاید بدتر از آن نباشد که بدانیم ولی به آنها عمل نکنیم.
هشدارهای تکان دهنده
در احادیث بسیاری که از پیامبر بزرگوار اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) برایمان به یادگار مانده است، عقوبت دردناک کسانی بیان شده که قرآن را فرامی گیرند، اما به دستورات آن عمل نمی نمایند.حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:« کسی که قرآن را فراگیرد ولی به آن عمل نکند، و محبت دنیا را بر قرآن مقدم بدارد، خود را مستوجب خشم خدا قرار داده، و با یهود و نصارا و کسانی که قرآن را پشت سرانداخته اند، محشور خواهد بود.و این شخص روز قیامت کور محشور می شود. پس عرض می کند: خداوندا ! چرا مرا کور محشور فرمودی در حالی که من بینا بودم.خداوند می فرماید : همین است. آیات من به تو رسید ولی همه را فراموش کردی. بنابراین تو نیز امروز از فراموش شدگان هستی.سپس امر می شود تا به سوی آتش روانه شود. »(1)و از آن حضرت نقل است که فرمودند:« چه بسا تلاوت کننده قرآن است که قرآن او را لعن می کند. »(2)و در حدیثی دیگر، آن پیامبر رحمت و آن آیت حق، خطاب به همه ی نسل ها و همه ی انسانها، در همه ی اعصار و قرون، چنین فرمودند:« ای مردم ! معارف قرآن را فراگیرید و از تلاوت آن غفلت نورزید، و بدانید که قرآن با شماست.پس شما از قرآن تبعیت کنید و پشت سرش راه بروید، و جلو او قرار نگیرید، زیرا قرآن پیروان خود را به بهشت راهنمائی می کند، و آنان که قرآن را پشت سر گذاشته اند بجهنم می برد »(3)ششمین نیر فروزان برج امامت و عصمت امام صادق (ع) درباره ی کسانی که در مقام عمل، تسلیم قوانین قرآنند، چنین فرمودند:«… گروهی قرآن می خوانند تا زیر پوشش آن قران گیرند. به محکم و به متشابه آن اعتقاد دارند، فرایض قرآن را بجای می آورند، حلال آن را حلال و حرام آن را حرام، و در مقابل عمل تسلیم قوانین قرآنند.این گروه همان کسانی هستند که دست رحمت الهی آنان را از هر سقوطی نجات می دهد. آنان اهل بهشت هستند، و درباره هر که بخواهند حق شفاعت دارند. »(4)علت آن همه تأکید و سفارش، برای نزدیک شدن و عمل نمودن به تعالیم قرآن، اینست که برنامه ی کامل سعادت بشر، در این کتاب آسمانی، درج گردیده است.مؤید این گفتار، حدیثی از امام صادق علیه السلام است که آن را زینت بخش این صفحه می نمائیم:« خداوند در قرآن همه چیز را بیان، و نیازهای بشر را روشن کرده است. و جائی باقی نگذاشته تا کسی بگوید: ای کاش این مطلب هم در قرآن آورده می شد. »(5)
رسیدن به حیات طیب
« یکی از موضوعات مهمی که قرآن کریم آن را ره آورد وحی می داند « حیات طیب » یا زندگی پاک و منزه است.قرآن می فرماید: زندگی و حیات طیب، بهره ی کسانی است که هم از نظر جان، مؤمن و معتقد باشند، و هم از نظر عمل، صالح و شایسته.در این زمینه، طبق رهنمود قرآن، باید به چند مورد اشاره نمود:- اول این که قرآن به پیروانش نوید حیات می دهد و می فرماید: هر کس به قرآن معتقد بود و به دستور وحی عمل کرد، زنده می شود، و هر کس به قرآن معتقد نبود و به وحی عمل نکرد، از این حیات و زندگی برخوردار نیست، و قهرا مرده خواهد بود. در سوره ی انفال فرمود:یا ایها الذین آمنوا استجیبوا لله و للرسول اذا دعاکم لمایحییکم. (۶)ای کسانی که ایمان آورده اید! وقتی خدا و پیامبرش شما را به امری دعوت کردند، استجابت کنید. زیرا این دعوت شما را زنده می کند.- دوم آن که چه حیاتی ره آورد دین است؟ کدام زندگی است که با عمل به دستور وحی، نصیب انسان می شود؟در سوره ی نحل، آن زندگی را به عنوان زندگی طیب و حیات پاکیزه معرفی فرمود:من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیوه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون. (۷)« هر کس کار صالح بکند، خواه زن خواه مرد، و مؤمن باشد، به او حیات پاکیزه عطا می کنیم، و اجری بسیار بهتر از عمل نیکی که کرده، باو عطا می کنیم »برای رسیدن به این حیات پاکیزه، دو قید لازم است. یکی حسن فعلی دیگری حسن فاعلی. یکی کار خوب و دیگری داشتن جان خوب.پس اگر کسی معتقد و مؤمن به مبدأ و معاد باشد ولی کار مثبت نکند، و عمل صالح انجام ندهد، و به همان ایمان بدون عمل اکتفا کند، به حیات طیب نمی رسد.یا اگر کسی کار خوب انجام بدهد ولی به مبدأ و قیامت ایمان و اعتقادی نداشته باشد، به حیات طیب نمی رسد. »(8)« امیدواریم خدای متعال آن توفیق را مرحمت کند و دلهای ما ظرف معارف قرآن کریم باشد. هم آیات قرآن را در مقام تلاوت بخوانیم و هم با معانی بلند آنها مأنوس بشویم. و بعد معانی آنها را در جانمان بعنوان علم راسخ جایگزین کنیم. و همراه با آن، عمل صالح را طبق آنچه قرآن راهنمائی کرده انجام بدهیم، تا قرآن در دنیا و آخرت با ما باشد.اگر چنین کردیم قرآن ما را رها نمی کند و بعد از مرگ هم با قرآن هستیم. اینکه گفته می شود بعد از مرگ با قرآنیم، به این معنی نیست که بعد از مرگ به قرآن عمل می کنیم، بلکه مقصود اینست که با قرآن محشور می شویم »(9)
پی نوشت‌ :

۱- عقاب الاعمال – به نقل از قرآن در احادیث اسلامی .۲- مستدرک، ج ۱ – به نقل از قرآن در احادیث اسلامی .۳- من لایحضره الفقیه، ج ۲ – به نقل از قرآن در احادیث اسلامی .۴- خصال، ج ۱ – به نقل از قرآن در احادیث اسلامی .۵- تفسیر قمی، ص ۸۷ – به نقل از قرآن در احادیث اسلامی .۶- سوره ی انفال – آیه ۲۴ .۷- سوره ی نحل – آیه ۹۷ .۸- تفسیر موضوعی قرآن مجید – تألیف آیت الله جوادی آملی جلد یکم .۹- تفسیر موضوعی قرآن مجید – جلد سوم .
منبع:کتاب آداب تلاوت قرآن

ارسال یک دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.