فرزند مالک بن سنان بن ثعلبه انصاری و کنیه اش ابوسعید بود وهمگان او را به کنیه می شناسند.«ابوسعید» از بزرگان قبیله خزرج و از اصحاب رسول خداست. وی از فقهای عصر خویش است و در برخی نقل ها آمده که: او از فقها و اهل فتوا و ازاصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله بوده است. همچنین او اخبارو احادیث بی شماری از حضرت علی علیهالسلام و سایرخلفا و زید بن ثابت و دیگران روایت کرده که در کتاب های حدیث و تاریخ ثبت و به یادگار مانده است. ابن حجر و ابن سعدنقل می کنند که: در میان جوانان اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله هیچ کس فقیه تر از ابو سعید خدری نبوده است اوهمچنین از یاران و اصحاب امیر المؤمنین علیهالسلام به شمار می آید. پیامبرگرامی اسلام صلی الله علیه و آله به وی اجازه نداد تا درنبردهای اولیه اسلام بر ضد مشرکین شرکت کند، چرا که آن حضرت صلی الله علیه و آله او را برای پیکار، بسیار جوان می دید و از همین رو از فضیلت جهاد در راه خدا محروم ماند. امّا پس از بلوغ در دوازده غزوه حضور یافت و بر ضد کفار و مشرکین وارد جنگ شد ؛ و درزمان خلافت و امامت امیرالمؤمنین علیهالسلام در جنگ نهروان، درکنار آن حضرت حضور داشت.ابوسعیدو ایمان و اعتقاد به ولایت امیر مؤمنانافرادی که پس از رحلت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بر ایمان راستین خود پایدار مانده و از راه و رسم نبوی عدول نکردند و حضرت علی علیهالسلام را جانشین بلافصل پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می دانستند، عبارتند از: سلمان فارسی، ابوذرغفاری، مقداد بن اسود کندی، عمار یاسر، جابر بن عبداللَّه انصاری،حذیفه بن یمان، ابوالهیثم بن تیهان، سهل بن حنیف،ابو ایوب انصاری، عبداللَّه بن صامت، عباده بن صامت، خزیمه بن ثابت، ذو الشهادتین و ابو سعید خدری. (۴)ابنابی الحدید از «ابو سعید» نقل می کند که گفت: «کُنّا بنورایماننا نحبُّ علی بن أبی طالب علیهالسلام فمن أحبّهعرفنا أنه منّا؛ ما به نور ایمان خود علی بن ابیطالب علیهالسلام را دوست می داشتیم و هر کس هم او را دوست می داشت، میدانستیم که او از ماست». بازهم و از «ابو سعید» از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کندکه پیامبر فرمود: «خیر الناس حمزه و جعفر و علی؛ بهترین مردم حمزه و جعفر بن ابیطالب و علی بن ابیطالب علیهالسلام هستند.». ابوسعید تا آخرین لحظه عمر از ارادت و ایمان خود به ساحت مقدس حضرت علی علیهالسلام دست برنداشت و با ذکر احادیثی که در فضایل امیرالمؤمنین علیهالسلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله به یاد داشت، این حقیقت را بازگو می کرد.اوسرانجام در مصاف امیرالمؤمنین علیهالسلام با خوارج نهروان دررکاب حضرت حضور یافت و با شرکت در جهاد در راه خدا و یاری ولیّ خدا، بیش از پیش ارادت قلبی و ایمانی خود را به اثبات رساند.خطیب بغدادی می نویسد: ابو سعید از فاضل ترین انصار استو روایات زیادی از رسول خدا صلی الله علیه و آله درحفظ داشت و بسیاری از صحابه مثل «جابر بن عبداللَّه انصاری» و«عبداللَّه بن عباس» از او نقل حدیث کرده اند.
البته در تاریخ نامی از حضور «ابو سعید» در جنگ جمل و صفین دررکاب امیرالمؤمنین علیهالسلام نیامده است و علت عدم حضوراو نیز مشخص نیست، شاید عدم حضورش در جنگهای جمل و صفین،نابینایی او باشد. و اللَّه اعلم.
پی نوشت ها:
۱- ر. ک:اسد الغابه، ج ۵، ص ۲۱۱ ؛ الاصابه، ج ۳، ص ۷۸ ؛ تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۱۸۰ ؛
تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۲۹۰ ؛ سیر اعلام النبلاء، ج ۴، ص ۳۲۰
۲-الاصابه، ج ۳، ص ۷۸ ؛ طبقات الکبری، ج ۲، ص ۳۷۴
۳- رجال طوسی، ص ۴۳، ش ۲
۴-بحارالانوار، ج ۱۰، ص ۳۵۸ ؛ ر. ک: رجال کشی، ص ۳۸، ح ۷۸
۵- شرح ابن ابی الحدید، ج ۴، ص ۱۱۰
۶- همان،ج ۱۵، ص ۷۲
۷- تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۱۸۰
۸- حنش صنعائی می گوید: نزد «ابو سعید» رفتم و نابینا بود.
شرح ابن ابی الحدید، ج ۲، ص ۲۶۱
منبع :سید اصغر ناظم زاده قمی، اصحاب امام علی، ج ۱
هیچ نظری وجود ندارد