جابر بن عبدالله انصاری از رسول گرامی اسلام(ص) سؤال کرد آیا شیعیان از وجود قائم(عج) در زمان غیبتش بهره میبرند؟ حضرت فرمود: بله قسم به خدایی که مرا به نبوت مبعوث فرمود قطعاً شیعیان در زمان غیبتش از او بهره میبرند و از نور ولایت او استفاده میکنند، همانگونه که مردم از خورشید بهره میبرند حتی اگر ابر آن را پوشانده باشد.
مرحوم علامه مجلسی(ره)در ذیل این حدیث شریف میفرمایند:
تشبیه به خورشید پشت ابر به امور زیر اشاره دارد:
اول: نور وجود، علم و هدایت به واسطه امام عصر(عج) به مخلوقات میرسد و این مطلب با اخبار مستفیضهای ثابت شده است که اهلبیت(ع) علت غائی ایجاد خلق هستند و اگر آنها نباشند نور وجود به ماسوی الله نمیرسد و به برکت آنها، شفاعت آنها و توسل به آنها علوم و معارف بر خلق ظاهر میشود و بلاها از آنها برداشته میشود که اگر آنها نبودند مردم به خاطر اعمال زشتشان مستحق انواع عذاب بودند، همانگونه که خداوند متعال فرموده است: {وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُعَذّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ} (انفال/33): خداوند تا تو در بین آنهایی آنها را عذاب نمیکند. بارها به گونهای که قابل شمارش نیست تجربه کردهایم که هنگام گره خوردن امور، مشکل شدن مسائل و دوری از خدا و بسته شدن درهای فیض، وقتی از آنها شفاعت میخواهیم و به انوارشان متوسل میشویم به اندازه ارتباط معنوی که در این موقع حاصل میشود، این امور سخت برطرف میشود و این مسئله برای هر کسی که چشم قلبش را خدا به نور ایمان روشن کرده است آشکار است و توضیح این مطلب در کتاب الامامه آمده است.
دوّم: همانگونه که با وجود بهره بردن مردم از خورشید پشت ابر، باز هم در هر لحظه منتظر برطرف شدن ابرها از آن و ظاهر شدنش هستند تا بهره بیشتری از او ببرند، همینگونه در ایام غیبت امام(ع) شیعیان مخلصش منتظر ظهور و خروجش در هر وقت و زمانی هستند و هیچگاه ناامید نمیشوند.
سوم: منکر وجود امام(ع) با وجود آثار فراوانی که حضرت دارد مثل منکر وجود خورشید است وقتی که ابرها او را از دیدهها پنهان کردهاند.
چهارم: گاهی پنهان شدن خورشید در ابر بیشتر به مصلحت بندگان است تا ظاهر بودنش بدون حجاب، همین طور غیبت امام زمان(عج) در این زمانها بیشتر به مصلحت مردم بوده است و به همین دلیل ایشان غائب شدهاند.
پنجم: برای نگاه کننده به خورشید، نگاه به خورشیدی که ابری آن را فرا نگرفته امکان ندارد و چه بسا به خاطر ضعف بینایی از احاطه به آن، نگاه کردن به خورشید باعث نابینایی او شود و همینگونه است خورشید ذات مقدس امام(عج) چه بسا ظاهر بودنش برای بصائر مردم ضرر داشته باشد و سبب کوری آنها از حق بشود ولی بصیرتهایشان ایمان به او در غیبتش را متحمل شود همان طور که انسان به خورشید پشت ابر نگاه میکند و این نگاه برای او ضرری ندارد.
ششم: خورشید گاهی از پشت ابر بیرون میآید و بعضی از افراد آن را میبینند در حالی که بعضی نمیبینند. به همین صورت امکان دارد امام زمان(عج) برای بعضی از مردم ظاهر شود و افرادی آن حضرت را ببینند و بر بقیۀ مردم پوشیده باشند.
هفتم: ائمه(ع) در عمومیت منافعشان مانند خورشید هستند که فایدهاش به همه میرسد البته جز این نیست که کسی که نابینا باشد از نور خورشید بهرهای نمیبرد، به همین صورت کسی که فاقد بصیرت است از امام(ع) بهره نمیبرد، همانگونه که این فرمایش خداوند را روایات اینگونه تفسیر کردهاند: {وَمَن كَانَ فِي هذِهِ أَعْمَى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَى وَأَضَلّ سَبِيلاً}(اسراء/72).
هشتم: همانگونه که شعاع خورشید به اندازه روزنهها و پنجرههای خانه وارد آن میشود و به همان اندازه که موانع ورود نور خورشید به خانه برطرف شده باشد در آن نفوذ میکند، به همین منوال مردم از نور هدایت ائمه(ع) به اندازه آنچه از حواس و مشاعرشان ـ که روزنههای قلبهای آنان است ـ رفع موانع کرده باشد، استفاده میکنند؛ موانعی چون شهوات نفسانی و علائق جسمانی و به آن اندازه که حجابها را از قلبشان برطرف کرده باشند تا آنجا که کار به جایی میرسد که مانندکسی میشود که زیر آسمان قرار گرفته و بدون هیچ مانع و پردهای نور خورشید او را از همه جوانب کاملاً احاطه کرده است.
از این بهشت معنوی هشت در برایتان گشودم و خداوند با فضلش هشت باب دیگر برایم گشوده است که مجال یاد آوریش نیست. به این امید که خداوند بر ما و شما در معرفت و شناخت ائمه(ع) هزار باب باز کند و از هر باب هزار باب دیگر.(بحارالأنوار/ج52/باب علة الغيبة وكيفيّة انتفاع الناس به في غيبته صلوات الله عليه)
منبع : نشريه امام شناسي ، شماره 33
هیچ نظری وجود ندارد