اسناد و منابع مکتوب خطبه فدک ۲

اسناد خطبهاسناد و رجال این خطبه در منابع مزبور عبارتند از:سند اول :قال احمد بن طیفور:حدّثنى جعفر بن محمد رجل من دیار مصر لقیته بالرافقه، قال: حدّثنى أبی، قال: اخبرنا موسى بن عیسى، قال: اخبرنا عبداللّه بن یونس، قال: اخبرنا جعفر الاحمر، عن زید بن على رحمه اللّه علیه، عن عمته زینب بنت الحسین( علیه السلام) قالت: … .سند دوم :قال احمد بن طیفور:ذکرت لابى الحسین زید بن على بن الحسین بن على بن أبی طالب (صلوات اللّه علیهم) کلام فاطمه… فقال لى:… رواه مشایخ الشیعه و تدارسوه بینهم، و قد حدّث به الحسن بن علوان، عن عطیه العوفى، انه سمع عبداللّه بن الحسن یذکره عن أبیه… .سند سوم :قال احمد بن طیفور:ذکرت لأبى الحسین زید بن على بن الحسین (بن زید بن على بن الحسین) بن على بن أبی طالب، کلام فاطمه عند منع أبی بکر إیّاها فدک… فقال لى: رأیت آل أبی طالب یروونه عن أبائهم و یُعلّمونه ابنائهم، و قد حدّثنیه أبی، عن جدى یبلغ عن فاطمه هذه الحکایه.سند چهارم :قال ابن أبی الحدید:قال أبوبکر: حدّثنى محمد بن زکریا، قال: حدّثنى جعفر بن محمد بن عَماره الکندى، قال: حدثنى أبی، عن الحسین بن صالح بن حىّ، قال: حدثنى رجلان من بنى‏هاشم، عن زینب بنت على بن أبی طالب( علیه السلام)… .سند پنجم :قال ابن أبی الحدید:قال أبو بکر: و حدثنى احمد بن محمد بن یزید، عن عبدالله بن محمد بن سلیمان، عن ابیه، عن عبدالله بن الحسن بن الحسن، قالوا جمیعاً: … .سند ششم :قال ابن أبی الحدید:قال أبوبکر: و حدثنى عثمان بن عمران العجیفى، عن نائل بن نجیح، عن عمرو بن شمر، عن جابر الجعفى، عن أبی جعفر محمد بن على ( علیه السلام)… .سند هفتم :قال ابن أبی الحدید:قال أبوبکر: حدثنى محمد بن زکریا، قال: حدثنى جعفر بن محمد بن عماره، قال: حدثنى أبی، عن الحسین بن صالح بن حىّ، قال: قال جعفر بن محمد بن على بن الحسین، عن أبیه( علیه السلام)… .سند هشتم :قال أبو جعفر الصدوق:روى عن اسماعیل بن مهران، عن احمد بن محمد بن جابر، عن زینب بنت على( علیه السلام)، قالت: … .سند نهم :قال أبو جعفر الصدوق:أخبرنى على بن حاتم، قال: حدثنا محمد بن اسلم، قال: حدثنى عبدالجلیل الباقلانى، قال: حدثنى الحسن بن موسى الخشّاب، حدثنى عبداللّه بن محمد العلوى، عن رجال من أهل بیته، عن زینب بنت على( علیه السلام)، عن فاطمه( علیه السلام)… .سند دهم :قال أبو جعفر الصدوق:و اخبرنى على بن حاتم ایضاً، قال: حدّثنى محمد بن ابى عمیر، قال: حدثنى محمّد بن عماره، قال: حدثنى محمد بن ابراهیم المصرى، قال: حدثنى هارون بن یحیى الناشب، قال: حدثنا عبیداللّه بن موسى العبسى، عن عبیداللّه بن موسى العمرى، عن حفص الاحمر، عن زید بن على، عن عمته زینب بنت على، عن فاطمه( علیه السلام)… .سند یازدهم :قال السید بن طاووس:ما ذکره الشیخ اسعد بن سقروه، فی کتاب الفائق عن الاربعین، عن الشیخ المعظم عندهم الحافظ الثقه بینهم، ابوبکر احمد بن موسى بن مردویه اصفهانى، فی کتاب المناقب، قال: اخبرنا اسحاق بن عبداللّه بن ابراهیم، قال: حدثنا احمد بن عبید بن ناصح النحوى، قال: حدثنا الزیادى محمد بن زیاد، قال: حدثنا شرقى بن قطامى، عن صالح بن کیسان، عن الزهرى، عن عروه، عن عائشه إنها قالت:… .