«ملا محمد باقر سبزواری، معروف به «محقق سبزواری» ، اهل سبزوار بوده و درمکتب اصفهان که هم مکتب فقهی بوده و هم فلسفی پرورش یافته و از این روجامع المعقول و المنقول بوده است. نام او در کتب فقهیه زیاد برده می شود وکتاب معروف او در فقه، یکی به نامه «ذخیره» و دیگری به نام «کفایه» است وچون فیلسوف هم بوده است، بر الهیات شفای ابو علی سینا حاشیه نوشته و درسال 1090 هجری درگذشته است. محقق سبزواری نزد شیخ بهائی ومجلسی اول تحصیل کرده است. . . » (1)فقیه بزرگوار، محقق سبزواری، فرزند محمد مؤمن خراسانی، در سبزوار متولد شده ودر اصفهان سکنی گزیده است. او ازاکابر علماء و فقهای شیعه در قرن یازدهم هجری بوده است. وی عالمی فاضل و محقق مدقق، فقیهی اصولی، متکلم، حکیم متاله، از اکابر اصحاب مجلسی اول و از فحول شاگردان و تلامذه شیخ بهایی و دایی مکرم آقا جمال خوانساری، و برادر زن آقا حسین خوانساری و استاد او بوده است. امامت جمعه وجماعت و منصب شیخ الاسلامی و تدریس مدرسه ملا عبد الله شوشتری به او تفویض گردید. با ملا محسن فیض کاشانی رابطه الفت و انس داشت و در اثر عنایت خاص شاه عباس ثانی(سلطنت 1051-1078)بسیار محترم و بر دیگران مقدم بود. در علوم عقلی از شاگردان میر فندرسکی، و در علوم نقلی از شاگردان ملا حسنعلی شوشتری و برخی دیگر از اکابر وقت بود. او در دوران صفویه در کمال احترام و اکرام می زیست و بر اقران و امثال مقدم بود.
تالیفات او:1-جامع الزیارات عباسی به زبان فارسی که برای شاه عباس ثانی نگاشته است. 2-حاشیه الهیات شفاء3-حاشیه شرح اشارات4-ذخیرة المعاد فی الارشاد که تا آخر باب حج است و در تهران چاپ شده است و به همین جهت صاحب ذخیره نامیده می شود. 5-روضه الانوار فی آداب الملوک6-شرح زبدة الاصول شیخ بهایی7-کفایة الفقه که در تهران چاپ شده است. او طبع شعر روانی نیز داشته است و رباعی زیر از اوست:در عالم تن چه مانده ای بی مایه؟ پایی بردار و بگذر از نه پایه از مشرق جان بر تو نتابد نوری تا از پی تن همی روی چون سایه
وفات او:او پس از یک عمر خدمت در راه فقه و فقاهت، در سال 1090 ه. ق در اصفهان درگذشت و جنازه اش به مشهد مقدس رضوی(ع)منتقل گردید و در مدرسه میرزاجعفر، در سردابی محاذی قبر شیخ حر عاملی مدفون گردید. در ماده تاریخش گفته شده است:«شد شریعت بی سر و افتاد از پا اجتهاد». که مجموع عدد شریعت بدون «شین» و اجتهاد بدون «دال» ماده تاریخ وفات او، یعنی 1090 است. (2)
—————————————————————
پی نوشتها:1- آشنایی با علوم اسلامی. 2- ریحانة الادب، ج 5، ص 243.
هیچ نظری وجود ندارد