خداوند متعال در قرآن با صراحت بر رسول خویش محمد مصطفی(ص) صلوات فرستاده و مؤمنین را به این کار سفارش میکند:
{إِنّ اللّهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلّونَ عَلَى النّبِيّ يَا أَيّهَا الّذِينَ آمَنُوا صَلّوا عَلَيْهِ وَسَلّمُوا تَسْلِيماً}(احزاب/56)
همانا خدا و ملائکه او بر پیامبر اکرم(ص) صلوات میفرستند؛ ای کسانی که ایمان آوردهاید شما نیز بر پیامبر اکرم صلوات فرستید و تسلیم امر او باشید.
اما خداوند متعال در قرآن بر وجود مقدس امیرالمؤمنین علی(ع) نیز صلوات فرستاده است. امام صادق(ع) در تفسیر آیۀ 155 سورۀ بقره فرمودند: این آیه در شأن امیرالمؤمنین علی(ع) نازل شده است. {وَلَنَبْلُوَنّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالّثمَرَاتِ وَبَشّرِ الصّابِرِينَ}(بقره/155): همانا شما را به مقداری از ترس، گرسنگی، کاهش اموال و نفوس و کمبود محصولات امتحان میکنیم، پس به صابران بشارت بده.
هنگامی که خبر شهادت برادرش جعفر بن ابیطالب(ص) در جنگ موته به امیرالمؤمنین علی(ع) رسید آن حضرت(ع) فرمودند: «إِنّا للّهِِ وإِنّا إِلَيهِ رَاجِعُونَ» و هیچ کس قبل از امیرالمؤمنین علی(ع) این آیه را نگفته بود. پس آیه نازل شد: {الّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنّا للّهِِ وإِنّا إِلَيهِ رَاجِعُونَ * أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِن رَبّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ}(بقره/156و157): صابرین کسانی هستند که هنگامی که مصیبتی به آنها میرسد میگویند: ما از خدا هستیم و به سوی او بر میگردیم؛
برای ایشان صلوات از جانب خداوند نازل میشود و رحمت او شامل حال آنان میشود و آنان هدایت شدگان هستند.
امام صادق(ع) در ادامه فرمودند: خداوند متعال بعد از آن فرمود: من این آیه را سنت کردم تا هر کس به علی(ع) اقتدا کند و هنگام مصیبت بگوید: «إِنّا للّهِِ وإِنّا إِلَيهِ رَاجِعُونَ» من هم صلوات و رحمت نامنتهای خود را به او کرامت فرمایم.(تفسیر خلاصة المنهج/ج21/ص91؛ البرهان فی تفسیر القرآن/ج1/ص360؛ مناقب ابن شهر آشوب/ص718)
نظر مراجع تقلید
به منظور اقتدا به سنّت امیرالمؤمنین(ع) (به کار بردن کلمه استرجاع) مراجع تقلید در رسالههای توضیح المسائل فتوا دادهاند: مستحب است انسان در مرگ خویشان، مخصوصاً در مرگ فرزند صبر کند و هر وقت میت را یاد میکند «إِنّا للّهِِ وإِنّا إِلَيهِ رَاجِعُونَ» بگوید.(توضیح المسائل مراجع/ج1/ص330/مسئله633) و نیز به منظور عمل به سنت خداوند متعال (مبنی بر صلوات بر امیرالمؤمنین(ع) فتوا دادهاند: مستحب است هنگامی که نام مقدس و مبارک رسول خدا(ص) و سایر انبیاء الهی و امامان معصوم(ع) برده میشود بر آنها صلوات فرستاده شود.(عروة الوثقی/تعقیبات نماز/فصل في الصلاة على النبي(ص)) چرا که مصداق بارز و کامل صابرین در قرآن که خداوند متعال به آنان بشارت داده حضرات چهارده معصوم(ع) و پس از ایشان شیعیان و پیروان آنها میباشند که به سنت آنها اقتدا کرده و بدان عمل میکنند.
منبع : نشريه امام شناسي ، شماره 33
هیچ نظری وجود ندارد