اشاره: در قسمت اول مقاله حاضر باجمال برخی از آیات قرآن کریم که به نحوی با امام مهدی، علیه السلام، و حرکت نجات بخش ایشان مرتبط است مورد بررسی قرار گرفت، اینک در ادامه مقاله جایگاه امام مهدی، علیه السلام، را در احادیثشیعه و اهل سنت مورد بررسی قرار میدهیم.«احمد بن حنبل» در «مسند» به واسطه «عبدالله بن مسعود»، صحابی بزرگ رسول خدا، صلیاللهعلیهوآله، از آن حضرت چنین روایت کرده است:لا تقوم الساعة حتی یلی رجل من اهل بیتی، یواطیء اسمه اسمی. (1)قیامتبرپا نمیشود، تا مردی از خاندان من که همنام من است ظهور کند.«ابو داود» (2) و «ترمذی» (3) نیز در«سنن» خود این روایت را نقل کردهاند.همچنین ابو داود در روایت دیگری از «ام سلمه»، همسر گرامی پیامبر اکرم، صلیاللهعلیهوآله، روایت میکند که آن حضرت فرمود:المهدی من عترتی من ولد فاطمة. (4)مهدی از خاندان من و از فرزندان فاطمه است.در سنن «ابن ماجه» نیز به نقل از پیامبر اسلام چنین آمده است:المهدی من ولد فاطمه. (5)مهدی از نسل فاطمه است.«حاکم نیشابوری»، یکی دیگر از محدثان اهل سنت، همین روایت را نقل کرده و در ذیل آن میگوید:هذا حدیث صحیح علی شرط مسلم. (6)این حدیثبنابر ضابطهای که مسلم [ابنالحجاج] بیان داشته، حدیث صحیح به شمار میآید.او همچنین میگوید: حدیثی که در آن آمده است «المهدی من اهل بیتی» بنابر ضابطه شیخین (بخاری و مسلم) حدیث صحیح است.محدث مزبور در ادامه اضافه میکند: حدیث مزبور به صورت «رجل من عترتی» نیز روایتشده است. (7)«ابو نعیم اصفهانی» در بیان «صفت مهدی» به اسناد خود از «حذیفة بن یمان» نقل میکند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، روزی به هنگام ایراد خطبه فرمود:لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله، عزوجل، ذلکالیوم حتی یبعث فیه رجلا من ولدی اسمه اسمی. فقام سلمان الفارسی، فقال: یا رسولالله، من ای ولدک؟ قال: هو من ولدی هذا، و ضرب بیده علیالحسین. (8)اگر تنها یک روز به پایان جهان باقی مانده باشد، خداوند، صاحب عزت و جلال، آن روز را طولانی میسازد تا مردی از فرزندان مرا که همنام من است، برانگیزد.در این هنگام سلمان فارسی برخاست و گفت: ای فرستاده خدا! [او] از کدامین فرزندت [خواهد بود]؟ آن حضرت در حالی که دستخود را به حسین [علیهالسلام] میزد فرمود: از نسل این فرزند من است.«شیخ صدوق» نیز که از بزرگان فقها و محدثان شیعه به شمار میآید، به اسناد خود از امام رضا، علیهالسلام، و آن حضرت از پدران بزرگوار خویش نقل کرده که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود:لا تقوم الساعة حتی یقوم القائم الحق منا، و ذلک حین یاذن الله، عزوجل، له… و من تبعه نجا، و من تخلف عنه هلک… الله الله عبادالله! فاتوه و لو حبوا علیالثلج، فانه خلیفةالله عزوجل، و خلیفتی. (9)قیامتبه پا نمیشود، تا اینکه قائم حق از ما [اهل بیت] ظهور کند. و آن هنگامی است که خداوند، صاحب عزت و جلال، به او اجازه دهد… و هر کس او را پیروی کند نجات مییابد و هرکس از او سرباز زند نابود میشود… بندگان خدا! خدا را، خدا را درنظر بگیرید و به او بپیوندید، حتی اگر لازم باشد افتان و خیزان خود را بر روی برف بکشید. همانا او جانشین خداوند، عزوجل، و جانشین من است.