نفوذ مصیبت حسین علیه‏السلام تا عمق جان

بى‏شک، هر کس قصه کربلا و ماجراهاى آن را مى‏خواند، عمیقاً اندوهگین و غصه‏دار مى‏شود و از آن چه در آن سرزمین، بر حسین و اهل‏بیت و اصحابش علیهم‏السلام گذشته، متأثر مى‏شود و ناخودآگاه به امام گرایش مى‏یابد و براى او دل‏سوزى مى‏کند و این، حالت روحى بسیارى از کسانى است که مصیبت عاشورا را شنیده یا خوانده‏اند؛ در حالى که بعضى از آنها نه تنها شیعه نبوده، بلکه مسلمان هم نبوده‏اند. در این باره، چهار نمونه ذیل، یاد کردنى و خواندنى است:۱٫ خانم «مزیا استارک»، نویسنده پرتوان انگلیسى، در کتاب معروف «تصویرهایى از بغداد»، فصل کوتاهى درباره عاشورا آورده و در آغاز آن، چنین نوشته است:«شیعیان در همه دنیا، پیوسته نام و یاد حسین علیه‏السلام و فاجعه غم‏انگیز کشته شدن او را زنده نگاه مى‏دارند و در دهه نخست محرم، در سوگوارى او، جامه‏هاى سیاه ماتم بر تن مى‏کنند و با به راه انداختن دسته‏هاى عزادارى، نهایت حزن و اندوه خود را در مصیبت فرزند پیامبرشان، به نمایش مى‏گذارند».وى آن گاه در فصلى طولانى‏تر، درباره نجف و توصیف بارگاه امام على علیه‏السلام، باز به سخن درباره امام حسین‏علیه‏السلام و کربلا باز مى‏گردد و مى‏نویسد:«در فاصله‏اى نه چندان دور از این بارگاه شریف، جایى است که لشکریان، بر فرزندش حسین علیه‏السلام سخت گرفتند و او را محاصره کردند و آن حضرت، پیوسته این طرف و آن طرف مى‏رفت تا سرانجام، در سرزمین کربلا فرود آمد. کسى که این شهر مقدس را زیارت مى‏کند، تا چیزى از این ماجراى جگرسوز و طاقت‏گداز نداند، نمى‏تواند از زیارت خود، استفاده فراوان ببرد؛ زیرا مصیبت حسین در وجود هر موجودى، نفوذ مى‏کند و تا عمق جان او پیش مى‏رود و آن را فرا مى‏گیرد. قصه کربلا، از آن دست قصه‏هاى کم شمارى است که نمى‏توانم آن را بخوانم؛ بى آن که اشک‏هایم پى در پى جارى شوند».12. خاورشناس معروف، «ادوارد براون»، درباره فاجعه کربلا مى‏نویسد:«یاد کربلا، شهادتگاه فرزند پیامبر، پس از تحمل رنج‏ها و تشنگى‏ها، به تنهایى کافى است تا قلب سنگدل‏ترین و بى‏اعتناترین مردم، از حماسه و حزن و هیجان شدید، آکنده گردد و روح آدمى، به بالاترین مراتب کمال انسانى چنان عروج یابد که رنج کشیدن و مردن، در نظرش هیچ نیاید و مهم ننماید».23. یکى از استادان بزرگ مصرى، «ابوشریف معروف عبدالمجید»، درباره تجربه متعالى خود از حماسه عاشورا و یادبود سیدالشهدا علیه‏السلام مى‏گوید:«روزى، در دوران دورى از سرزمین مادرى خود، (مصر)، در اتاق نشسته بودم و با رادیوى کوچکى که در دست داشتم، به دنبال موج رادیوى مصر مى‏گشتم؛ در حالى که شوق به آن سرزمین، قلبم را آکنده بود و بر همه احساساتم چیره گشته بود. در این میان، صدایى خوش آهنگ و دل‏نشین به گوشم خورد. موج رادیو را نگه داشتم؛ آن چه مى‏شنیدم، با آن بیان خاص، با تمام شنیده‏هاى من تا آن زمان، به کلى متفاوت بود. سخنران، درباره امام حسین علیه‏السلام و مصیبت دهشتناک کربلا سخن مى‏گفت. من که تا آن روز، گریه بر حسین علیه‏السلام را نمى‏شناختم و به حقیقت آن پى نبرده بودم، با شنیدن آن صدا از رادیو، ناگاه غمى بزرگ بر دلم چنگ انداخت و ناخودآگاه، شروع به گریه کردم. اشک‏هایم پى در پى فرو مى‏ریخت و صداى هق هق گریه‏ام، لحظه به لحظه بالا مى‏گرفت؛ گریه‏اى که تا آن زمان، مانندش را تجربه نکرده بودم. سرانجام، آن سخنرانى تمام شد و گوینده رادیو گفت: این جا تهران است؛ صداى جمهورى اسلامى ایران».4. خطیب محترم، جناب سید مسلم الجابرى، مى‏گوید:«زمانى که براى ادامه دوره دکتراى خود به پاریس رفته بودم، روزهاى اقامتم در آن جا، مصادف شده بود با دهه نخست محرم. مسلمانان شمال آفریقا که در پاریس بودند، از من خواستند که در دو شب تاسوعا و عاشورا، در مرکز اسلامى متعلق به دولت ایران، در جمع ایشان باشم. وقتى من و تعدادى از دوستانم به آن جا رفتیم، با شمار بسیارى از مسلمانان آفریقایى رو به رو شدیم که براى عزادارى آمده بودند. ما در آن دو شب، براى آنها، روضه امام حسین علیه‏السلام را با صداى مرحوم شیخ عبدالزهرا کعبى، پخش کردیم. همه آنها از دل و جان به آن روضه گوش سپرده بودند و پیوسته مى‏گریستند؛ این در حالى بود که به اعتراف خودشان، تا آن شب، از فاجعه کربلا، اطلاعات درست و دقیقى نداشتند و در این باره، چیز زیادى نمى‏دانستند».
پی نوشت ها
۱٫ تصویرى از بغداد، ص ۱۴۵-۱۵۰٫۲٫ ادوارد براون، تاریخ ادبیات ایران، ص ۱۹