پنج درس آموزنده از امام صادق (ع)

۱- مرحوم قطب الدّین راوندى روایت کرده است :روزى از امام جعفر صادق علیه السلام سؤال کردند، روزگار خود را چگونه سپرى می‎فرمائى؟حضرت در جواب فرمود : عمر خویش را بر چهار پایه و رکن اساسى سپرى می‎نمایم :* می‎دانم آنچه که روزى براى من مقدّر شده است، به من خواهد رسید و نصیب دیگرى نمی‎گردد.* می‎دانم داراى وظائف و مسئولیّت‎هائى هستم، که غیر از خودم کسى توان انجام آنها را ندارد.* می‎دانم مرا مرگ در می‎یابد و ناگهان بدون خبر قبلى مرا می‎رباید؛ پس باید هر لحظه آماده مرگ باشم.* و می‎دانم خداى متعال بر تمام امور و حالات من آگاه و شاهد است و باید مواظب اعمال و حرکات خود باشم .(۱)
2- در روایات متعدّدى وارد شده است :هرگاه که امام جعفر صادق علیه السلام در باغستان و مزرعه، بیل در دست داشته و مشغول کشاورزى و کارگرى می‎بود؛ و اصحاب و دوستان، حضرت را با آن حالت مشاهده مى کردند، عرضه می‎داشتند : یابن رسول الله! چرا در این موقعیت خود را به زحمت انداخته‎اید؟!اجازه فرمائید تا ما کمک کنیم و شما استراحت نمائید؟حضرت در جواب می‎فرمود : مرا به حال خود وا گذارید، من علاقه‎مندم که خداوند مرا در حالتى مشاهده نماید که با دست خود زحمت می‎کشم و کار می‎کنم و جسم خود را براى به دست آوردن روزى حلال به زحمت و مشقّت انداخته‎ام. (۲)
3- بعضى از بزرگان همانند مرحوم إربلى حکایت کرده‎اند :روزى مگسى بر صورت منصور دوانیقى نشست و منصور با دست خود آن را دور ساخت، مگس بار دیگر برگشت و بر همان جاى اول نشست و باز منصور آن را دور کرد.و این کار چند مرتبه تکرار شد تا آن که منصور به خشم آمد، در همان حال، امام جعفر صادق علیه‎السلام وارد شد.منصور گفت : یابن رسول الله! خداوند متعال براى چه مگس را آفریده است؟حضرت در پاسخ فرمود : براى آن که به وسیله آن، جبّاران را ذلیل و متواضع گرداند. (۳)
4- مرحوم نراقى در کتاب ارزشمند خود آورده است :شخصى نزد امام جعفر صادق علیه السلام حضور یافت؛ و عرضه داشت : یابن رسول الله! پدرم پیر و ضعیف گشته است به طورى که همانند بچه کوچک باید در خدمت او باشم؛ و نیز او را براى قضاء حاجت بغل می‎کنم .حضرت فرمود : چنانچه توان داشته باشى باید این کار را ادامه دهی؛ و نیز باید با کمال ملاطفت و مهربانى برایش لقمه بگیرى و در دهانش بگذارى .انجام این امور فرداى قیامت، راه ورود به بهشت را برایت آسان می‎گرداند. (۴)
5- صفوان جمّال حکایت می‎کند :روزى در خدمت آن حضرت بودم، که فرمود : اى صفوان! آیا تعداد سفیران و پیامبرانى را که خداوند متعال براى هدایت بندگان؛ مبعوث گردانیده است،می‎دانى؟ عرض کردم : خیر، نمی‎دانم .امام صادق علیه السلام فرمود : خداوند یک صد و بیست و چهار هزار پیغمبر برانگیخت و به همان تعداد نیز وصیّ و جانشین منصوب و معرفى کرده، که تمامى آنها اهل صدق حدیث و اداى امانت و زاهد در امور دنیا بوده‎اند.سپس حضرت در ادامه فرمایش خود افزود : خداوند متعال پیغمبرى بهتر و با فضیلت‎تر از حضرت محمد مصطفى صلى الله علیه و آله نفرستاد.و نیز جانشینى بهتر و با فضیلت‎تر از جانشین آن بزرگوار یعنی؛ حضرت امیرالمؤمنین امام على بن ابى طالب علیه السلام معرفى نکرده است .(۵)
——————————————–پى نوشت ها :

۱- مستدرک الوسائل، ج ۱۲، ص ۱۷۲، ح ۱۵.۲- کافى، ج ۵، ص ۷۶/ بحارالانوار، ج ۴۷، ص ۵۷/ وافى، ج ۱۷، ص ۳۰ و ۳۶.۳- کشف الغمّه، ج ۲، ص ۳۷۳.۴- جامع السّعادات، ج ۲، ص ۲۶۵.۵- بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۳۵۲، به نقل از اختصاص شیخ مفید.