در روایت دیگری که امام رضا، علیهالسلام، به نقل از پدران ارجمند خویش، از امام علی، علیهالسلام، نقل میکند، چنین آمده است:قالرسولالله،صلیاللهعلیهوآله: لاتذهب الدنیا حتی یقوم به امر امتی رجل من ولدالحسین، یملاها عدلا کما ملئت ظلما و جورا. (10)پیامبر خدا، که درود خدا بر او و خاندانش باد، فرمود: جهان به پایان نمیرسد تا اینکه مردی از فرزندان حسین عهدهدار امر امت من شود و جهان را پر از عدل کند، همچنانکه از ستم و ناروایی پر شده بود.امام صادق، علیهالسلام، نیز به واسطه اجداد بزرگوارش از رسول خدا، صلیاللهعلیهوآله، نقل میکند که:القائم من ولدی، اسمه اسمی و کنیته کنیتی و شمائله شمائلی و سنته سنتی، یقیم الناس علی ملتی و شریعتی، و یدعوهم الی کتاب الله، عزوجل. من اطاعه اطاعنی و من عصاه عصانی، و من انکره فی غیبته فقد انکرنی، و من کذبه فقد کذبنی و من صدقه فقد صدقنی. (11)قائم از نسل من است، نام او نام من، کنیه او کنیه من، سیمای او سیمای من و روش او روش من است. او مردم را بر دین و شریعت من استوار میدارد و آنها را به سوی کتاب خدای صاحب عزت و جلال فرا میخواند هرکس او را پیروی کند مرا پیروی کرده، هر کس به مخالفتبا او برخیزد با من مخالفت کرده، هر کس در دوران غیبت او به انکارش پردازد مرا انکار کرده، هر کس او را تکذیب کند مرا تکذیب کرده و هر کس او را تصدیق کند مرا تصدیق کرده است.مهدی امام دوازدهمدر روایاتی که به طور متواتر از پیامبر اکرم، صلیاللهعلیهوآله، نقل شده آمده است که: امامان دوازده نفرند، به عدد نقبای بنیاسراییل، که همه آنها از قریشاند.در اینجا به برخی از این روایات اشاره میکنیم:ترمذی و ابو داود از «جابر بن سمره» روایت کردهاند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود:لا یزال هذا الدین قائما (او عزیزا) حتی یکون علیکم اثنا عشر خلیفة، کلهم من قریش. (12)این دین پیوسته برپا (و یا عزیز) خواهد ماند، تا دوازده جانشین که همگی از قریشاند، بر شما حکومت کند.در کتاب الاحکام از «صحیح بخاری» به نقل از جابر بن سمره چنین آمده است:سمعتالنبی، صلیالله علیه و سلم، یقول: یکون اثنا عشر امیرا… فقال کلمة لم اسمعها، فقال ابی انه قال: کلهم من قریش. (13)از پیامبر، که درود و سلام خدا بر او باد، شنیدم که فرمود: دوازده امیر خواهند بود… ایشان بعد از آن کلمهای فرمودند که من نشنیدم. اما پدرم گفت: پیامبر فرمود: همه آنها از قریشاند.در «صحیح مسلم»، کتاب الاماره، روایت مزبور به صورت زیر از همان راوی نقل شده است:دخلت مع ابی علی النبی، صلیاللهعلیهوسلم، فسمعته یقول: ان هذا الامر لا ینقضی حتی یمضی فیهم اثنا عشر خلیفة… ثم تکلم به کلام خفی علی، فقلت لابی: ما قال؟ قال: قال کلهم من قریش. (14)به همراه پدرم بر پیامبر، که درود و سلام خدا بر او باد، وارد شدم. شنیدم که ایشان فرمود: این امر به پایان نمیرسد تا دوازده خلیفه در آن به حکومت رسند… آنگاه ایشان کلامی را فرمودند که من متوجه آن نشدم، این بود که از پدرم پرسیدم: ایشان چه فرمود؟ گفت: ایشان فرمود: همه آنها از قریشاند.روایتیاد شده در «مسند»احمد بن حنبل، (15) «سنن»ترمذی (16) و «صواعق المحرقه» (17) ابن حجر به همین صورت نقل شده است.