توقیع، در کتب علمای شیعی به نامه ها و فرمان هایی گفته می شود که در زمان غیبت، امام مهدی (عج) خطاب به شیعیان خود صادر کرده باشد.

روایات و قرائن مختلف، ثابت کرده است که سیره حکومتی حضرت مهدی(عج) به طور دقیق، همان روش حکومتی پیامبر اکرم(ص) امام علی(ع) و دیگر امامان (ع) است.

یکی از پررنگ ترین مصادیق بارز احیا و تبیین معارف اسلامی به وسیله اهل بیت (ع)، توجه وِیژه آنان به تشکیل جلسات رسمی و غیررسمی مناظره و احتجاج بود.

ابوحنیفه که از موالیان بود، در کوفه به دنیا آمد و در سال 150 هـ.ق از دنیا رفت. او که پیشوای معروف گروه حنفی هاست یکی از شاگردان معروف امام صادق (ع) بود.

از گونه های اصلی تاریخ نگاری مسلمانان مقتل نگاری است. با نحوه شهادت بعضی از امامان، این گرایش از تاریخ نگاری در میان شیعیان مورد توجه خاص قرار گرفت.