تعریف تقیهتعریف هایی که از واژه ی «تقیه» شده، تقریباً همه آن ها دارای مضامین مشترک است. تقیه ازوقی یعنی نگهداری وحفظ می آید و فاء الفعل آن به تاء قلب شده است. این کلمه مصدر است و در اصطلاح اظهار قولی یا عملی یا کتمان آنچه که خلاف اعتقاد انسان است برای یک مصلحت […]

توضیح: متن حاضر مقاله‌ای است که در شماره‌ی آخر مجله‌ی برهان و عرفان (دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، سال دوم، ش ۶، زمستان ۱۳۸۴) منتشر شده است. مقدمهنگارش‌های تفسیری و قرآن‌پژوهی در میان عالمان مسلمان در دو قرن نوزدهم و بیستم رواج و گستردگی بسیار یافته است. هرچند عموم این آثار را می‌توان […]

در میان علوم اسلامی، علم تفسیر به طور عام و تفسیر عرفانی به طور خاص از جایگاه برجسته ای برخوردار است. پیشینه ی تفسیر عرفانی به زمان نزول وحی و دوران پیامبر (ص) و ائمه ی معصومین باز می گردد. این نوع تفسیر که عهده دار استخراج معانی باطنیِ پوشیده شده در حجاب الفاظ ظاهری […]

مقدمهتفسیر قرآن در دهه‌های نخستین پیدایش اسلام تولد یافت و همچنان به حیات خود ادامه می‌دهد. در این تاریخ طولانی و پرفراز و نشیب هرازگاهی درگوشه‌ای از جهان اسلام مفسری سر برآورده که با عرضه طرحی نو در تفسیر بر روش و محتوای آثار مفسران بعدی اثرگذار بوده است. از جمله این مفسران ثعلبی نیشابوری […]

تفسیر سمبلیک قرآن (۱)
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

خلاصه مقاله«سمبل» در لغت به معنای «نماد، نشانه، علامت یا رمز چیزی» است؛ و در اصطلاح «سمبلیزم» عبارتست از: زبانی تازه و شیوه ای جدید در تفهیم و تفاهم که با شورش علیه ظواهر به دنبال دست یافتن به معنای بالاتری است. این سبک در اواخر قرن ۱۹ در ادبیات و موسیقی و… در اروپا […]

تفسیر سمبلیک قرآن (۲)
۱۸ مرداد ۱۳۹۵

پس از ارایه ی نمونه هایی از تفسیر سمبلی و بررسی انگیزه ی آن، اکنون نوبت است که ببینیم آیا تفسیرسمبلیک قرآن قابل پذیرش است یا نه؟ ما نظر نهایی خود را در این زمینه به اندکی بعد موکول می کنیم و نظرات مخالفین تفسیر سمبلی و تأویل را مورد ملاحظه قرار می دهیم. نظرات […]

بررسی پاره ای از آرای محققان در این باب حقائق التفسیر تألیف ابوعبدالرحمن سُلَمی (۳۳۰-۴۱۲ ه.ق) یکی از کهن ترین و مهم ترین تفاسیر عرفانی قرآن کریم است. سلمی در تفسیر اشاری خود، روش تأویل به شیوه ی صوفیان را به کار گرفته و معانیی از آیات قرآن عرضه کرده که با آنچه از ظاهر […]

طرح مسألهسیمای آغازین تصوف در قالب پارسایی و پرهیزکاری ظهور یافت، و بتدریج از نیمه قرن دوم هجری همراه با آداب و اندیشه های دیگری، سنت و باورهای تازه پیدا کرد؛ چنان که در سده های سوم و چهارم بصورت مکتبی خاص درآمد. امروزه در تاریخ فرهنگ اسلام جلوه های گونه گون این مکتب خاص، […]

۶- تفسیر ابن عطاء آدمیتفسیر مهم دیگری که جزء مجموعه حقائق التفسیر است، تفسیر ابن عطاء است. ابوالعباس احمد بن محمد بن سهل ادمی بغدادی (متوفی، ۳۰۹) عارف و مفسر و محدث حنبلی، معروف به ابن عطاء آدمی، از کسانی مانند ابویعقوب یوسف بن موسی و نیز بوالعباس فضل بن زیاد که از یاران احمد […]

۱٫ مقدمهمطالعه تفاسیر نگاشته شده سالیانی است که قرآن پژوهان را بر آن داشته تا با عنایت به گستردگی روش ها و گرایش های تفسیری به نگارش کتبی در این موضوع دست یازند. با این حال بیش تر این تلاش ها تنها متوجه تفاسیر گذشتگان و یا تفاسیری بوده است که به سبک تفاسیر پیشین […]

تازه ترین مطالب
آیا روایت حسن مثنی در انکار دلالت حدیث غدیر ، صحت دارد ؟

آیا روایت حسن مثنی در انکار دلالت حدیث غدیر ، صحت دارد ؟

سجده بر تربت امام حسین(ع)

سجده بر تربت امام حسین(ع)

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، این سخن پیامبر خدا(ص) تنها یک جمله خبری است و هیچ توصیه‌ای در آن وجود ندارد که ولایت علی(ع) را بپذیریم؟

«من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، این سخن پیامبر خدا(ص) تنها یک جمله خبری است و هیچ توصیه‌ای در آن وجود ندارد که ولایت علی(ع) را بپذیریم؟

آیا امام علی(ع) از کودکی دارای تمام مقامات معنوی بوده و روز غدیر تنها برای یک نصب تشریعی بود؟

آیا امام علی(ع) از کودکی دارای تمام مقامات معنوی بوده و روز غدیر تنها برای یک نصب تشریعی بود؟

آیا پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در واقع، از طرح علنی جانشینی در غدیر خم واهمه داشت؟

آیا پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در واقع، از طرح علنی جانشینی در غدیر خم واهمه داشت؟

در جریان غدیر خم ولایت سیاسی مد نظر پیامبر بوده است یا ولایت دینی و عرفانی؟

در جریان غدیر خم ولایت سیاسی مد نظر پیامبر بوده است یا ولایت دینی و عرفانی؟

آیا حدیث غدیر از طریق زنان هم نقل شده است ؟

آیا حدیث غدیر از طریق زنان هم نقل شده است ؟

قرآن و آبادی زمین

قرآن و آبادی زمین

سبک زندگی قرآنی امام حسین (علیه السلام)

سبک زندگی قرآنی امام حسین (علیه السلام)

معنی «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» که پیامبر(ص) در غدیر خم فرمودند چیست؟

معنی «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه» که پیامبر(ص) در غدیر خم فرمودند چیست؟

نظر ابن جریر طبری در مورد واقعه غدیر خم و ولایت امام علی(ع) چیست؟

نظر ابن جریر طبری در مورد واقعه غدیر خم و ولایت امام علی(ع) چیست؟

تفاوت بین «اکمال» و «اتمام» در آیاتی مانند آیه غدیر در چیست؟

تفاوت بین «اکمال» و «اتمام» در آیاتی مانند آیه غدیر در چیست؟

آیا ائمه(ع) نیز علاوه بر نص نبی اکرم و امام قبلی، باید هر کدام برای اثبات امامت خویش معجزه داشته باشند؟

آیا ائمه(ع) نیز علاوه بر نص نبی اکرم و امام قبلی، باید هر کدام برای اثبات امامت خویش معجزه داشته باشند؟

خوشه ای از فضائل امام جواد (ع)

خوشه ای از فضائل امام جواد (ع)

آیا پیامبران در دوره کودکی نیز از عصمت برخوردارند؟

آیا پیامبران در دوره کودکی نیز از عصمت برخوردارند؟