سند دوازدهم :قال السید المرتضى:اخبرنا ابو عبدالله محمد بن عمران المرزبانى، قال: حدثنى محمد بن احمد الکاتب، حدثنا احمد بن عبید بن ناصح النحوى، قال: حدثنا الزیادى، قال: حدثنا الشرقى بن القطامى، عن محمد بن اسحاق، قال: حدثنا صالح بن کیسان، عن عروه، عن عائشه، قالت:… .سند سیزدهم :قال السید المرتضى:و اخبرنا ابو عبداللّه المرزبانى، قال: حدثنى على بن هارون، قال: اخبرنى عبداللّه بن احمد بن ابى طاهر، عن ابیه، قال: ذکرت لابى الحسین زید بن (على بن الحسین بن زید بن) على بن الحسین بن زید بن على کلام فاطمه… و قد حدث به الحسین بن علوان، عن عطیه العوفى، انه سمع عبداللّه بن الحسن یذکر عن أبیه هذا.سند چهاردهم :قال السید المرتضى:قال المرزبانى: و حدثنا ابوبکر احمد بن محمد المکى، قال: حدثنا ابوالعینأ محمد بن القاسم السیمامى قال: حدثنا ابن عائشه… .سند پانزدهم :قال الخطیب الخوارزمى:و بهذا الاسناد [و الاسناد هکذا: اخبرنى شهاب الاسلام ابوالنجیب سعد بن عبداللّه الهمدانى – فیما کتب إلىّ من همدان – اخبرنى الحافظ سلیمان بن ابراهیم – فیما کتب إلىّ من اصبهان سنه ثمان و ثمانین و اربعمائه -] عن الحافظ ابى بکر هذا، اخبرنا عبداللّه بن اسحاق، اخبرنا محمد بن زیاد، اخبرنا شرقى بن قطامى، عن صالح بن کیسان، عن الزهرى، عن عروه، عن عائشه، آنهاقالت:… .سند شانزدهم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى ابوالمفضل محمد بن عبداللّه، قال: حدثنا ابوالعباس احمد بن محمد بن سعید الهمدانى، قال: حدثنا احمد بن محمد بن عثمان بن سعید الهمدانى، قال: احمد بن محمد بن عثمان بن سعید الزیات، قال: حدثنا محمد بن الحسین القصبانى، قال: حدثنا احمد بن محمد بن ابى نصر البزنطى السکونى، عن ابان بن عثمان الاحمر، عن عکرمه، عن ابن عباس، قال:… .سند هفدهم :قال أبوجعفر الطبرى:حدثنى القاضى ابواسحاق ابراهیم بن مخلد، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج، قالت: حدثنا العباس بن بکار، قال: حدثنا حرب بن میمون، عن زید بن على، عن آبائه( علیه السلام) قالوا….سند هجدهم :قال أبو جعفر الطبرى:اخبرنى ابوالحسین محمد بن هارون بن موسى التّلعَکبرى، قال: حدثنا ابى، قال ابوالعباس احمد بن محمد بن سعید الهمدانى، قال: حدثنى محمد بن المفضل بن ابراهیم بن المفضل بن ابراهیم بن المفضل بن قیس الاشعرى، قال: حدثنا على بن حسان، عن عمه عبدالرحمان بن کثیر، عن ابى عبداللّه جعفر بن محمد ( علیه السلام) عن ابیه، عن جده على بن الحسین( علیه السلام)، عن عمته زینب بنت امیرالمؤمنین على بن ابى طالب( علیه السلام)، قالت: ….سند نوزدهم :قال أبو جعفر الطبرى:قال ابوالعباس: حدثنا محمد بن المفضل بن ابراهیم الاشعرى، قال: حدثنى ابى، قال: حدثنا احمد بن محمد بن عمرو بن عثمان الجعفى، قال: حدثنى ابى، عن جعفر بن محمد، عن ابیه، عن جده على بن الحسین، عن عمته زینب بنت امیرالمؤمنین على بن ابى‏طالب ( علیه السلام)… .سند بیستم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى القاضى ابو اسحاق ابراهیم بن مخلد بن جعفر (بن مخلد) بن سهل بن حمران الدقاق، قال: حدثنى ام الفضل خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج، قالت: حدثنا ابو عبداللّه محمد بن احمد الصفوانى، قال: حدثنا ابو احمد عبدالعزیز بن یحیى الجلودى البصرى، قال: حدثنا محمد بن زکریا، قال: حدثنا جعفر (بن محمد) بن عماره الکندى، قال: حدثنى ابى، عن الحسن بن صالح بن حى – قال: و مارات عیناى مثله – حدثنى رجلان من بنى هاشم، عن زینب بنت على ( علیه السلام) قالت: … .