دكتر قِفارى مى گويد: «اسم شيعه لقبى است كه بر هر مجموعه اى اطلاق مى شود كه دور رهبرش گرد آمده است، گرچه برخى از شيعيان قصد دارند كه با چشم پوشى از حقايق تاريخى ادعا كنند عنوان شيعه اولين بار بر آنان اطلاق شده است. اينان فراموش كرده اند كه معاويه نيز اين كلمه را بر اتباع خود اطلاق كرده است. ولى وقايع تاريخى گواهى مى دهد كه اين لقب اختصاص بر اتباع على پيدا نكرد، مگر بعد از كشته شدن على(عليه السلام) همان گونه كه برخى مى گويند، يا بعد از قتل حسين همان گونه كه رأى برخى ديگر است.»(1)
در پاسخ مى گوييم: اوّلا: اطلاق لقب شيعه بر هر گروهى كه به دور رهبرش گرد آمده، از باب اطلاق معناى لغوى اين كلمه است؛ مثل اين كه گفته مى شود: شيعه آل ابى سفيان، شيعه معاويه و… و لذا هر گاه در غير از مورد پيروان حضرت على(عليه السلام) به كار مى رود، با اضافه به آن افراد استعمال مى شود، بر خلاف پيروان آن حضرت كه كلمه شيعه به طور مطلق و بدون اضافه، بر آنان اطلاق مى شود. يعنى هر گاه به طور مطلق و بدون اضافه شدن «شيعه» به كلمه ديگر به كار رفت، مقصود از آن شيعيان حضرت على(عليه السلام)است. اين مطلبى است كه مورخين و صاحبان ملل و نحل از علماى اهل سنّت به آن اشاره كرده اند:
شهرستانى مى گويد: «شيعه، كسانى هستند كه به طور خصوص از على پيروى كرده و قائل به امامت و خلافت او به عنوان نصّ و وصيّتند.»(2)
ابن خلدون مى گويد: «شيعه در لغت به معناى مصاحبان و پيروان است و در عرف فقها و متكلّمين از خلف و سلف بر پيروان على و فرزندان او اطلاق مى شود.»(3)
مير سيد شريف جرجانى مى گويد: «شيعه، كسانى هستند كه از على(عليه السلام) پيروى كرده و قائل به امامت او بعد از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) هستند و معتقدند كه امامت از او و اولادش خارج نمى شود.»(4)
فريد وَجدى مى گويد: «شيعه كسانى هستند كه على را در امامت پيروى كرده و معتقدند كه امامت از اولاد او خارج نمى گردد. و نيز معتقد به عصمت امامان از گناهان كبيره و صغيره اند و قائل به تولّى و تبرى در قول و فعلند، مگر در حال تقيه؛ يعنى در صورتى كه از ظلم ظالم بترسند.»(5)
ثانياً: مطابق روايات، كلمه شيعه اوّلين بار در كلمات رسول خدا(صلى الله عليه وآله) بر پيروان حضرت على(عليه السلام)اطلاق شد. و نيز مطابق رأى برخى از علماى اهل سنّت براى اولين بار به عده اى از صحابه در عصر پيامبر(صلى الله عليه وآله) اطلاق گرديد.
دكتر صبحى صالح مى نويسد: «در ميان صحابه حتّى در عصر پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)براى على(عليه السلام) پيروان و شيعيانى بوده است، از آن جمله مى توان به ابوذر غفارى، مقداد بن اسود، جابر بن عبدالله، ابىّ بن كعب، ابوالطفيل عامر بن واثله، عباس بن عبدالمطلّب و تمام فرزندان او، عمار بن ياسر و ابو ايّوب انصارى اشاره كرد.»(6).(7)
1 ـ اصول مذهب الشيعة، ج 1، ص 39.
2 ـ الملل والنحل، ج 1، ص 107.
3 ـ مقدمه ابن خلدون، ص 138.
4 ـ كتاب التعريفات، حرف شين، ص 57.
5 ـ دائرة المعارف، ج 5، ص 424.
6 ـ النظم الاسلامية، ص 96.
7 ـ على اصغر رضوانى، امام شناسى و پاسخ به شبهات (1)، ص 307.
















هیچ نظری وجود ندارد