یکی از فرخنده ترین و مهمترین رویدادهای تاریخ یکهزار و سیصد ساله ی ترجمه قرآن مجید به فارسی، ترجمه ی شیوای استاد عبدالمحمد آیتی، مترجم نامدار معاصر، از آن است که نخست بار در سال ۱۳۶۷ شمسی انتشار یافت. و چاپ سوم آن با بازنگری و اصلاحات بسیار در سال ۱۳۷۱ از سوی انتشارات سروش […]

بعضی از مترجمان قرآن مجید برای نمایاندن دقت نظر خویش، در مقدمه یا مؤخره ای که بر ترجمه ی خود نوشته اند، نکته های علمی یا ادبی طرح کرده اند. چنان که شادروان ابوالقاسم پاینده در مقدمه ی ترجمه ی خود از جمله این نکته را مطرح کرده است که جمل در آیه ی معروف […]

  آقای جلال الدین فارسی از دولتمردان معاصر و از صاحب نظران اندیشه ی سیاسی اسلامی در عصر جدید است و چندین اثر، اعم از تألیف و ترجمه از ایشان انتشار یافته است. ترجمه ی ایشان از قرآن مجید، خوش نما و تا حدودی خوشخوان است اما هرچه هست از ترجمه های مهم و طراز […]

قرآن حکیم. ترجمه ی محمد خواجوی ( از جهت وجوه و نظایر و غریب و مقاصد قرآن، همراه با شأن نزول ). تهران. انتشارات مولی. ۱۳۶۹٫ پنجاه و یک صفحه مقدمه، ۲۵۰ صفحه متن قرآن، ۲۵۰ صفحه ترجمه، ۱۶۵ صفحه شأن نزول و مبهمات قرآن [ جمعاً ۷۱۶ ص ]. قطع رحلی. ده هزار نسخه. […]

مقدمه ی ۱کمابیش در حدود نیم قرن از ترجمه ی قرآن کریم به قلم شادروان مهدی الهی قمشه ای استاد سابق دانشگاه تهران که علاوه بر قرآن کریم، صحیفه ی سجادیه و مفاتیح الجنان را هم به فارسی شیرین و شیوایی درآورده است، می گذرد. به تخمین اینجانب این ترجمه بیش از صد بار به […]

۱۹٫ در ترجمه ی لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلاَثَهٍ … ( مائده، ۷۳ ) نوشته اند: « البته آن کسانی که سه خدا قائل شدند ( اب ابن و روح القدس را خدا گفتند ) کافر گردیدند » ( ص ۱۱۹ ). باید گفت که مسیحیان قدیم و جدید قائل به « […]

۴۵٫ گفتنی است که شادروان قمشه ای در ترجمه ی خود گاه به حضور و غیاب و جمع و مفرد بودن افعال و ضمایر توجه کافی مبذول نداشته اند. اگر در این نقد می خواستیم کلمه به کلمه نص قرآنی را با ترجمه ی فارسی مقابله کنیم، از نظر غیاب و خطاب ضمایر و جمع […]

۷۴٫ عبارت قرآنی فَابْعَثُوا أَحَدَکُمْ بِوَرِقِکُمْ هذِهِ إِلَى الْمَدِینَهِ فَلْیَنْظُرْ أَیُّهَا أَزْکَى طَعَاماً فَلْیَأْتِکُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ وَ لْیَتَلَطَّفْ وَ لاَ یُشْعِرَنَّ بِکُمْ أَحَداً ( کهف، ۱۹ ) چنین ترجمه شده است: « باری شما درهمهاتان را به شهر بفرستید تا مشاهده شود که کدام طعام پاکیزه تر و حلال تر است تا از آن روزی […]

نگاهی به کتاب « تاریخ قرآن » نوشته ی دکتر محمود رامیارتاریخ قرآن نوشته ی دکتر محمود رامیار، نخست بار در سال ۱۳۴۶ انتشار یافت. (۱) این کتاب براستی در نوع خود، در میان آثار قرآن شناسی فارسی، بی سابقه و بی نظیر بود و اینک طبع دوم آن، با تجدید نظر و افزایش بسیار، […]

دائره الفرائد فرهنگ دایره المعارف گونه ی عظیمی است که به همت دکتر محمدباقر محقق – که تاکنون چندین اثر عالمانه از جمله حقوق مدنی زوحین از نظر قرآن، و نمونه ی بینات در شأن نزول آیات از ایشان انتشار یافته – تدوین و سه مجلد آن جمیعاً‌ در نزدیک به ۲,۰۰۰ صفحه ( از […]