مقدمه یکی از مدخل های کتاب های اخلاقی فصلی است تحت عنوان « اصناف مغرورین » که در بخش مباحث مربوط به « غرور » قرار گرفته است . ابوحامد غزالی در فصل مهلکات احیاالعلوم پس از آنکه غرور را تحلیل کرده و خطرات آن را برشمرده و علاج آن را نشان می دهد به […]

جایگاه فقه در سلوک عرفانی خطر دیگری که در مسیر سلوک اخلاقی و معنوی وجود دارد خطر کنار گذاشتن احکام شرعی و روی آوردن به روش ها و شیوه های انحرافی است . برخی مدعیان کشف و شهود به بهانه اینکه « فقه » مقدمه سیرو سلوک است و نباید به احکام فقهی بسنده کرده […]

نحوه چینش اعیان ثابته اعیان ثابته به لحاظ امکان وجود آثارشان در خارج یا عدم امکان آن به اعیان ممکنه و ممتنعه تقسیم مى شوند. اعیان این ویژگى را، به تبع اسماء پیدا مى کنند; زیرا آنها صور و مظاهر اسماء هستند. این اسماء خود دو دسته اند:۱٫ برخى طالب ظهورند و در تعینات خلقى […]

احکام و ویژگى هاى اعیان ثابته الف. عدمى بودن اعیان ثابته یکى از ویژگى هاى مهم اعیان ثابته عدمى بودن آنهاست. این کلام ابن عربى «الاعیان ما شمت رائحه الوجود» یکى از کلمات مشهور و در عین حال مشکل اهل عرفان است. کاشانى در لطائف ذیل مدخل اغمض المسائل مى گوید: «مسأله الأعیان الثابته فى […]

حقیقت و شریعت در اسلام
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

در غرب معمولاً چنین شایع است که در قرآن هیچ مطلب صوفیانه و فلسفی موجود نیست و فیلسوفان و صوفیان چیزی از آن اقتباس نکرده اند. اما مسأله ی مورد بحث ما این نیست که مردم مغرب زمین در قرآن چه یافته اند یا چه نیافته اند بلکه می خواهیم آنچه را مسلمانان در حقیقت […]

شناخت عرفانی در اسلام
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

۱٫ بین شناخت عرفانی فلسفه ی نبوی و پدیده ی کتاب مقدس « کتاب منزل»، رابطه ای اساسی برقرار است. از نظر فکر فلسفی، در مهد امت «اهل الکتاب»، مسأله ی وحی نبوی مسأله ای ممتاز است. فلسفه ی نبوی در اسلام شیعی پدیدار گردید و شهره گشت اما از همان وقت جهتش با جهت […]

برای شناختِ سفرِ بی بازگشتِ ابنِ عربی از اندلس و مغربِ عربی، ناچار باید از یک سو نگاهی ژرف به اوضاع و احوالِ تاریخِ سیاسیِ دو سده یِ ششم و هفتم هجری/ یازدهم و دوازدهم میلادی داشته باشیم و از دیگر سو به اوضاع و احوالِ ویژه یِ اندلس. این نکته یِ آشکار را نیز […]

ما نمی خواهیم دید و دریافتِ خویش را از اوضاع و احوالِ تاریخی ای که شیخ اکبر در آن سخن گفته، بر تجربه هایِ او بار کنیم. خواسته ی ما بیش تر این است که آن اوضاع و احوالِ تاریخی را از چشمانِ شیخ و آن گونه که او بازنموده بخوانیم. شیخ در سالِ ۵۹۱/ […]

با نگرشی به مفهوم زمان از منظر ویچه چیزی می تواند فتحِ مکّه در سده یِ هفتمِ میلادی را، پیوند دهد با باز پس گرفتن قدس از چنگِ رومیان در سده یِ دوازدهم، به دستِ صلاح الدّین ایّوبی؟ چه چیزی امروز و دیروز را در خود آگاه یا ناخود آگاه محیی الدین به هم می […]

انسان آخرین کلمه خدا
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

منظر معرفتی ابن عربی به انسانداستانِ دلالت هایِ زبانی و لغوی در اندیشه یِ ابنِ عربی، به درستی آشکار نمی گردد جز با نشان دادن و باز نمودنِ جایگاه هستی شناختی و معرفت شناختیِ انسان. اهمیتِ باز نمودنِ جایگاه انسان نیز از این جاست که «مرتبه یِ انسان» [در زنجیره یِ هستی] مرتبه یِ پایانی […]