سند بیست و یکم :قال أبوجعفر الطبرى:حدثنى أبو اسحاق ابراهیم بن مخلد، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد، قالت: قال الصفوانى: حدثنى محمد بن محمد بن یزید مولى بنى هاشم، قال: حدثنى عبداللّه بن محمد بن سلیمان، عن عبداللّه بن الحسن بن الحسن، عن جماعه من اهله…سند بیست و دوم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى ابو اسحاق ابراهیم بن مخلد، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد قالت: قال الصفوانى: حدثنى ابى، عن عثمان، قال: حدثنا نائل بن نجیع، عن عمرو بن شمر، عن جابر الجعفى، عن ابى جعفر محمد بن على الباقر( علیه السلام)… .سند بیست و سوم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى القاضى ابو اسحاق ابراهیم بن مخلد بن جعفر بن حمران الدقاق، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج، قالت: حدثنا ابو عبداللّه محمد بن احمد الصفوانى، قال: حدثنا ابن عائشه….سند بیست و چهارم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى القاضى ابو اسحاق ابراهیم بن مخلد بن جعفر بن سهل بن حمران الدقاق، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج، قالت: حدثنا ابو عبداللّه محمد بن احمد الصفوانى، قال: حدثنا عبداللّه بن الضحاک، قال: حدثنا هشام بن محمد، عن ابیه… .سند بیست و پنجم :قال أبو جعفر الطبرى:حدثنى القاضى ابو اسحاق ابراهیم بن مخلد بن جعفر بن سهل بن حمران الدقاق، قال: حدثتنى ام الفضل خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج، قالت: حدثنا ابو عبداللّه محمد بن احمد الصِفوانى، قال: حدثنا عبداللّه بن الضحاک، قال: حدثنا هشام بن محمد، عن عوانه… .ج : طبقات راویان خطبهخطبه فدک توسط ۹۲ راوى با ۲۵ طریق مختلف نقل شده است. راویان این خطبه در یازده طبقه جاى دارند. اسامى و طبقات آنها به شرح زیر است:طبقه اوّل :۱ – حسین بن على بن ابى‏طالب – علیه‏السلام – (م ۶۰ ه)۲ – زینب بنت على بن ابى‏طالب – علیه‏السلام – (م ۶۲ه)۳ – عبدالله بن عباس (م ۶۸ ه)۴ – عائشه بنت ابى بکر (م ۵۸ ه)طبقه دوم :۱ – على بن حسین مشهور به زین‏العابدین و امام العارفین – علیه‏السلام – (م ۹۵ ه)۲ – حسن بن حسن بن على، از فرزندان امام حسن مجتبى و یکى از بزرگان طالبین در زمان خود (م ۹۷ه)۳ – زینبت بنت الحسین ( علیه السلام)، همسر حسن بن حسن‏4 – عکرمه بن عبدالله بن موسى بن عباس (م ۱۰۴ه)۵ – عروه بن زبیر بن عوام (م ۹۳ ه)طبقه سوم :۱ – امام محمدباقر – علیه‏السلام – (م ۱۱۴ ه)۲ – جابر بن یزید جُعفى، از اصحاب امام باقر و امام جعفر صادق – علیهماالسلام – (م ۱۲۸ه)۳ – زید بن على بن حسین، معروف به زید شهید (م ۱۲۱ه)۴ – عطیه بن سعد بن جُناده العوفى، معروف به عَطیه العُوفى(م ۱۱۱ه)۵ – عبدالرحمان بن کثیر هاشمى (م ۱۲۰ ه)۶ – محمد بن مسلم بن عبیدالله، معروف به زُهَرى (م ۱۲۴ه)۷ – صالح بن کیسان (م ۱۴۰ه)طبقه چهارم :۱ – امام جعفر صادق – علیه‏السلام – (م ۱۴۸ ه)۲ – عبدالله بن حسن بن حسن (م ۴۵ ه)۳ – أبان بن تغلب (م ۱۴۱ ه)۴ – عبدالله بن محمد العلوى (م ۱۴۵ه)۵ – محمد بن سائب کلبى (م ۱۴۶ه)۶ – الشرقى بن قطامى (م ۱۵۸ه)۷ – محمد بن اسحاق بن یسار، صاحب المغازى (م ۱۵۱ه)۸ – عوانه بن الحکم بن عیاض، ابوالحکم (م ۱۵۸ ه)۹ – عمرو بن شمر بن یزید الجعفى (زنده در سال ۱۶۰ ه)۱۰ – حرب بن میمون الانصارى، أبو الخطاب البصرى (م حدود ۱۶۰ ه)۱۱ – حسن بن صالح بن حى (م ۱۶۸ ه)طبقه پنجم :۱ – أبان بن عثمان الاحمر (م ۱۸۲ ه)۲ – حسین بن زید بن على (م ۱۹۰ ه)۳ – جعفر بن زیاد الاحمر (م ۱۷۵ ه)۴ – عبیداللّه بن موسى العمرى (م ۱۷۵ ه)۵ – موسى بن عیسى العباس الهاشمى (م ۱۸۳ ه)۶ – حسین بن علوان الکلبى (م ق ۲ ه)۷ – على بن حسان بن کثیر الهاشمى‏8 – محمد بن عمرو بن عثمان الجعفى (ق ۲ ه)۹ – عبداللّه بن یونس‏10 – نائل بن نجیح، أبو سهل البصرى‏طبقه ششم :۱ – احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى (م ۲۲۱ ه)۲ – محمد بن ابى عمیر (م ۲۱۷ ه)۳ – اسماعیل بن مهران (م ۲۲۰ ه)۴ – محمد بن عماره۵ – عباس بن بکار الضبّى (م ۲۲۲ ه)۶ – عبیداللّه بن محمد، معروف بن ابن عائشه (م ۲۲۸ه)۷ – عبیداللّه بن موسى العبسى (م ۲۲۱ ه)۸ – عبداللّه بن الضحاک (م ۲۰۶ ه)۹ – محمد بن حسین القصبانى (۲۲۱ ه)۱۰ – محمد بن زیاد الزیادى (ق سوم)۱۱ – محمد بن سلیمان‏12 – هشام بن محمد (م ۲۰۶ ه)طبقه هفتم :۱ – حسن بن موسى الخشّاب (م ۲۶۰ ه)۲ – محمد بن خالد البرقى‏3 – یحیى بن حسین بن زید (م ۲۳۷ ه)۴ – محمد بن اسلم (۲۷۰ ه)۵ – زید بن على بن حسین بن زید (۲۷۰ ه)۶ – جعفر بن محمد بن عماره۷ – عبدالجلیل الباقلانى‏8 – جعفر بن محمد (۲۵۰ ه)۹ – مفضل بن ابراهیم الاشعرى‏10 – عثمان بن عمران العجیفى‏طبقه هشتم :۱ – احمد بن ابى عبداللّه البرقى (م ۲۷۴ ه)۲ – احمد بن عبید بن ناصح نحوى (م ۲۷۳ه)۳ – محمد بن مفضّل بن ابراهیم الاشعرى‏4 – محمد بن زکریا البصرى (م ۲۹۸ ه)۵ – احمد بن ابى طاهر، معروف به ابن طیفور (م ۲۸۰ ه)۶ – عبدالله بن محمد بن سلیمان‏7 – محمد بن قاسم السیمامى (۲۸۲ ه)۸ – سلیمان بن ابراهیم (م ۲۸۸ ه)۹ – احمد بن محمد بن عثمان بن سعید الزیات‏طبقه نهم :۱ – على بن حسین السعد آبادى‏2 – محمد بن احمد بن محمد کاتب (م ۳۲۲ ه)۳ – محمد بن موسى بن المتوکل (زنده در سال ۳۱۰ ه)۴ – احمد بن عبدالعزیز الجوهرى (م ۳۲۳ ه)۵ – احمد بن محمد المکى (م ۳۲۲ ه)۶ – احمد بن محمد بن یزید، مولى بنى‏هاشم (۳۰۷ ه)۷ – احمد بن عبدالله بن قضاعه الصفوانى (ق ۴ ه)طبقه دهم :۱ – عبدالعزیز بن یحیى الجلودى (م ۳۳۲ ه)۲ – احمد بن محمد بن سعید الهمدانى، معروف به ابن عُقده (م ۳۳۲ ه)۳ – عبدالله بن اسحاق (م ۳۴۹ ه)۴ – محمد بن احمد الصفوانى (م ۳۵۲ ه)۵ – على بن الحسین، معروف به ابوالفرج اصفهانى (م ۳۵۶ ه)۶ – على بن هارون بن على بن یحیى (م ۳۵۲ ه)۷ – على بن ابى سهل، حاتم بن أبی حاتم القزوینى (م ۳۰۵ ه)۸ – عبدالله بن احمد بن طیفور (م ۳۵۲ ه)طبقه یازدهم :۱ – على بن الحسین معروف به شیخ صدوق (م ۳۸۱ ه)۲ – هارون بن موسى بن احمد بن ابراهیم بن سعید، ابو محمد الشیبانى التلَعُکبَرى (م ۳۸۵ ه)۳ – محمد بن عمران بن موسى، معروف به کاتب بغدادى (م ۳۸۴ ه)۴ – محمد بن هارون بن موسى بن احمد التلعُکبرى (م ۳۸۵ ه)۵ – محمد بن عبدالله الشیبانى (م ۳۸۷ ه)۶ – خدیجه بنت محمد بن احمد بن ابى الثلج (اُم الفضل)