ناکارآمدی فرهنگی و اجتماعی تصوف در عصر صفوی و نقش آن در تحکیم موقعیت فقیهان شیعی   چکیده از تحولات تاریخی مهم ایران، ظهور درویشان صفوی و قزلباشان صوفی است. حکومتی با بیش از دو قرن که فقهای شیعه در اصل بنیانش نقشی ندارند، ولی با این همه از همان ابتدا، شاه اسماعیل صفوی (۹۰۷-۹۳۰ […]

عصمت پیامبران (عصمت حضرت محمد (ص) -آیات۱۰۵ و ۱۰۶ نساء )   {إِنَّا اَنزَلْنَا إِلَیکَ الْکِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْکُمَ بَینَ النَّاسِ بِمَا اَرَاکَ اللهُ وَلاَ تَکُن لِّلْخَآئِنِینَ خَصِیماً ٭ وَاسْتَغْفِرِ اللهَ إِنَّ اللهَ کَانَ غَفُوراً رَّحِیماً} «ما این کتاب را بحق بر تو نازل کردیم تا به آنچه خداوند به تو آموخته، در میان مردم قضاوت […]

عصمت پیامبران (عصمت حضرت محمد (ص) -آیه ۱۰۷ نساء )   {وَلاَ تُجَادِلْ عَنِ الَّذِینَ یخْتَانُونَ اَنفُسَهُمْ إِنَّ اللهَ لاَ یحِبُّ مَن کَانَ خَوَّاناً اَثِیماً} «و از آنها که به خود خیانت کردند، دفاع مکن! زیرا خداوند، افراد خیانت‌پیشه گنهکار را دوست ندارد.» برخی از ظاهر این آیه چنین برداشت نموده‌اند که پیامبر تمایل به […]

عصمت پیامبران (عصمت حضرت محمد -آیه ۱۲۰ و ۱۴۵ بقره)   {وَلَن تَرْضَی عَنکَ الْیهُودُ وَلاَ النَّصَارَی حَتَّی تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَی اللهِ هُوَ الْهُدَی وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاءهُم بَعْدَ الَّذِی جَاءکَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَکَ مِنَ اللهِ مِن وَلِی وَلاَ نَصِیرٍ} «هرگز یهود و نصارا از تو راضی نخواهند شد، تا (به طور کامل، […]

عصمت پیامبران ( عصمت حضرت موسی (ع) – آیه ۱۴۳ اعراف )   در این آیه می‌خوانیم که حضرت موسی(علیه السلام) از خداوند تقاضا کرد تا خدا را با چشم سر ببیند، سپس از این تقاضا توبه نمود: {وَلَمَّا جَاء مُوسَی لِمِیقَاتِنَا وَکَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ اَرِنِی اَنظُرْ إِلَیکَ قَالَ لَن تَرَانِی وَلَـکِنِ انظُرْ إِلَی […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۷ الضحی)   {وَوَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدَی} «و تو را گمشده یافت و هدایت کرد.» خداوند در این آیات، پیامبر اکرم(صلی الله و علیه و آله) را به عنوان یک فرد «ضال» معرفی می‌کند و این معرفی مربوط به دوران کودکی و جوانی اوست. ظاهر لفظ «ضالّ» به […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت یونس – آیه ۸۷ انبیاء)   {وَذَا النُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَاضِباً فَظَنَّ اَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَیهِ فَنَادَی فِی الظُّلُمَاتِ اَن لاَّ إِلَهَ إِلاَّ اَنتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ}. «و ذا النون [یونس] را (به یاد آور) در آن هنگام که خشمگین (از میان قوم خود) رفت و چنین می‌پنداشت که […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۵۲ شوری)   {وَکَذٰلِکَ اَوْحَینَا إِلَیکَ رُوحاً مِّنْ اَمْرِنَا مَا کُنتَ تَدْرِی مَا الْکِتَابُ وَلاَ الاِیمَانُ وَلَکِن جَعَلْنَاهُ نُوراً نَّهْدِی بِهِ مَنْ نَّشَاء مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّکَ لَتَهْدِی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ}. «همان‌گونه (که بر پیامبران پیشین وحی فرستادیم) بر تو نیز روحی را به فرمان خود وحی کردیم […]

عصمت انبیاء (عصمت حضرت محمد (ص) – آیه ۵ مدثر)   {وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ} «و از پلیدی دوری کن». اصل «رُجز» در لغت به معنای اضطراب و پی در پی بودن حرکات است. رُجز در آیه مورد بحث به معنای: «الشرک ما کان» یعنی شرک اندکی است که وجود داشته، تفسیر شده است؛ یعنی کسی که […]

روایات سهو النبی
۱۵ دی ۱۳۹۷

روایات سهو النبی   مساله «سهو النبی» از قدیم مورد توجه دانشمندان مسلمان بوده و آثار زیادی را به خود اختصاص داده است. منظور از اشتباه و سهو در اینجا، خطای در تطبیق امور شرعی است، مثل این‌که پیامبر در رکعات نماز سهو نماید و هم خطای در امور عادی و مسائل شخصی روزمره، مثل […]