مقومات رشد سیاسی تشیع در قرن چهارم۳ مقومات اجتماعی رشد مکتب تشیع در قرن چهارم اشاره شد که در قرن چهارم اجتماعات شیعی در قسمت‌های بزرگی از جهان اسلام نمود پیدا کردند.([۱])‌ دربارۀ علل این پدیده یعنی رشد و گسترش مکتب اهل‌بیت در این دوره بحث‌های مختلفی مطرح شده است اما به عوامل و مقومات […]

مقومات رشد سیاسی تشیع در قرن چهارم۲ مقومات علمی ـ‌ تبلیغی رشد سیاسی تشیع در قرن چهارم درآمد تشیع در قرن چهارم در عرصه‌های متعدد نظیر سیاست و حکومت، اندیشه سیاسی، دانش دینی، گسترش جغرافیای انسانی، ترویج شعائر شیعی تا اموری نظیر تأسیس شهرها و بناهای مقدس شیعی دوره‌ای درخشان را سپری کرد([۱])، که هرکدام […]

مقومات رشد سیاسی تشیع در قرن چهارم درآمد مقصود از مقومات اموری هستند که تقویت‌کنندۀ علل پدیدۀ سیاسی مورد پژوهش به شمار می‌روند، به عبارت دیگر مقومات «علل تام و لازم» معلول این پژوهش یعنی «رشد سیاسی تشیّع در قرن چهارم» نیستند بلکه «علل کافی» محسوب می‌شوند. حضور پررنگ بربرها و دیلمیان شیعه در عرصۀ […]

تأسیس دولت‌های محلی شیعه در قرن چهارم درآمد همان‌طوری که اشاره شد قرن چهارم، قرن رشد و گسترش مکتب تشیع در عالم اسلام به شمار می‌رود([۱]). یکی از علل این موضوع که به تعبیری می‌تواند معلول آن هم باشد، تأسیس دولت‌های متعدد محلی شیعه در این قرن بود؛ از یک طرف رشد فرهنگی، گسترش تبلیغ […]

تأسیس دولت‌های بزرگ شیعه در قرن چهارم درآمد گذشته از عوامل زمینه‌ساز سه قرن اول، برخى از تحوّلات سیاسى در قرن چهارم هجرى در انتشار فرهنگ شیعه و افزایش جمعیت شیعیان در نقاط گوناگون جهان اسلام نقش اساسی داشتند؛ این تحولات همان استیلاى سیاسى و نظامى شیعیان بر بیشتر بلاد اسلامى و تشکیل حکومت‏هاى شیعه […]

مناصب سیاسی شیعیان و علویان در قرن چهارم گفتار اول: حضور علنی شیعیان در منصب وزارت از سال ۲۹۵ هجری به بعد، با روی کار آمدن مقتدر عباسی زمینه رشد بیشتر شیعه در بغداد و نقاط دیگر فراهم شد. در این دوره شاهد آن هستیم که بسیاری از شیعیان برجسته دارای مشاغل حکومتی واداری بوده‌اند.([۱]) […]

زمینه‌های رشد سیاسی(زمینه‌های سیاسی) شیعه در قرن چهارم گفتار اول: ضعف خلافت عباسی در اواخر ثلث اول قرن دوم هجرى بدنبال انقلاب‌ها و جنگ‌هاى خونینى که در اثر بیدادگرى و بدرفتاری‌هاى بنی‌امیه در همه جای سرزمین اسلامى ادامه داشت، دعوتى نیز بنام اهل‌بیت پیغمبر اکرم در ناحیه خراسان ایران رشد کرد که متصدى دعوت آن […]

زمینه‌های اجتماعی در رشد سیاسی شیعه در قرن چهارم گفتار اول: محبوبیت و مظلومیت علویان به ویژه ائمه اطهار امامان شیعه و ذرّیۀ آنها که نوادۀ پیامبر گرامی اسلام از جانب دخترش حضرت زهرا÷ و حضرت علی محسوب می‌شدند، دارای محبوبیت خاصّی در میان جامعۀ اسلامی بودند؛ به گونه‌ای که معمولاً افراد جامعه از هر […]

درآمد مسأله رهبری در رشد و گسترش فعالیت یک مذهب و یا نحله دینی و سیاسی بسیار اثرگذار و مهم است؛ به گونه‌ای که رهبر و امام آن مکتب ولو در خفا با رهبری و برنامه‌ریزی صحیح می‌تواند پیروان خود را به سوی رشد و تعالی سوق دهد. این واقعیت در رشد و گسترش تشیع […]

زمینه‌های فکری رشد سیاسی شیعه در قرن چهارم گفتار اول: تکمیل مبانی فکری و سیاسی مکتب تشیع در عصر ائمه در سه قرن اول هجری به رغم سرکوب‌های فراوان و آزار و شهادت امامان شیعه توسط خلفا، تشیع حرکتی کاملاً رو به رشد داشت([۱])، به طوری‌که شیعه بسیارى از مبانی فکرى ـ مذهبى خود را […]