پژوهشی در مورد فدک در پاسخ به یک دانشور سنّی (۳)
روی برگرداندن زهرا سلام اللّه علیها از ابوبکرتا این جا در بخش های گذشته نگارنده ی نامه را با دو موضوع مهم یعنی جزئیات مربوط به ماجرای فدک و احادیث ساختگی و تحلیل آن ها آشنا کردیم، و در ارائه ی این مطالب بى طرفی و انصاف را با نقل مدارک معتبر اهل سنّت همراه کردیم. اینک بخش دیگری از نامه را توضیح مى دهیم که در مورد غضب فاطمه علیها السلام پس از غصب فدک است.آرى، ابوبکر با حدیث ساختگى، فدک را از فاطمه زهرا علیها السلام، آن مطهّر و پاره تن رسول خدا صلی اللّه علیه و آله ربود. آن بانوی بزرگوار همواره تا آخرین لحظات حیات خود حق خویش را خواهان بود و سرانجام – همچنان که کمی پیش تر به نقل از کتاب بُخاری و مسلم بیان کردیم – در حالی از دنیا رفت که بر ابوبکر خشمناک بوده و از او روی برمى گرداند. آن حضرت وصیّت نمود که شبانه دفن گردد و هیچ یک از آن گروه بر او نماز نگزارند.البتّه این ماجرا نیز از مطالب مسلّم تاریخ اسلام است که برخی از راویان آن عبارتند از:
– بُخاری در باب فرض الخمس (۱)- مسلم در کتاب الجهاد والسیر (۲)- ابن سعد در الطبقات الکبرى (۳)- ابو جعفر طَحاوى (۴)- محمّد بن جریر طبرى (۵)- حاکم نیشابورى (۶)- ابوبکر بیهقى (۷)- ابو نعیم اصفهانى (۸)- ابن عبدالبر قُرطُبى (۹)- محی الدین نَوَوى (۱۰)- ابوبکر هیثمى (۱۱)- ابن اثیر جَزَرى (۱۲)- ابن حجر عسقلانى (۱۳)
حدیث ساختگی دیگرماجرای غصب فدک به طور مسلّم پیامدهای ویژه ای در پی داشت از آن رو برای آن گروه سخت بود که پاره ی تن رسول خدا صلی اللّه علیه و آله این گونه دنیا را ترک کند، و برایشان ناگوار بود که آن بانو به خاک سپرده شود و ابوبکر – که به گمانشان جانشین پدرش بود – و اصحابش حتّی نتوانند بر جنازه ی او حاضر شوند و بر او نماز بخوانند. از این رو، برخی از آنان حدیثی را از زبان فرزندان آن بانو ساختند تا حضور ابوبکر و نماز گزاردن او را بر آن بانوی بزرگوار و حتّی گفتن چهار تکبیر را از سوی او نشان دهد… (!!).امّا از حسن اتّفاق شخصیتی مانند ابن حجر عسقلانی بر بطلان این حدیث تصریح نموده است. وی به هنگام بیان شرح حال عبداللّه بن محمّد بن ربیعه بن قدامه قدامی مصیصی مى نویسد:وی یکی از ضعفاء است، از مالک احادیث باطلی را نقل کرده، و از جمله آن ها این حدیث است که از جعفر بن محمّد از پدرش از جدّش آورده:فاطمه شبانگاه از دنیا رفت. پس ابوبکر، عمر و عدّه بسیاری آمدند. ابوبکر به علی گفت: جلو بایست و نماز بخوان.علی پاسخ داد: به خدا سوگند! چنین نمى کنم و نمى توانم بر تو مقدّم شوم تو خلیفه ی رسول خدا صلی اللّه علیه و آله هستى (!!).پس نماز جنازه به امامت ابوبکر برگزار شد و او چهار تکبیر گفت (۱۴).
