سنت صوفیان
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

در تعبیرى کلى، تصوف را مى توان به درونى کردن و تقویت ایمان و عمل اسلامى تعریف کرد; اما قرن هاست که موافقان و مخالفان، واژه عربى صوفى را در معانى بسیار گوناگونى به کار برده اندکه هم در منابع اصلى و هم فرعى بازتاب یافته است.درباره اشتقاق این کلمه بحث هاى فراوانى شده است. […]

نقش حلاج در تاریخ تصوف
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

مقاله ای که پیش رو دارید یکی از مقالات این مجموعه است. در نهایت این شمائید که انتخاب می کنید.در سیر تاریخ تصوف، دو واقعه عمده، تأثیرى قاطع گذاشت و بالمآل موجب نشر و توسعه بیشتر مباحث مربوط به عرفان در بین صوفیه گشت: ماجراى محاکمه و قتل حلاج (۳۰۹ ق) و ظهور محیى الدین […]

طریقتِ خلوتیه جرّاحیه
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

یکى از مهمترین فرقه هاى صوفى در ترکیه امروز، فرقه خلوتیه جَرّاحیه در کشور مصر گسترش یافت و از آن به بعد تاکنون در آنجا پابرجا مانده است. این فرقه رشد قابل توجهى را در قرن سیزدهم هجرى/نوزدهم میلادى، به ویژه، درنتیجه تعالیم کمال الدین البکرى، مؤسس شاخه «بکریه» خلوتیه، کسب کرد. علاوه بر این، […]

می خواهیم درباره این مطلب صحبت کنیم که «عرفان چیست؟» خواستگاه عرفان چه چیزی است؟ و چگونه می توان عرفان را مطالعه کرد؟نکته اول این است که ما به عرفان چه نگاهی داشته باشیم و آیا عرفان هم مثل سایر علوم نظیر مثل فلسفه، کلام، تفسیر و… یک علم محسوب می شود؟ یا خیر. اگر […]

ابن الوقت، یکی از مشخصه های عرفان و عارف است. کمتر جایی به درستی این را تعریف و تحلیل کرده اندو بسیاری از شارحین مثنوی هم وقتی به این دو عبارت می رسند، معمولا از کنار آنها زود می گذرند. به دلیل تفکر بعضی ها، جنبه ی منفی این ماجرا در سخنان خیام هم هست […]

منشاءِ تصوف‌
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

بدون‌ مقدمه‌ و به‌ سادگی‌ می‌توان‌ گفت‌ که‌: تصوف‌ و عرفان‌ در همه‌ی‌ ادیان‌ و مذاهب‌ و حتی‌ مکاتب‌ فلسفی‌ کم‌ و بیش‌ وجود دارد. و پس‌ از این‌ همه‌ تحقیقات‌ که‌ درباره‌ی‌ پیداشدن‌ صوفی‌گری‌ و درویشی‌ و عرفان‌ انجام‌ شده‌، هنوز هیچ‌کس‌ نتوانسته‌ بگوید که‌ منشأ اصلی‌ تصوف‌ اسلامی‌ و ایرانی‌ چیست‌ و یا […]

راه صوفى
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

بیش از هزار سال پیش شیخى به نام على بن احمد، از اهالى بوشنج در شرق ایران، شکوه کرد که کمتر کسى مى داند «تصوف» چیست. او به زبان عربى گفت: «امروزه تصوف نامى است بى حقیقت، اما پیش از این حقیقتى بود بدون نام.»امروزه در غرب، این نام بیشتر شناخته شده است، اما حقیقت […]

فرقه های صوفیه
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

محاسبیموسس این مکتب حارث بن اسعد محاسبی است.وی از مردم بصره و ساکن بغدا بود و در سال ۲۴۳ درگذشته است. اعتقاد محاسبی بر رضا بود . در مورد این واژه دو معنی متصور است:۱- مقام۲- احوالدر مورد رضا دومعنی را بیان می کنند:۱- رضای خدا از انسان : برابر این معنی رضایت خدا از […]

فرقه حروفیه (۱)
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

تاریخ اعتقاد به خاصیت حروف در اسلام تاریخ اعتقاد به خاصیت داشتن حروف در اسلام بسیار کهن است . ابن ندیم در الفهرست (ص۴۲۹) معزمین یعنی دعانویسان را دو گروه دانسته ، یکی را صاحب طریقه محموده و روش پسندیده نام نهاده، دوم را مذموم و ناپسندیده ، می گوید: نخستین کسی که در اسلام […]

فرقه حروفیه (۲)
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

نگاهی به اعتقادات حروفیه فضل اله عارف مسلک بود و مبانى‏ وحدت وجودى مکتب محیى‏الدین ابن عربى در ذهن او و شاگردانش رسوخ کامل داشت و خود را طبق مصطلحات آن‏ مکتب «خاتم الولایه» مى‏شمرد، ضمن آنکه بازى با حروف و ارقام هم از مشترکات مذهب حروفى و مکتب ابن‏ عربى است . فضل اله […]