مناقب الزهراء علیها السلام وخصائصها
ثم جاء علیّ فأدخله ، ثم قال : ( إنّما یرید الله لیذهب عنکم الرجس أهل البیت ویطهرکم تطهیراً) (۱) . وأخرج الترمذی وغیره عن أُم سلمه : أن النبی صلى الله علیه وآله وسلم جلّل على الحسن والحسین وعلی وفاطمه کساء ، وقال : « اللهمّ أهل بیتی وحامتی اذهب عنهم الرجس وطهّرهم تطهیراً » . قالت أُمّ سلمه : وأنا معهم یا رسول الله؟ فقال : « إنّکِ على خیر » (2) . ولا ریب أن إذهاب الرجس عن أهل البیت الذین عنوا بالخطاب یوجب عصمتهم .
۲ ـ فرض مودّتها :
روی أنه لمّا نزل قوله تعالى : ( قل لا أسألکم علیه أجراً إلاّ الموده فی القربى ) (۳) .
قیل : یا رسول الله ، من هم قرابتک الذین وجبت علینا مودّتهم ؟
قال صلى الله علیه وآله وسلم : « علیّ وفاطمه وابناهما » (4) .
۳ ـ المباهله بها :
أجمع المفسرون والمحدّثون وکتّاب السیره أنّ فاطمه وبعلها وبنیها علیهم السلام کانوا المعنیین فی قوله تعالى : ( فقل تعالوا ندع أبناءنا وأبناءکم ونساءنا ونساءکم وأنفسنا وأنفسکم ) (۵) الذی نزل على أثر مناظره النبی صلى الله علیه وآله وسلم لوفد نصارى نجران؛ إذ دعا رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم علیّاً وفاطمه والحسن والحسین علیهم السلام للمباهله بهم ، وقال : « اللهمّ هؤلاء أهل بیتی » (6) فـ(أبناءنا) الحسن والحسین و(نساءنا) فاطمه و(أنفسنا) رسول الله وعلی علیهم السلام ، فکانت بضعه الرسول هی التی تفرّدت من بین نساء الاُمّه بشرف الاصطفاء الإلهی لهذه المنزله العظیمه .
۴ ـ إنّها مع الحقّ أبداً :
عن أمیر المؤمنین علیه السلام ، قال : « قال رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم لفاطمه : إنّ الله یغضب لغضبک ویرضى لرضاک » (7) . فإذا کان غضبها موافقاً لغضب الله فی جمیع الأحوال وکذلک رضاها ، فهذا یعنی أن رضاها وغضبها یوافق الموازین الشرعیه فی جمیع الأحوال ، وأنها لا تعدوالحق فی حالتی الغضب والرضا ، وفی ذلک دلیل ساطع على عصمتها علیها السلام یضاف لما تقدّم فی آیه التطهیر .
۵ ـ بضعه الرسول صلى الله علیه وآله وسلم وشجنه منه :
قال رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم : « إنّما ابنتی فاطمه بضعه منی ، یریبنی ما أرابها ، ویؤذینی ما آذاها » (8) .
وقال صلى الله علیه وآله وسلم : « فاطمه بضعه منی ، فمن أغضبها أغضبنی » (9) .
وقال صلى الله علیه وآله وسلم : « إنّما فاطمه شجنه منی ، یبسطنی ما یبسطها ، ویقبضنی ما یقبضها » (10) .
هذه الأحادیث وغیرها التی وردت بألفاظ مختلفه ومعانٍ متقاربه ، فیها دلیل آخر على عصمه فاطمه علیها السلام ، ذلک لاَنّ النبی صلى الله علیه وآله وسلم معصوم عن الذنب والخطأ والهوى ، ولا یرضى أو یغضب إلاّ لرضا الله سبحانه وغضبه ، وعلیه فلا یمکن القول بأنه صلى الله علیه وآله وسلم یغضب لغضب بضعته ، إلاّ إذا قلنا بعصمتها عن الذنب والخطأ .
وقد استدلّ أعلام الإمامیه بهذا الحدیث على عصمه فاطمه علیها السلام ، قال الشیخ المفید رحمه الله : ( فلولا أنّ فاطمه علیها السلام کانت معصومه من الخطأ ، مبرّأه من الزلل ، لجاز منها وقوع مایجب أذاها به بالأدب والعقوبه ، ولو وجب ذلک لوجب أذاها ، ولو جاز وجوب أذاها ، لجاز أذى رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم والأذى لله عزّ وجل ، فلمّا بطل ذلک ، دلّ على أنّها کانت معصومه ) (۱۱).
وقال السید المرتضى رحمه الله : ( هذا یدلّ على عصمتها؛ لاَنّها لو کانت ممن یقارف الذنوب ، لم یکن من یؤذیها مؤذیاً له صلى الله علیه وآله وسلم على کلّ حال ، بل کان متى فعل المستحقّ من ذمّها وإقامه الحدّ علیها ـ إن کان الفعل یقتضیه ـ ساراً له صلى الله علیه وآله وسلم ومطیعاً ) (۱۲) .