خشم فاطمه علیها السلام همان خشم خداوند استبا توجّه به آن چه بیان شد که فاطمه ی زهرا علیها السلام، پاره ی تن پیامبر خدا صلی اللّه علیه و آله، همواره تا واپسین لحظه های زندگی خود خواهان حق خویش بود، و در حالی از دنیا رفت که بر ابوبکر خشمناک بود و از او روی برگرداند.نگارنده ی نامه گفته است: زهرا زنی مانند دیگر زنان است… حال چه تفاوتی مى کند اگر به سبب واگذار نشدن فدک به او، بر ابوبکر خشم گرفته باشد؟در این جا برای روشن شدن ذهن ایشان جا دارد که به این حدیثِ صحیح توجّه کنیم:رسول خدا صلی اللّه علیه و آله- آن گونه که تمام دانشمندان مسلمان روایت نموده اند – فرموده بود:یا فاطمه! اِنّ اللّه تعالی یغضب لغضبک ویرضی لرضاک….ای فاطمه! خداوند به غضب تو غضبناک و به خوشنودی تو خوشنود مى گردد….و بسیاری از بزرگان اهل تسنّن این حدیث را نقل کرده اند، برخی از راویانِ بزرگ این حدیث عبارتند از:
– حافظ ابو موسی ابن مثنّی بصری ( ۲۵۲ ) (۱۵).- حافظ ابوبکر ابن ابى عاصم ( ۲۸۷ ) (۱۶).- حافظ ابو یعلی موصلی ( ۳۰۷ ) (۱۷).- حافظ ابو القاسم طبرانی ( ۳۶۰ ) در (۱۸).- حافظ حاکم نیشابوری ( ۴۰۵ ) (۱۹).- حافظ ابو سعد خرکوشی ( ۴۰۶ ) (۲۰).- حافظ ابو نعیم اصفهانی ( ۴۳۰ ) (۲۱).- حافظ ابو الحسن ابن اثیر ( ۶۳۰ ) (۲۲).- حافظ محبّ الدین ابن نجّار بغدادی ( ۶۴۳ ) (۲۳).- حافظ ابو المظفّر سبط ابن جوزی ( ۶۵۴ ) (۲۴).- حافظ محبّ الدین طبری ( ۶۹۴ ) (۲۵).- حافظ ابو حَجّاج مزّی ( ۷۴۲ ) (۲۶).- حافظ ابن حجر عسقلانی ( ۸۵۲ ) (۲۷).- حافظ ابن حجر مکّی ( ۹۵۴ ) (۲۸).- حافظ علی متّقی هندی ( ۹۷۵ ) (۲۹).- حافظ ابو عبداللّه زرقانی مالکی ( ۱۱۲۲ ) (۳۰).
پینوشتها:
۱٫ صحیح بُخارى: ۴ / ۱۷۷ و ۱۷۸ حدیث ۲٫۲٫ صحیح مسلم: ۵ / ۱۵۳ و ۱۵۴٫۳٫ الطبقات الکبرى: ۱۰ / ۲۸٫۴٫ شرح معانی الآثار: ۲ / ۴ و ۳ / ۳۰۸٫۵٫ تاریخ طبرى: ۲ / ۲۳۶٫۶٫ مستدرک حاکم: ۳ / ۱۷۸ حدیث ۴۷۶۴٫۷٫ السنن الکبرى: ۶ / ۳۰۰ و ۳۹۶٫۸٫ حلیه الاولیاء: ۲ / ۴۳٫۹٫ الإستیعاب: ۴ / ۱۸۹۷٫۱۰٫ تهذیب الاسماء واللغات: ۲ / ۳۵۳٫۱۱٫ مجمع الزوائد: ۹ / ۳۱۱٫۱۲٫ أُسد الغابه: ۶ / ۲۲۶٫۱۳٫ الإصابه: ۸ / ۶۰٫۱۴٫ لسان المیزان: ۳ / ۳۳۴٫۱۵٫ ذخائر العقبى: ۸۲ و ۸۳٫۱۶٫ الإصابه: ۸ / ۵۷، شرح المواهب الدنیّه: ۴ / ۳۳۰٫۱۷٫ کنز العمّال: ۱۲ / ۱۱۱ حدیث ۳۴۲۳۸٫۱۸٫ معجم الکبیر: ۱ / ۱۰۸ حدیث ۱۸۲ و ۲۲ / ۴۰۱ حدیث ۱۰۰۱٫۱۹٫ مستدرک حاکم: ۳ / ۱۶۷ حدیث ۴۷۳۰٫۲۰٫ ذخائر العقبى: ۸۲ و ۸۳٫۲۱٫ فضائل الخلفای ابى نُعیم: ۱۲۴ و ۱۲۵ حدیث ۱۴۰، کنز العمّال: ۱۲ / ۱۱۱ حدیث ۳۴۲۳۸٫۲۲٫ اُسد الغابه: ۶ / ۲۲۴٫۲۳٫ کنز العمّال: ۱۳ / ۶۷۴ حدیث ۳۷۷۲۵٫۲۴٫ تذکره خواص الاُمّه: ۲۷۹٫۲۵٫ ذخائر العقبى: ۸۲ و ۸۳٫۲۶٫ تهذیب الکمال: ۲۲ / ۳۷۹٫۲۷٫ الإصابه: ۸ / ۵۶، تهذیب التهذیب: ۱۲ / ۴۴۲٫۲۸٫ الصواعق المحرقه: ۱۰۵٫۲۹٫ کنز العمّال: ۱۲ / ۱۱۱ حدیث ۳۴۲۳۸ و ۱۳ / ۶۷۴ حدیث ۳۷۷۲۵٫۳۰٫ شرح مواهب الدنیّه: ۴ / ۳۰۳۰٫منبع مقاله :حسینی میلانی، علی؛ (۱۳۹۰)، فدک در فراز و نشیب (پژوهشی در مورد فدک در پاسخ به یک دانشور سنّی)، قم: الحقایق، چاپ پنجم
/ج
مقالات مرتبط :
نگاهی کوتاه به ماجرای فدکنقد حدیث انحصاری ابوبکر درباره ی فدکبررسی سه شبهه پیرامون فدک
هیچ نظری وجود ندارد