کتاب شناسی عصمت

برخی از آثار اهل سنّت درباره عصمت (از قرن اول تا سیزدهم)
عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف ابی عثمان سعید الحدّاد (۳۰۲ـ۲۱۹ﻫ.ق).([۱])
عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف ابو زید احمد بن سهل بلخی (۳۲۲ـ ۲۳۴).([۲])
عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف فخرالدین رازی (متوفی به هرات ۶۰۶ﻫ.ق).
تأسیس القواعد: تألیف امام شمس الائمه محمد بن محمد بن عبدالستار العماری ابو الوجد الکردری الحنفی (م۶۴۲ ه بخارا).([۳])
عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام) الفرقان بین الحق والبطلان: تألیف ابن تیمیه (م۷۲۷ ﻫ.ق).([۴])
عصمهًْ الانبیاء(علیه السلام) و تحفهًْ الاصفیاء: تألیف ابن مرکز رومی (م ۹۶۳ ﻫ.ق).([۵])
شرح الوقایه فی فروع عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف محمد بن عبدالله التمرتاشی الغروی الحنفی (م.۱۰۰۴ﻫ.ق).([۶])
اتحاد الاذکیاء بتحقیق عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف سیّد شهاب الدین احمدبن محمد مکی الحموی الحسینی الحنفی (م. ۱۰۶۹۸ﻫ).([۷])
البراهین الحاسمهًْ للشقاق من عصمهًْ النبیین علی الاطلاق: تألیف سیّد اسحاق بن عقیل بن عمر العلوی المکی الحنفی معروف به السقاف (م۱۲۷۲ﻫ.ق ـ طائف)([۸]).
عصمهًْ الرسل: تألیف سنوسی (م. ۱۲۷۴ﻫ.).([۹])
برخی از آثار شیعه درباره عصمت از قرن اول تا سیزدهم
ماهیهًْ العصمهًْ: تألیف ابو جعفر محمد شلمغانی معروف به ابن العزاقر (م۳۲۳ﻫ.).([۱۰])
مسئلهًْ فی عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف شیخ مفید (۴۱۳ـ۳۳۶ﻫ).([۱۱])
تنزیه الانبیاء: تألیف سیّد مرتضی (۴۳۶ـ۳۵۵ﻫ).
رسالهًْ فی حقیقهًْ العصمهًْ: تألیف قاضی نورالله شوشتری (متوفی ۱۰۱۹ﻫ.ق).([۱۲])
الرّسالهًْ السلطانیهًْ الاحمدیهًْ فی اثبات عصمهًْ النبویهًْ المحمدیهًْ(صلی الله و علیه و آله): تألیف سیّد جلال الدین عبد الله بن شرفشاه الحسینی (متوفی ۸۰۳ یا ۸۰۸ یا ۸۱۰) بنابر اختلافی که در تاریخ وفات او وجود دارد.([۱۳])
رسالهًْ فی عصمهًْ الائمهًْ و الانبیاء(صلی الله و علیه و آله): تألیف سید شرف الدین علی بن حجهًْ الشولستانی الطباطبائی (متوفی ۱۰۶۰ﻫ).([۱۴])
اثبات عصمهًْ الائمهًْ المعصومین(علیهم السلام): تألیف میرزا محمد بن الحسن الشیروانی، (م. ۱۰۹۸ یا ۱۰۹۹ﻫ.).([۱۵])
اثبات الهداهًْ (ج۲): تألیف مرحوم شیخ حر عاملی (۱۱۰۴ﻫ).
رسالهًْ فی عصمهًْ الائمهًْ(علیهم السلام): تألیف امیر محمد صالح الخاتون آبادی (م.۱۱۱۶ﻫ.)([۱۶])
عصمهًْ المقصود و کشف الهموم فی اثبات عصمهًْ المعصوم(علیه السلام)، تألیف عبدالله بن صالح الساهیجی الجیرانی الشیعی الامامی (م. ۱۱۳۵ﻫ.).([۱۷])
بیان العصمهًْ والرجعهًْ: تألیف احمد بن زین الدین بن ابراهیم الاحسائی (م. ذیقعده ۱۲۴۱ﻫ.).([۱۸])
نزههًْ الاولیاء فی عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف سید مهدی بن سید نجف علی الرضوی (م. ۱۲۶۰ﻫ).([۱۹])
برهان العصمهًْ: تألیف سید محمد تقی بن الأمیر مؤمن… الحسینی القزوینی (م.۱۲۷۰ﻫ).([۲۰])
کتاب الجوهر فی العصمهًْ و الامامهًْ: تألیف محمد علی بن المولی محمد کاظم الشاهرودی (م. ۱۲۹۳ﻫ).([۲۱])
رسالهًْ فی العصمهًْ: تألیف حسن بن علی الیزدی الحائری (م۱۲۹۷ﻫ).([۲۲])
الالقاب المتداولهًْ و یا تنزیه الانبیاء(علیهم السلام): تألیف مولوی نثار حسین عضدی، چاپ حیدر آباد.([۲۳])
تحفهًْ الاخلاء فی عصمهًْ الانبیاء(علیهم السلام): تألیف دوست محمد کابلی.([۲۴])
ازالهًْ الوصمهًْ عن وجه براهین العصمهًْ: تألیف علامه سید میرزا هادی السجستانی الخراسانی الحائری.([۲۵])
دلائل العصمهًْ: تألیف شیعی سبزواری.([۲۶])
آثار معاصران
پژوهشی در عصمت معصومان(علیهم السلام): تألیف حسن یوسفیان و احمد شریفی.
العصمهًْ: محاضرات سید کمال حیدری به قلم محمد قاضی، بحثی تحلیلی در پرتو روش قرآنی است.
دلیل عصمت و امامت أئمه(علیهم السلام): اثر ولی الله نقی پور فر.
منشور جاوید،‌ آیت الله جعفر سبحانی، ۵ جلد.
عصمهًْ الأنبیاء فی القرآن الکریم، آیت الله جعفر سبحانی، این کتاب از عصمت انبیا بحث می‌کند و به ادله منکران و مخطئان عصمت پاسخ می‌دهد.
پیام قرآن، ج ۹، آیت الله العظمی مکارم شیرازی.
در این موضوع مقالات زیادی نیز در لابه‌لای کتب، مجلات و روزنامه‌ها به نشر رسیده و بزرگانی همچون قاضی نورالله شوشتری در احقاق الحق، علامه سید محمد حسین طباطبایی در آثار خویش به ویژه در تفسیر المیزان، آیت الله محمد تقی مصباح یزدی در آثارش، شهید آیت الله مطهری و مرحوم مظفر به این بحث پرداخته‌اند.
شاید تاکنون بهترین اثر موجود در شیعه، کتاب تنزیه الانبیاء سید مرتضی باشد که فخر رازی نیز از آن در مقدمه کتاب عصمهًْ الانبیا خود ـ که بهترین کتاب نزد اهل سنت است ـ تمجید نموده است. کتب مفید و معتبر زیادی در این زمینه به نشر رسیده که ذکر نام همه آنها در این کتاب نمی‌گنجد یا بنده از آن اطلاع پیدا نکرده‌ام.

