سیزدهم جمادی الثانی
۱- وفات حضرت “ام البنین” همسر امام علی(علیه السلام) و مادر حضرت اباالفضل(علیه السلام) (۶۴ هجری قمری)
۲- رحلت “جعفر بن حسن” معروف به “محقق حلی” (۶۷۶ هجری قمری)
۳- درگذشت آیت الله سید محمد کاظم قزوینی (۱۴۱۵ هجری قمری)
—
۱- وفات حضرت “ام البنین” همسر امام علی(علیه السلام) و مادر حضرت اباالفضل(علیه السلام) (۶۴ هجری قمری)
نام مبارکشش فاطمه ، دختر ابوالمجْل حزّام بن خالد، از قبیله بنی کلاب{۱} و مادرش لیلی یا ثمامه دختر سهیل بن عامر بن مالک است.{۲}
سالها پس از شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) ، امام علی(علیه السلام) با برادرش عقیل که در نسب شناسی عرب شهره بود، درباره انتخاب همسری که اصیل باشد و فرزندانی دلیر و جنگاور بیاورد، مشورت کرد و عقیل، فاطمه بنت حزام بن خالد را پیشنهاد کرد و گفت در میان عرب دلیرتر از مردان بنی کلاب دیده نشدهاند و علی(علیه السلام) با او ازدواج کرد. {۳}
ثمرۀ این ازدواج ۴ پسر به نامهای عباس، عبدالله، جعفر و عثمان بود. این ۴ تن به شجاعت و دلیری مشهور بودند و از این رو فاطمه را ام البنین [مادر پسران] نامیدند. هر چهار فرزند ام البنین در کربلا در کنار برادر و پیشوای خود امام حسین(علیه السلام) به شهادت رسیدند. {۴}
گفتهاند او پس از چندی به امام علی (علیه السلام) پیشنهاد کرد به جای فاطمه، که اسم اصلیاش بود، او را ام البنین صدا زنند، تا حسنین(علیهما السلام) از ذکر نام فاطمه توسط حضرت علی(علیه السلام) به یاد مادرشان، فاطمه زهرا(سلام الله علیها) نیفتاده و خاطرات تلخ گذشته در ذهنشان تداعی نگردد.
ام البنین در واقعه کربلا حضور نداشت. هنگامی که کاروان اسیران کربلا وارد مدینه میشد، شخصی خبر شهادت فرزندانش را به او داد؛ ولی او گفت : از حسین(علیه السلام) برایم بگویید. ام البنین وقتی شنید ۴ فرزندش همراه امام حسین(علیه السلام) کشته شدهاند، گفت :ای کاش فرزندانم و تمامی آنچه در زمین است فدای حسین میشد و او زنده میماند. این سخنِ او را دلیل اخلاص کامل او به اهل بیت و امام حسین(علیه السلام) دانستهاند. {۵}
آوردهاند که حضرت زینب(سلام الله علیها) پس از ورود به مدینه به دیدار ام البنین رفت و شهادت فرزندانش را به او تعزیت گفت.{۶}
ام البنین پس از باخبر شدن از شهادت فرزندانش، هر روز با نوهاش عبیدالله (فرزند عباس) به قبرستان بقیع میرفت و در آنجا اشعاری که خود سروده بود، میخواند و دردمندانه مینالید و میگریست. اهل مدینه گرد ایشان جمع میشدند و با او در گریستن همنوا میشدند. حتی گفتهاند مروان بن حکم نیز با آنان همراه می شد و میگریست. {۷} او در رثای حضرت عباس(علیه السلام) این اشعار را سروده بود و میخواند:
«ای کسی که عباس را دیدی که بر دشمن حمله میکرد و فرزندان حضرت علی(علیه السلام) پشت سر او بودند. میگویند دست فرزندم قطع شده و بر سرش عمود فرود آمده. اگر شمشیرت را در دست داشتی کسی به تو نزدیک نمیشد.»{۸}
او را ادیب و شاعری فصیح و اهل فضل و دانش دانستهاند.{۹}
سرانجام این بانوی وفا و ادب در روز سیزدهم جمادی الثانی سال ۶۴ ه.ق از دنیا رفت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.
۱) طبری، تاریخ، ج۴، ص۱۱۸.
۲) ابن عنبه، عمده الطالب، ص۳۵۶؛ غفاری، تعلیقات بر مقتل الحسین، ص۱۷۴.
۳) ابن عنبه، عمده الطالب، ص۳۵۶.
۴) اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۸۲ -۸۴؛ ابن عنبه، عمده الطالب، ص۳۵۶؛ حسّون، اعلام النساء المؤمنات، ص۴۹۶.
۵) حسون، اعلام النساء المؤمنات، ص۴۹۶-۴۹۷؛ محلاتی، ریاحین الشریعه، ج۳، ص۲۹۳.
۶) موسوی، قمر بنیهاشم، ص۱۶.
۷) اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۸۵.
