جوانان و الگوی نمونه

اگر پای درد دل جوانان، که خیلی از آنها هم سن و سال و یا دوست شما هستند، نشسته باشید، جملاتی مانند:پدر و مادرم مرا درک نمی کنند، اجازه انجام هر کاری را به من نمی دهند، اجازه پوشیدن هر لباسی را ندارم، سر ساعت هشت یا نه شب باید در منزل باشم و… را به کرار از آنها می شنوید. در این صورت، به آنها چه پاسخی داده و یا عکس العمل شما در مقابل آنها چه بوده است؟ شاید به دلیل اینکه این سؤالات در ذهن خودتان هم وجود داشته است با آنها هم صدا شده و اظهار همدردی کرده اید. به نظر می رسد، ابتدا باید پاسخ یک سوال را بدهید تا بتوانید به حل بقیه مسائل دست پیدا کنید. سؤال این است: آیا مادری که از شیره جان خود فرزندش را تغذیه می کند و پدری که از صبح تا شام برای رفاه و آسایش همسر و فرزند خود به کارهای سخت تن می دهد، آیا ممکن است بخوهد اسباب رنج و یا آسیب رسانی به فرزند خود شود؟ اگر پاسخ شما به این سؤال «نه» باشد. پس می توانیم گفتگو را ادامه دهیم، در غیراین صورت باید گفت شما آدم بی انصافی هستید و لازم است در افکار خود تجدید نظر کنید و یا آنها را تغییر دهید. در حال حاضر، مشکل عمده جوانان این است که فکر می کنند آنچه را دوست دارند، برایشان خوب است و فقط خودشان درست فکر می کنند. البته، ما منکر این مسئله نیستیم که بعضی از پدر و مادرها رفتار شایسته ای با فرزندان خود ندارند و یا اینکه مانند گذشته ها فکر می کنند و انتظاراتی که از آنها دارند بدون در نظر گرفتن شرایط و مسائل روز دنیاست، ولی هر چه باشد، واقعیت این است که فرزندان بنا به سفارش قرآن ملزم به خوش رفتاری با پدر و مادر خود هستند و در همه جوانب به جز آنچه که موجب کفر و شرک آنها شود، باید از آنها اطاعت کنند. بنابراین، بهتر است به جای متهم کردن پدر و مادر به بی سوادی و عدم درک فرزندان، به نرمی و ملایمت با آنها رفتار کنیم و کم کم و با صبر و حوصله، آنان را با مشکلات و مسائل موجود جامعه آشنا سازیم و وجود آنها را همچون سایبانی بدانیم که در تمام عمرمان به آنها نیاز داریم و زندگی کردن به جز در سایه مهر و مدد آنها بسیار سخت است. نکته دیگری که در این رابطه وجود دارد، این است که هیچ انسانی کامل نیست. بنابراین، هیچ کس را نمی توان به عنوان الگو و نمونه برای خود قرار داد، مگر اینکه خدا او را به عنوان الگو معرفی کرده باشد. پس اینکه من و یا شما بخواهیم رفتار و کردار یک دوست، یک هنرمند و یا هر فرد مشهوری را ملاک عمل قرار داده و مانند او رفتار کنیم، کاری اشتباه و نادرست است. در این مورد، باید توجه داشته باشیم که او هم انسانی مانند ما می باشد و همان گونه که ما اشتباه می کنیم، او هم اشتباه می کند و هر کاری او انجام می دهد دلیل صحت و درستی آن نمی باشد. اکنون سؤالی مطرح می شود و آن هم این است که چه باید کرد؟ شاید مشکل همه ما در رابطه با نداشتن الگوی مناسب، مهجوریت(دوری) از قرآن باشد. موضوعی که در ظاهر ارتباطی به مطالبی که تاکنون به آنها اشاره کرده ایم، ندارد. اما اگر درست توجه کنیم، در می یابیم که بهترین راهنمای ما قرآن است، که بنا بر فرموده خداوند متعال، شکی در راهنما بودن آن نیست. چنانچه در سوره بقره آیه دوم می فرماید:«ذلک الکتاب لاریب فیه هدی للمتقین؛این کتاب، بی هیچ شکی راهنمای پرهیزکاران است». اما آیا ما از قرآن به عنوان راهنما استفاده کرده و یا می کنیم؟ انس ما با قرآن چگونه است؟ اصلاً اگر به عنوان یک مسلمان از شما بپرسند:«چقدر از قرآن حفظ هستید و چه اندازه با معانی و موضوعاتی که در رابطه با آنها در قرآن سخن گفته شده است، آشنایی دارید؟ »چه پاسخی می دهید؟ و اگر از شما بپرسند:«روزی چند بار و چگونه قرآن می خوانید؟ » چه جوابی برای آن دارید؟ هر کسی در فکر و دل خویش به این سؤال ها پاسخ دهد، خود متوجه دوری اش از قرآن خواهد شد. !باید دانست که دوری ما از قرآن موجب گردید تا الگوی خود را هم گم کنیم. زیرا قرآن بهترین الگو را به ما معرفی کرده است ولی به دلیل عدم توجه صحیح به قرآن، متوجه آن نشده ایم. این الگو که در سوره احزاب آیه ۲۱ به آن اشاره شده است کسی جز رسول مکرم اسلام(ص) نیست. خداوند در این مورد فرموده است:«و لکم فی رسول الله(ص) اسوه حسنه… ؛و برای شما پیامبر(ص) الگو و نمونه نیکویی است». بنابراین، وقتی ما بهترین الگو را که همه از کمالات روحی و معنوی او آگاه هستیم، در اختیار داریم، اگر از کسی که مانند خودمان است و در معرض هزاران خطا و اشتباه قرار دارد، پیروی کنیم، به بیراهه رفته ایم و لازم است، راه رفته را برگردیم و از نو آن را شروع کنیم؛و از آنجایی که وسوسه های شیطانی تمام شدنی نیست و همواره انسان ها را به سوی خود می کشاند، پس هیچ یک از افراد عادی نمی تواند الگوی صحیحی برای دیگران قرار بگیرند و اگر از یک جنبه کامل باشند قطعاً از جنبه های دیگر دارای نقایصی هستندکه چه بسا خودشان به دنبال این باشند که آنها را برطرف کنند و به مراحل برتر دست پیدا کنند. پس، باید به دنبال کسی باشیم که از هر نظر کامل بوده و شایستگی تقلید و پیروی کردن را داشته باشد و آن هم کسی نیست، مگر آخرین فرستاده خدا بر خلقش، حضرت محمد(ص)، که هر یک از ما به عنوان یک مسلمان کم و بیش به ایمان، علم، حلم، متانت، اخلاق نیک، رفتار هدایت شده، سعه صدر، امانتداری، صداقت و دوستی، جود و سخا، زهد و پارسایی، مهربانی و دلسوزی و سایر صفات نیکی که در وجود مقدس او جمع است، ـ بر همین اساس هم خداوند در قرآن سوره قلم ـ آیه ۴ به او فرموده است:«انک لعلی خلق عظیم؛ای پیامبر(ص) به درستی که تو به اخلاق نیکو و بزرگ آراسته هستی» ـ آگاهی داریم. صفاتی که هر چه بیشتر در مورد آنها تحقیق کنیم، بیشتر مجذوب آن حضرت می شویم و بدون اینکه به سوی دیگری برویم، او را الگوی خود قرار می دهیم. شخصیتی والا و گرامی که همه مسلمانان به وجود او افتخار می کنیم و در هر عصر و زمان می توانیم از جرعه معرفتش سیراب شویم. با توجه به آنچه گفته شد، انتظار می رود که اگر تاکنون شما عزیزان الگوی درستی انتخاب نکرده اید، قرآن را بردارید و با تمسک جستن به آن و بهره گیری از آیات سراسر نور و حکمتش به سوی انتخاب الگوی درست، گام بردارید. لازم است، نکته ای رایادآوری کنیم و آن هم این است که اگر فردی که مشخصات ظاهری او نشان از مسلمانی معتقد و با ایمان دارد، ولی در عمل مرتکب خلاف می شود، خطای او را به حساب دین و مسلمانی نگذارید؛چون خطای هر کسی به نوع تربیت خانوادگی، افکار و ایده های خودش مربوط می شود و اگر خوب دقت کنیم، به این نکته پی خواهیم برد، که اسلام نه تنها به او دستور انجام عمل خلاف نداده است، بلکه او را منع هم کرده است. بنابراین رفتار و کردار چنین افرادی نباید موجب دلسردی شما و یا خدای ناکرده دور کردنتان از دین و مذهب و مسائل مربوط به آنها باشد. فقط بدانید که این گونه انسان ها نمی توانند الگوی ما باشند و رفتار آنها ملاک عمل ما نخواهد بود!و نیز بدانید که اگر پدر و مادر سخت گیری هایی هم در رابطه با انتخاب دوست و معاشرت با افراد دارند، به خاطر تجربیاتی است که در طول زندگی خود کسب کرده اند و مسلماً تجربیات ارزشمند آنها برای ما حکم چراغی را دارد که راه را روشن می کند تا آن را بهتر ببینیم و در آن گام برداریم. پس، بیاییم تا از امروز با استفاده از قرآن و تجربیات بزرگان، شروعی برای انتخاب الگوی واقعی زندگی خود داشته باشیم و از رفتن به سوی الگوهایی که کاذب و موقتی هستند، خودداری نماییم!