واکاوی جایگاه رسول خدا (ص) در دانش الاهی امام چکیده صفت علم و آگاهی در کنار عصمت دو مؤلفه اصلی شکل‌دهنده ویژگی‌های شخصیتی جانشین پیامبر از نگاه شیعه است. مکتب امامیه امام را علاوه بر عهده‌داربودن مرجعیت دینی و علمی دارای حق انحصاری الاهی در این حوزه می‌داند. این نگاه با توجه به جایگاه امامت […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۷ الضحی)   {وَوَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدَی} «و تو را گمشده یافت و هدایت کرد.» خداوند در این آیات، پیامبر اکرم(صلی الله و علیه و آله) را به عنوان یک فرد «ضال» معرفی می‌کند و این معرفی مربوط به دوران کودکی و جوانی اوست. ظاهر لفظ «ضالّ» به […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت یونس – آیه ۸۷ انبیاء)   {وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَّ اَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ فَنَادَی فِی الظُّلُمَاتِ اَن لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اَنتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ}. «و ذا النون [یونس] را (به یاد آور) در آن هنگام که خشمگین (از میان قوم خود) رفت و چنین می‌پنداشت که […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۵۲ شوری)   {وَکَذٰلِکَ اَوْحَینَا إِلَیکَ رُوحاً مِّنْ اَمْرِنَا مَا کُنتَ تَدْرِی مَا الْکِتَابُ وَلاَ الاِیمَانُ وَلَکِن جَعَلْنَاهُ نُوراً نَّهْدِی بِهِ مَنْ نَّشَاء مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّکَ لَتَهْدِی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ}. «همان‌گونه (که بر پیامبران پیشین وحی فرستادیم) بر تو نیز روحی را به فرمان خود وحی کردیم […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۵ مدثر)   {وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ} «و از پلیدی دوری کن». اصل «رُجز» در لغت به معنای اضطراب و پی در پی بودن حرکات است. رُجز در آیه مورد بحث به معنای: «الشرک ما کان» یعنی شرک اندکی است که وجود داشته، تفسیر شده است؛ یعنی کسی که […]

روایات سهو النبی
۱۵ دی ۱۳۹۷

روایات سهو النبی   مساله «سهو النبی» از قدیم مورد توجه دانشمندان مسلمان بوده و آثار زیادی را به خود اختصاص داده است. منظور از اشتباه و سهو در اینجا، خطای در تطبیق امور شرعی است، مثل این‌که پیامبر در رکعات نماز سهو نماید و هم خطای در امور عادی و مسائل شخصی روزمره، مثل […]

بازخوانی براهین قرآنی عصمت در قرون نخستین (۴)   ۵٫آیه اولی الامر «یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی الأمر منکم»(۱) براساس مطالعات تاریخی و آثار مکتوب موجود، نخستین بار آیه اولی الامر، به وسیله مرحوم ابوالصلاح حلبی برای اثبات عصمت ائمه اطهار(ع) مورد استفاده قرار گرفت. پس از وی مرحوم […]

بازخوانی براهین قرآنی عصمت در قرون نخستین (۳)   ۳٫آیه ابتلاء «إنِّی جاعلک للنَّاس إماماً و من ذریِّتی قال لا ینال عهدی الظَّالمین»(بقره: ۱۲۴) هشام بن حکم، نخستین کسی است که در قرن دوم هجری برای اثبات عصمت امام(ع) به آیه ی ابتلا تمسک کرده است. پس از وی، سید مرتضی و شیخ طوسی نیز […]

بازخوانی براهین قرآنی عصمت در قرون نخستین (۲)   ۲٫آیه صادقین «یا أیُّها الَّذین آمنوا اتَّقوالله و کونوا مع الصَّادقین»(توبه: ۱۱۹) از جمله آیاتی که متکلمان پنج قرن نخست هجری به آن استناد کرده اند، آیه صادقین است. به لحاظ تتبعات تاریخی، مرحوم شیخ مفید نخستین کسی است که برای اثبات عصمت ائمه به این […]

بازخوانی براهین قرآنی عصمت در قرون نخستین (۱)   مقدمه شیعه امامیه با اعتقاد به آسمانی بودن آموزه فخیم و متعالی «امامت» و انحصار آن در ائمه اثنی عشری با عناوین و اسامی معین، تلاش فراوانی برای تبیین جوانب این آموزه کرده است. در میان مسایل مربوط به امامت، «عصمت» یکی از مهم ترین مسایلی […]