۸) محلاتی، ریاحین الشریعه، ج۳، ص۲۹۴ و تنقیح المقال، ج۳، ص۷۰ .
۹) حسون، اعلام النساء المؤمنات، ص۴۹۶-۴۹۷.
—
۲- رحلت “جعفر بن حسن” معروف به “محقق حلی” (۶۷۶ هجری قمری)
جعفر بن حسن مشهور به محقق حلی در سال ۶۰۲ ه.ق در شهر حله در عراق به دنیا آمد.
پس از کسب مقدمات، در حلقهی درس اساتید زمان حاضر شد و پس از سالیانی، عالمی بزرگ و استادی توانا گشت.
علامه حلی، ابن داود حلی، سیدبن طاووس و… از زمرهی شاگردان وی میباشند.
پس از حملهی مغول، حوزهی بزرگ بغداد ویران گشت و تلاش محقق حلی در رونق حوزهی حله بسیار موثر و چشمگیر بود.
محقق حلی در نوشتن آثار علمی ید طولایى داشت و کتب جاودانهای را تقدیم حوزهی دین و علم نموده است.
از جملهی این آثار، کتاب ارزشمند شَرایعُ الاسلام میباشد که یکی از کتب مهم فقهِ استدلالی است.
محقق حلی سرانجام پس از عمری پربار، در ۷۴ سالگی در حله به سوی معبود شتافت و در همان جا به خاک سپرده شد.
آرامگاه وی زیارتگاه حقجویان و دوستداران علم و حقیقت است.
—
۳- درگذشت آیت الله سید محمد کاظم قزوینی (۱۴۱۵ هجری قمری)
سید محمّد کاظم قزوینی به سال ۱۳۴۸ه.ق در شهر مقدّس کربلا در خانواده علم و تقوا چشم به جهان گشود. نسب ایشان به حضرت امام موسی بن جعفر(علیهما السلام) میرسد.
وی با وجود آن که در آغاز جوانی از نعمت والدین محروم شد و در دامان عمویش سید صادق قزوینی پرورش یافت ، با این همه در راه کسب علم و کمال از پای ننشست، پس از تکمیل سطح در حوزه علمیه کربلا سالها در دروس خارج فقه و اصول علمای بزرگ آن سامان شرکت کرد، آنگاه از راه تألیف و خطابه و منبر و تدریس فقه و اصول و تفسیر مشغول خدمت شد.
دیری نگذشت که به واسطه امر به معروف و نهی از منکر و موضعگیریهای شجاعانه وی در برابر حاکمان مستبدّ عراق، تحت تعقیب قرار گرفت و بارها به زندان افتاد و متحمل سختترین زحمات و شکنجهها شد، حتی آخرین بار به اعدام محکوم شد که به دنبال آن پس از ماهها زندگی مخفی از عراق خارج شد و بعد از مسافرت به چند کشور اسلامی در نهایت به ایران آمد.
این عالم فرزانه در کنار خدمت به منبر اهل بیت (علیهم السلام)، کتابهای متعددی تالیف کرد که از جمله آن ” الامام علی من المهد الی اللحد “، “فاطمه الزهرا من المهد الی اللحد “، “الامام جواد من المهد الی اللحد “، “الامام هادی من المهد الی اللحد “، “الامام العسکری من المهد الی اللحد “و همچنین “الامام المهدی من المهد الی الظهور ” است.
سید محمدکاظم قزوینی با توجه به دست و پنجه نرم کردن با بیماری سرطان حنجره سرانجام بعد از عمری تلاش و جهاد و فداکاری و انجام خدمات علمی و دینی در روز سیزدهم جمادی الثانی سال ۱۴۱۵ه.ق در شهر مقدس قم به دیار باقی شتافت و در حسینیه کربلاییهای مقیم قم در محراب حسینیه دقیقاً زیر منبری که سالهای سال عرض ارادت به اهل بیت(علیهم السلام) میکرد به خاک سپرده شد.
روی سینه آن مرحوم کتاب «فاطمه الزهرا من المهد الی اللحد؛ فاطمه زهرا از ولادت تا شهادت»را قرار داده بودند. این کتاب به زبانهای مختلفی از جمله زبان فارسی ترجمه شده است. پس از ۱۷ سال در پی توسعه حرم حضرت فاطمه معصومه (سلام الله علیها) از خانواده ایشان میخواهند که حسینیه مذکور با توجه به همجواری با حرم مطهر تخریب شود، قبر ایشان نبش شد و مشاهده شد بدنشان تازه، کفن دست نخورده و سالم و کتاب فاطمه زهرا(سلام الله علیها) از ولادت تا شهادت کماکان بر روی سینه مبارک شان قرار دارد.
بدن مطهر و پاک این عالم بزرگوار را پس از انتقال به کربلای معلی در حرم مطهر امام حسین(علیه السلام) به خاک سپردند.
هیچ نظری وجود ندارد