ــــــــــــــــــــــــ
۱) صحیح مسلم ۴ : ۱۸۸۳ | ۲۴۲۴ . وتفسیر الرازی ۸ : ۸۰ . والآیه من سوره الأحزاب : ۳۳ | ۳۳ .
۲) سنن الترمذی ۵ : ۳۵۱ | ۳۲۰۵ و ۵ : ۶۶۳ | ۳۷۸۷ وص ۶۶۹ | ۳۸۷۱ . وروی حدیث الکساء فی مسند أحمد ۴ : ۱۰۷ و ۶ : ۲۹۲ و ۳۰۴ . ومصابیح السنه ۴ : ۱۸۳ . ومستدرک الحاکم ۲ : ۴۱۶ و ۳ : ۱۴۸ . وتفسیر الطبری ۲۲ : ۶ و ۷ . وتاریخ بغداد ۹ : ۱۲۶ و ۱۰ : ۲۷۸ . وأُسد الغابه ۲ : ۱۲ و۴ : ۲۹ . والمعجم الکبیر | الطبرانی ۹ : ۲۵ | ۸۲۹۵ ، ۲۳ : ۲۴۹ و ۲۸۱ و ۳۲۷ و ۳۳۴ و ۳۳۳ و ۳۳۷ و ۳۹۶ .
۳) سوره الشورى : ۲۱ | ۲۳ .
۴) الکشاف | الزمخشری ۴ : ۲۱۹ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۷۲ . وتفسیر الرازی ۲۷ : ۱۶۶ .
۵) سوره آل عمران : ۳ | ۶۱ .
۶) راجع : صحیح مسلم ۴ : ۱۸۷۱ . وسنن الترمذی ۵ : ۲۲۵ | ۲۹۹۹ . ومصابیح السنه : ۴ : ۱۸۳ | ۴۷۹۵ . وتفسیر الرازی ۸ | ۸۱ . وتفسیر الزمخشری ۱ : ۳۶۸ . وتفسیر القرطبی ۴ : ۱۰۴ . والکامل فی التاریخ ۲ : ۲۹۳ . ومسند أحمد ا : ۱۸۵ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۵۰ . والدر المنثور | السیوطی ۲ : ۲۳۲ ـ دار الفکر .
۷) المعجم الکبیر ۲۲ : ۴۰۱ | ۱۰۰۱ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۵۴ وقال : هذا صحیح الاسناد ولم یخرجاه . واُسد الغابه ۵ : ۵۲۲ . وذخائر العقبى : ۳۹ . ومقتل الحسین علیه السلام | الخوارزمی ۱ : ۵۲ . ومجمع الزوائد ۹ : ۲۰۳ ، وقال : رواه الطبرانی وإسناده حسن . والصواعق المحرقه : ۱۷۵ ـ باب ۱۱ ـ فصل ۱ ـ المقصد ۳ . وصحیفه الإمام الرضا علیه السلام ۹۰ | ۲۳ . وعیون أخبار الرضا علیه السلام ۲ : ۴۶ | ۷۶ . ومعانی الأخبار : ۳۰۲ | ۲ . وأمالی المفید : ۹۴ | ۴ . وإتحاف السائل | المناوی : ۶۵ وقال : رواه الطبرانی باسناد حسن .
۸) المعجم الکبیر ۲۲ : ۴۰۴ | ۱۰۱۰ و ۱۰۱۱ . وسنن البیهقی ۷ : ۶۴ و ۱۰ : ۲۰۱ . ومشکاه المصابیح | التبریزی ۳ : ۱۷۳۲ . وفیض القدیر ۴ : ۲۴۱ . وحیله الأولیاء ۲ : ۴۰ . والصواعق المحرقه : ۱۹۰ . والاصابه ۴ : ۳۷۸ . ومصابیح السنه ۴ : ۸۵ . ورواه ابن شاهین فی فضائل فاطمه علیها السلام : ۴۲ | ۲۱ . والکنجی فی کفایه الطالب : ۳۶۵ ولفطه : « إنما فاطمه بضعه منی ، یؤذینی ما آذاها ، ویغضبنی ما أغضبها » .
۹) المعجم الکبیر ۲۲ : ۴۰۴ | ۱۰۱۲ . وصحیح البخاری ـ کتاب المناقب ۵ : ۹۲ | ۲۰۹ . ومصابیح السنه ۴ : ۱۸۵ | ۴۷۹۹ . وإتحاف السائل ۵۷ . والجامع الصغیر ۲ : ۲۰۸ .
۱۰) المعجم الکبیر ۲۲ : ۴۰۴ | ۱۰۱۴ ، وفیه : « یغضبنی ما أغضبها ، ویبسطنی ما یبسطها » . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۵۴ . وقال : هذا حدیث صحیح الاسناد ولم یخرجاه . ومجمع الزوائد ۹ : ۲۰۳ . وإتحاف السائل : ۵۸ .
۱۱) الفصول المختاره : ۵۶ ـ دار الأضواء .
۱۲) الشافی | السید المرتضى ۴ : ۹۵ ـ مؤسسه الصادق ـ طهران . وتلخیص الشافی | الطوسی ۳ : ۱۲۳ . وشرح نهج البلاغه | ابن أبی الحدید ۱۶ : ۲۷۲ .