تاریخچه فرقه خوارج

خوارج گروهی بودند پس از داوری حکمین بین حضرت علی (ع) و معاویه به وجود آمدند.
 
هنگام مراجعت‏حضرت علی (ع) از صفین به کوفه عده‏ای از لشکریانش بر او شوریدند و حکمیت را بر خلاف اسلام دانستند و گفتند: لا حکم الا لله. یعنی فرمانی جز فرمان خدا نیست از این جهت آنان را «محکمه اولی‏» یعنی داوری خواهان نخست‏خواندند.
 
سپس دوازده هزار تن از ایشان از لشکر حضرت علی (ع) جدا شده و به حروراء نزدیک کوفه رفتند و با وی مخالفت کردند بدین سبب آنان را «حروریه‏» نامیدند خوارج خود را «شراه‏» می‏خواندند و خارجی که جمع آن خوارج می‏باشد لقبی است که دشمنان ایشان به آنان داده‏اند.
 
«شراه‏» به معنی فروشندگان است و مفردش شاری می‏باشد، این عنوان را بدین علت انتخاب کردند که می‏گفتند: ما جان خویش را برای پاداش اخروی فدا می‏کنیم.
 
این نام ماخوذ است از آیات: «و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله..» بقره/۲۰۷ یعنی: از مردم کسانی هستند که نفس خود را به جهت‏خشنودی خداوند می‏فروشند و در راه او فدا می‏کنند.
 
«ان الله اشتری من المؤمنین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنه یقاتلون فی سبیل الله فیقتلون و یقتلون…» توبه/۱۱۱. یعنی: همانا خداوند از مؤمنان نفسها و اموالشان را بخرید و به جای آن به ایشان بهشت را داد تا در راه او بجنگند و بکشند و کشته شوند.
 
اما برونو Brunnow که از معاریف خاورشناسان است در رساله خود درباره خوارج می‏نویسد: این که گفته‏اند لقب خوارج را دشمنان به آن گروه داده‏اند درست نیست زیرا این عنوان به معنی تمرد و عصیان در مورد ایشان نیامده است و این کلمه مانند لفظ (مهاجرین) مراد کسانی هستند که در راه خدا جلای وطن کرده و دور از اوطان خویش زندگی کرده‏اند و آن ماخوذ از آیه است: «… و من یخرج من بیته مهاجرا الی الله و رسوله ثم یدرکه الموت فقد وقع اجره علی الله…» نساء/۱۰۱. یعنی: هر که از خانه خود برای خدا و رسولش بیرون رود و مرگ او فرا رسد به تحقیق خداوند او را پاداش خواهد داد.