۱٫ معنای قاعده ی نفی سبیل کفار بر مسلمانانبرای درک معنای این اصل و قاعده ی مهم فقهی، ابتدا باید معنای واژه ی « سبیل » روشن شود. سبیل در لغت به معنای « راه » می باشد. اما گاهی به معنای شریعت و قانون نیز به کار برده می شود. منظور از « سبیل […]

۱٫ معنای تألیف قلوبواژه ی مرکب « تألیف قلوب » را باید از دو نظر بشناسیم: یکی از نظر لغوی و دیگری اصطلاح فقهی. الف) معنای لغوی« تألیف » از کلمه ی « الفت » گرفته شده و در لغت به معنای ارتباط پیدا کردن و جوش و پیوند خوردن می باشد.کلمه ی « التیام […]

قلمرو قاعده درء
۱۶ مرداد ۱۳۹۵

بحث یکم: مستند قاعده درء1. در باب نوادر حدود از کتاب من لایحضره الفقیه آمده است:و قال رسول الله صلی الله علیه و آله: ادرؤوا الحدود بالشبهات و لاشفاعة ولاکفالة ولایمین فی حد،(1)پیامبر اکرم (ص) می فرماید: حدود را به شبهات دفع کنید وشفاعت، کفالت و قسم در حدود پذیرفته نمی شود.در کتاب عوالی اللئالی […]

قلمرو قاعده درء (2)
۱۶ مرداد ۱۳۹۵

بحث سوم: آیا لفظ «حد» شامل تعزیرات می شود؟آنچه از کلمات لغویان و بیشتر فقیهان و ظاهر بسیاری از روایات استفاده می شود، این است که لفظ «حد» در این روایت، شامل تعزیرات نمی شود. برای روشن شدن این مدعا عین کلمات لغویان و فقها و روایات را می آوریم: تعزیر در لغتدر لسان العرب […]

برای بررسی پاسخ پرسش اصلی، لازم است ابتدا قاعده نفی سبیل و ادله آن در میان قواعد فقهی مرور گردد، سپس جایگاه و کارکرد آن در سیاست های کلان نظام اسلامی بررسی شود . از رهگذر همین بررسی می توان نسبت آن را با منافع ملی مورد کاوش قرار داد .تعبیر «نفی سبیل» در عنوان […]

مقدمهتحقق عدالت کیفری بیش از آنکه مرهون حقوق کیفری ماهوی؛ یعنی جرم انگاری و اعمال عقوبت، باشد، وامدار و وابسته حقوق کیفری شکلی؛ یعنی آیین رسیدگی و دادرسی عادلانه و متضمن صیانت از حقوق انسان و جامعه، است. پاسداری از حقوق متهمی که در فرایند دادرسی برچسب مجرمانه به او زده شده، بیش از هر […]

مقّدمهاز جمله قواعدی که فقیهان در بررسی معاملات به ویژه معاملات جدید و ابزارهای مالی معاصر به آن توجّه می کنند، قاعده فقهی «نفی غرر» به صورت مطلق یا «نفی بیع غرری» به صورت خاص است. بررسی سند و دلالت این قاعده فقهی و بیان حدود و گستره آن، راهنمای مناسبی برای استنباط احکام معاملات […]

قاعده غرور
۱۶ مرداد ۱۳۹۵

الف / پرسشهای پیرامون بحثاگر چه این قاعده مورد بحث و تحقیق برخی از فقها واقع شده، و لیکن پاره ای از شبهات و پرسشها ، پیرامون آن همچنان باقی است. بعضی از این سؤال ها عبارتند از:1 . آیا قاعده غرور ، اختصاص دارد به مواردی که شخص غار (گول زننده) عالم و آگاه، […]

قاعده ید
۱۶ مرداد ۱۳۹۵

اهمیت قاعده  یدمباحث مربوط به ضمان قهری که (مسوولیت مدنی) نیز نامیده می شوند، اهمیت فراوانی دارند. قاعده  ید افزون بر این که رابطه تنگاتنگی با ضمان قهری دارد، از فروعات فقهی فراوان برخوردار است. از این رو اهمیت آن دو چندان می باشد. دراینجا شایسته است، برخی از پرسشهای فقهی و حقوقی که در […]

قاعده اتلاف
۱۶ مرداد ۱۳۹۵

1 – جایگاه قاعدهقواعد نگاران، قواعد فقهی را از جهات گوناگون به اقسام امختلف تقسیم کرده اند. برای شناسایی جایگاه قاعده اتلاف در میان دیگر قواعد فقهی و برخی از ثمرات فقهی آن، لازم است اجمالا به تقسیم بندی قواعد فقهی اشاره کنیم: 1 . قواعدی که در تمامی ابواب فقه جریان دارند. مانند قاعده […]