تاریخ و عقاید معتزله
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

معتزله [۱] عنوان جنبشى مذهبى است که واصل بن عطا (متوفاى ۱۳۱هـ/۷۴۸م) در نیمه اول قرن دوم هجرى / هشتم میلادى در بصره آن را بنیان گذاشت و بعداً یکى از مهم ترین مکاتب کلامى اسلام شد.منشأ این اصطلاح ـ که به معناى کسانى است که عزلت اختیار مى کنند و در کنارى مى ایستند […]

از همان قرن نخست هجرى، در زمینه هاى اعتقادى، فقهى و تاریخى، بین مسلمانان اختلاف آرا پدید آمد. به تدریج، فرقه هاى مذهبى بر اساس اختلافات سیاسى، و در کنار آن اختلاف در زمینه هاى اعتقادى و فقهى و تاریخى، پدید آمدند و به مرور توده هاى مسلمان را ابتدا بر اساس تقسیم بندى شهرى […]

چگونگى اعتقاد درست به خلفا در میان اهل حدیث درباره خلفا، در مرحله نخست، میان شیعیان و سایر مسلمانان اختلاف بود. شیعیان، برخلاف سایر مسلمانان، خلافت خلفاى نخست را نمى پذیرفتند; گرچه برخى از معتزله نیز انتقاداتى به خلفا داشتند. در این باره، نه تنها اعتقاد به خلفا مطرح بود، بلکه چیزى شبیه به عصمت […]

احمد بن حنبل، برخلاف سایر اهل حدیث، در کنار نام سه خلیفه نخست، نام امام على(علیه السّلام) را نیز مى افزود; گرچه تصریح مى کرد که اگر کسى سه خلیفه را نیز بپذیرد، اشکالى در اعتقاد سنى او نیست. وقتى از وى درباره «تفضیل» پرسیدند، گفت: «سنت آن است که ابوبکر، عمر، عثمان و على […]

زیادات شرح الاصول چند سال پیش، ابوریده متنى را با عنوان دیوان الاصول ، که مؤلفِ آن به دلیل افتادگى صفحاتى از آن ناشناخته بود، به چاپ رساند. همراه با خلاصه اى از مباحث دیگرِ نسخه به چاپ رساند (این بخش ها در ضمیمه آورده شده است)، اما مؤلفِ آن را تشخیص نداد. ریچارد مارتین […]

ابو عبد الله، احمد بن حنبل (۱۶۴-۲۴۱) شیبانى از محدثان بلند آوازه است که در سال ۱۶۴ه ق در «مرو» دیده به جهان گشوده، و در سال‏241ه.ق در بغداد دیده از آن بر بست. او با نگارش کتاب معروف خود به نام «المسند» بزرگترین و گسترده‏ترین کتاب حدیثى را به صورت «مسند نگارى‏» به جهان […]

خوارج و نگرش به قرآن
۱۷ مرداد ۱۳۹۵

خوارج از دیدگاه خاندان رسالت على(علیه السلام) از پیامبر روایت کرده است: (یخرج قوم من امّتى یقرؤون القرآن لیس قراءتکم الى قراءتهم بشىء ولاصلاتکم الى صلاتهم بشىء ولاصیامکم الى صیامهم بشىء یقرؤون القرآن یحسبون انه لهم وهو علیهم لاتجاوز صلاتهم تراقیهم یمرقون من الاسلام کما یمرق السهم من الرمیه لو یعلم الجیش الذین یصیبونهم ما […]

انعکاس عقاید محمد بن عبد الوهاب در میان علمای اسلامیکتاب‌ها و رساله‌هایی که معاصران محمد بن عبد الوهاب و علمای متاخر از عامه در رد عقاید یا به عنوان نصیحت او نوشته‌اند، خیلی بیشتر از آن است که در اینجا ذکر شود از جمله در کتاب «التوسل بالنبی و بالصالحین» تالیف: ابی حامد بن مرزوق […]

انعکاس عقاید محمد بن عبد الوهاب در میان علمای اسلامیعقاید عبدالوهاب را که از مرزهای نجد فراتر رفته بود، پی گیری می‌کنیم و گفتیم اگرچه مسلک وهابیت در قرن دوازدهم توسط محمد بن عبدالوهاب پدیدار و منتشر گردید،ولی ریشه‌های اصلی آن به قرن چهارم به زمان بربهاری و ابن به طه و قرن هفتم و […]

موضوعی که بحث پیرامون آن به بنده محول گردید، موضوعی است بسیار مهم و ارزنده که بحث آن نیاز به بررسی عمیق علمی دارد و نمی توان سطحی از آن گذشت. آنچه به بنده محول شده، بحث تعارض و تضاد وهابیت با معارف حنفی است.مسأله معروفی از امام بو حنیفه روایت شده است که: «لا […]