هر سال که برگهای تقویم ورق میخورند و به نهم ربیع الأول میرسند یک شادی و همچنین غمی به دل مینشیند، شادی از شروع امامت امید عالم امکان، یوسف فاطمه(علیها السلام)، حضرت مهدی موعود(عج) و غم فراق و دوری او که بر دل سنگینی میکند. غمی به امتداد ۱۱۷۳ سال. امّا حکایت غیبت او جریانی نیست که تنها و تنها مخصوص آن حضرت باشد بلکه این سنّتی است که در انبیای گذشته نیز جاری بوده است.
مرحوم شیخ صدوق(رحمه الله) با دو طریق فرمایشی از امام صادق(ع) نقل میکند: «قائم ما دارای غیبتی بس طولانی خواهد بود. راوی میگوید: عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! چرا این اندازه طولانی؟ (حضرت در جواب فرمودند:) «إنّ الله عزّوجلّ أبی إلا أن یجری فیه سنن الأنبیاء(علیهم السلام) فی غیباتهم، وانّه لابد له ـ یا سدیر ـ من استیفاء مدد غیباتهم …»: خداوند عزّوجلّ میخواهد در مورد او شیوههای دیگر پیامبران را در غیبتهایشان جاری سازد. ای سدیر (راوی و سؤالکننده)! قهراً مدت غیبتهای آنان به سر آید (علل الشرایع/ج۱/ص۲۴۵/ب و کمال الدین/ص۴۸۱).
غیبت، سنّت برخی از انبیاء
غیبت حضرت صالح(ع): امام صادق(ع) فرمود: «حضرت صالح(ع) هنگامی که مردی کامل بود از میان قوم خود غایب گشت… و زمانی که به نزد قوم خود بازگشت، وی را به چهره نشناختند… و در حقیقت مثال [حضرت] قائم(عج) مثال [حضرت] صالح است.» (کمال الدین/ج۱/ص۱۳۶)
غیبت حضرت موسی(ع): امام صادق(ع) فرمود: «قائم(عج) شیوهای را از موسی بن عمران داراست. راوی پرسید آن سنّت چیست؟ فرمود: ولادت پنهانی و غایب گشتن از قوم خود… » (کمال الدین/ج۲/ص۳۴ و ۳۵۰)
در فرمایشی از امام سجاد(ع) نیز به غیبت حضرت موسی(ع) اشاره فرمودهاند: «فی القائم منّا سنن الأنبیاء: … وأما من موسى، فالخوف والغیبه»: در حضرت قائم(عج) از ما سنّتهای انبیاء جاری است … و اما از موسی(ع) سنّت خوف و غیبت را داراست. (کمال الدین/ج۱/ص۳۲۱)
غیبت حضرت یوسف(ع): امام صادق(ع) فرمودند: «در زندگی صاحب الأمر(عج)، سنّتهایی از سنن انبیاء جاری است … اما سنّت او از یوسف(ع)، پنهان بودن است. خداوند، میان او و آفریدگانش حجابی قرار میدهد که او را میبینند ولی نمیشناسند …» (کمال الدین/ج۲/ص۳۵۰و۲۸)
غیبت حضرت یونس(ع): امام رضا(ع) از امام صادق(ع) نقل فرمودند: «در صاحب الامر سنّت پنج پیامبر وجود دارد: … غائب میشود همان طور که یونس غایب گشت.» (رجال کشی/ش۹۰۴)
«کمال الدین» و غیبتهای انبیا
شیخ صدوق(رحمه الله) (م ۳۸۱ ق) ـ که از بزرگان شیعه در اوائل غیبت کبری است ـ در رؤیایی صادقه، توفیق زیارت جمال نورانی امام زمان(عج) را در عالم رؤیا پیدا کرده و مفتخر به اخذ دستوری از جانب آن حضرت میگردد که فرمودند: «امرک أن تصنّف کتاباً فی الغیبه واذکر فیه غیبات الأنبیاء»: اکنون کتابی دربارۀ غیبت تألیف کن و در آن غیبتهای پیامبران را یادآور شو. (کمال الدین/ج۱/ص۳ـ۴)
شیخ صدوق(رحمه الله) نیز تألیف کتاب گرانسنگ «کمال الدین و تمام النعمه» را آغاز نمود و در آن غیبتهای انبیاء را ذکر نمود مانند؛ غیبت ۲۰ ساله حضرت یونس (ج۱/ص۱۲۷)، غیبت ۴۶۰ ساله حضرت نوح (ج۱/ص۱۳۵)، حضرت صالح (ج۱/ص۱۳۶)، ۴ غیبت حضرت ابراهیم(ع) (ج۱/ص۱۳۹)، ۲۰ سال و در ۳ دوره غیبت حضرت یوسف (ج۱/ص۱۵۲و۳۲۶)، ۲ غیبت ۲۸ ساله و ۵۰ ساله حضرت موسی (ج۱/ص۱۴۴)، حضرت شعیب (ج۱/ص۳۹۰)، حضرت اسماعیل صادق الوعد (ج۱/ص۲۹۰)، غیبت ۱۰ ساله حضرت الیاس (ج۱/ص۲۹۲)، حضرت سلیمان (ج۱/ص۲۹۳)، غیبت ۹۰ ساله حضرت دانیال (ج۱/ص۲۹۶)، حضرت لوط و عزیر (ج۱/ص۲۹۶و۲۹۸)، غیبتهای ۲۵۰ ساله حضرت عیسی (ج۱/ص۲۹۹) و… .
منبع : نشریه امام شناسی ، شماره ۳۷
هیچ نظری وجود ندارد