شبهات اسباب النزول آیه اکمال
شبهات اسباب النزول
۱ – عدم نزول آیه در غدیر:
از شبهاتى که بر استدلال شیعه به حدیث غدیر وارد کردهاند، این است که گفته اند:
«ولا والله نزلت تلک الآیه الاّ یوم عرفه قبل غدیر خم بایّام»([۱])
هرگز چنین نیست، به خدا قسم این آیه در روز عرفه چند روز قبل از غدیر خم نازل شده است.
نقد
۱- پیشتر گفتیم که این مسأله اختلافى است و راوى این قول که آیه اکمال در روز عرفه نازل شده تنها خلیفه دوم است، در حالى که در طرف مقابل چندین صحابى راوى نزول آیه در غدیرخم هستند.
۲- پیشتر بیان کردیم که در روایات نزول آیه در عرفه تناقضهایی وجود دارد که قابل جواب دادن نیست و تکرار نمىکنیم.
۳- استدلال به حدیث غدیر متوقف بر نزول آیه در آن روز نیست، بلکه خطبه غدیر خطبهاى مستقل است که رسول خدا مطالب زیادى را در آن بیان کرده است؛ از جمله امامت امام على که اثبات هیچ یک از آنها به اثبات نزول آیه در غدیر نیاز ندارد.
۴- پیشتر یاد کردیم که یکى از موارد بیان حدیث ثقلین از طرف رسولخدا که در آن عبارت «عترتى اهل بیتى» آمده روز عرفه است و بر فرض که بپذیریم آیه در روز عرفه نازل شده است، باز هم با امامت امامعلى ارتباط دارد؛ زیرا رسول خدا پیشتر حدیث ثقلین و تعیین دو جانشین و یادگار ارزشمند در بین امت را ـ که همان کتاب خدا و عترت باشد – بیان کرده است.
۲- ساختگی بودن روایات:
از شبهاتى که بر استدلال شیعه به آیه اکمال وارد کردهاند، این است:
«واخرج الشیعه عن ابى سعید الخدرى ان هذه الآیه نزلت بعد ان قال النبىّ فى غدیرخم: من کنت مولاه…. و لا یخفى انّ هذا من مفتریاتهم.»([۲])
شیعه روایتى را نقل کرده است که این آیه بعد از آن که رسولخدا در غدیر خم گفت: «هر که من مولاى اویم این على مولاى اوست.» نازل شده است و پوشیده نیست که این روایت از ساختههاى آنان است.
نقد
۱- آنچه در شبهه قبل پاسخ داده شد، بر این شبهه نیز وارد است؛
۲- شیعه این روایت را جعل نکرده است و نیازى هم به جعل روایت ندارد؛ زیرا ادلّه کافى براى اثبات مسأله امامت امام على از آیات و روایات موجود در منابع اهل سنت در اختیار دارد؛
۳- ما روایات مربوط به نزول این آیه در غدیر را از منابع شیعه نقل نکردهایم، بلکه همه آنها را از منابع اهل سنت و از ائمه حدیثى و تفسیرى آنان نقل مىکنیم([۳])؛
۴- امامت امام على را از حدیث غدیر به همراه قراین زیر به دست آوردهایم
۱-۴- عمامه گذارى امام على توسط رسول خدا ؛
۲-۴- تبریک گفتن به امام على به عنوان رهبر مسلمانان از طرف صحابه؛
۳-۴- سروده شاعران حاضر در جلسه از جمله حسان بن ثابت درباره محتواى خطبه غدیر و نصب امام على به عنوان جانشین رسول خدا ؛
۴-۴- اعتراف صحابه به این که در این حادثه حاضر و شاهد نصب امام از طرف رسول خدا بودند؛
۵-۴- فهم صحابه از جریان غدیر مبنى بر نصب امام على به عنوان خلیفه رسول خدا ؛
۶-۴- اطلاق لقب «مولى» به امام على به استناد استنباط صحابه از حادثه غدیر؛
۷-۴- مناشده به حدیث غدیر در درگیریهاى سیاسى – اجتماعى مربوط به جانشینى پس از رسول خدا از طرف اهلالبیت، صحابه، و بویژه از طرف امام على ؛
۸-۴- نزول آیه عذاب به تقاضاى مخالفان نصب امام على به رهبرى توسط رسول خدا ؛
مدارک و منابع این قرائن پیشتر از منابع اهل سنت نقل شده است که تکرار نمىکنیم.
([۱]) تفسیر روح المعانى، ج ۶، ص ۱۹۵٫
([۳]) غرائب القرآن و رغائب الفرقان، ج ۶، ص ۱۲۹؛ تفسیر المنار، ج ۶، ص ۴۶۳؛ تفسیر ابن ابى حاتم، ج ۴، ص ۱۱۷۴؛ تفسیر فخررازى، ج ۱۱، ص ۴۹؛ ینابیع الموده، ص ۱۲۰؛ تاریخ مدینه دمشق، ج ۴۲، ص ۲۳۷؛ اسباب النزول واحدى، ص ۱۱۵؛ الدرّالمنثور، ج ۳، ص ۱۱۷؛ المعیار و الموازنه، ص ۲۱۰؛ شواهد التنزیل لقواعد التفصیل، ج ۱، ص ۸۶؛ فرائد السمطین، ج ۱، ص ۱۵۸؛ عمده القارى، ج ۱۸، ص ۲۰۶؛ الفصول المهمه، ص ۴۲؛ فتح القدیر، ج ۲، ص ۶۰؛ تنبیه الغافلین عن فضائل الطالبیین، ص ۶۰؛ تسهیل الوصول الى معرفه اسباب النزول، ص ۱۳۴؛ فتح البیان فى مقاصد القرآن، ج ۴، ص ۱۹؛ تفسیر روح المعانى، ج ۶، ص ۱۹۳؛ مطالب السؤول فى مناقب آل الرسول، ص۸۰٫
منبع: برگرفته از کتاب آیات ولایت قرآن جلد۳؛ اختصاصی مجمع جهانی شیعه شناسی
برای دانلود کتاب اینجا را کلیک کنید.
هیچ نظری وجود ندارد