[۱]) ر.ک: اسماعیل باشا البغدادی، ایضاح المکنون فی الذیل علی کشف الظنون عن اسامی الکتب والفنون، ج۲، ص ۱۰۱، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.

[۲]) همان.

[۳]) مصطفى‌بن عبدالله حاجی خلیفه (کاتب چلبی)، کشف الظنون، ج۱، ص ۳۳۳، بیروت، دارإحیاء التراث العربی، بی‌تا.

[۴]) اسماعیل باشا البغدادی، هدیهًْ العارفین و آثار المصنفین، ج ۱، ص ۱۰۶، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.

[۵]) همان، ص ۱۴۲.

[۶]) همان، ج۲، ص ۲۶۲.

[۷]) همان، ایضاح المکنون فی الذیل علی کشف الظنون عن اسامی الکتب والفنون، ج۱، ص۱۴.

[۸]) هدیهًْ العارفین، ج۱، ص ۲۰۳.

[۹]) همان، ج۲، ص۴۰۱.

[۱۰]) شیخ ابی العباس احمد بن علی النجاشی الاسدی الکوفی، رجال النجاشی، ص ۳۷۸، تحقیق: سید موسی شبیری الزنجانی، قم، جامعه مدرسین، چ ۵، ۱۴۱۶ﻫ. ق.

[۱۱]) اِتان گلبرگ معاصر، کتابخانه ابن طاووس و احوال وآثار او، ص ۴۱۲، مترجمان: سید علی قرائی و رسول جعفریان، قم، کتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی، ۱۴۱۳ﻫ. ق.

[۱۲]) سید اعجاز حسین النشابوری الکنتوری، کشف الحجب و الاستار عن اسماء الکتب والاسفار، ص۲۵۹، قم: کتابخانه آیهًْ الله العظمى المرعشی النجفی، چ ۳، ۱۴۰۹).

[۱۳]) آغا بزرگ الطهرانی، الذریعهًْ الی تصانیف الشیعهًْ، ج۱۱، ص ۱۹۹و ج۱۲، ص ۲۱۸، (بیروت: دارالأضواء، ۱۳۸۹)

[۱۴]) همان، ج۱۵، ص ۲۷۳.

[۱۵]) همان، ج۱، ص ۹۷.

[۱۶]) همان، ج۱۵، ص۲۷۳.

[۱۷]) هدیهًْ العارفین، ج۱، ص۱۸۵.

[۱۸]) همان.

[۱۹]) التبریزی، مرآهًْ الکتب، ص ۲۷۵، تحقیق: محمد علی الحائری (قم: مکتبه آیت الله العظمى المرعشی النجفی، العامه، چ اول، ۱۴۱۴).

[۲۰]) الذریعهًْ، ج۳، ص۹۸.

[۲۱]) همان، ج ۵، ص ۲۸۸.

[۲۲]) همان، ج ۱۵، ص ۲۷۲.

[۲۳]) همان، ج۲، ص ۳۰۰.

[۲۴]) همان، ص۳۴۱.