حاکم نیشابوری در «المستدرک علی الصحیحین» به اسناد خود از «مسروق بن اجدع» چنین نقل میکند:کنا جلوسا لیلة عند عبدالله بن مسعود یقرئنا القرآن، فساله رجل، فقال: یا ابا عبد الرحمن! هل سالتم رسولالله، صلیالله علیهوسلم، کم یملک هذه الامة من خلیفة؟ فقال عبدالله: ما سالنی عن هذا احد منذ قدمت العراق قبلک. قال: سالناه فقال: اثنا عشر، عدة نقباء بنی اسرائیل. (18)شبی نزد عبدالله بن مسعود نشسته بودیم و او برای ما قرآن تلاوت میکرد. در همین هنگام مردی از او پرسید: ای ابا عبدالرحمن! آیا شما از رسول خدا، که درود و سلام خدا بر او باد، نپرسیدید که چند خلیفه بر این امتخواهد آمد؟ عبدالله در پاسخ او گفت: از زمانی که به عراق آمدهام کسی غیر از تو این پرسش را با من مطرح نکرده است. عبدالله در ادامه گفت: ما از پیامبر در اینباره پرسیدیم و ایشان فرمود: [خلفای این امت] دوازده نفر خواهند بود، به تعداد نقبای بنی اسراییل.همین روایت را «احمد بن حنبل» در «مسند» (19) و «متقی هندی» در «کنز العمال» (20) نقل کردهاند.پی نوشت ها:1. ابن حنبل، احمد، مسند احمد، ج 1، ص376.2. السجستانی، سلیمان بن الاشعث (ابو داود)، سنن ابی داود، ج 4، ص106، ح 4282.3. الترمذی، ابو عیسی محمد بن عیسی بن مسورة، سنن الترمذی، ج 4، ص 505، ح 2231.4. السجستانی، سلیمان، همان.5. ابن ماجه ابو عبدالله محمد بن یزید، سنن، ج 2، ص519.6. الحاکم النیسابوری، ابو عبدالله محمد، المستدرک علی الصحیحین فی الحدیث، ج 4، ص557.7. همان، ص 558.8. المقدسی السلمی الشافعی، یوسف بن یحیی، عقدالدرر فی اخبار المنتظر، ص 24; همچنین ر. ک: الطبری، محب الدین احمد بن عبدالله، ذخائر العقبی فی مناقب ذوی القربی، ص136، الفیروزآبادی، فضائل الخمسة من صحاح الستة، ج3، ص 332، الاربلی، ابوالحسن، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج3، ص469; المجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 51، ص79 – 80.9. الصدوق، محمد بن علی بن الحسین، عیون اخبار الرضا، به نقل از: المجلسی، محمدباقر، همان، ص 65، ح 2; شایان ذکر است در مصادر اهل سنت این روایتبا تعبیر «ولو حبوا علی الثلج» آمده است. (ر. ک: الفیروزآبادی، السید مرتضی الحسینی، همان، ج3، ص 328).10. المجلسی، محمدباقر، همان، ص66، ح 5.11. همان، ص73، ح19.12. الترمذی، ابو عیسی، همان، ص 501; السجستانی، سلیمان بن الاشعث (ابو داود)، همان.13. البخاری، اسماعیل بن ابراهیم، صحیح البخاری، ج9، ص 101.14. النیسابوری، ابوالحسین مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، ج6، ص3.15. ر. ک: ابن حنبل، احمد، مسند احمد، ج 5، ص 90 – 92، همچنین ر. ک: همان، ص89،94،99، 108.16. ر. ک: الترمذی،ابو عیسی، همان، ج 2، ص 35.17. ر. ک: الهیثمی، احمد بن حجر، الصواعق المحرقة، ص113.18. الحاکم النیسابوری، ابو عبدالله محمد بن عبدالله، همان، ج 4، ص 501.19. ر. ک: ابن حنبل، احمد، همان، ج 1، ص389 و406.20. ر. ک: المتقی الهندی، علاء الدین علی، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج3، ص 205.ابو داود در روایت دیگری از «ام سلمه»، همسر گرامی پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، روایت میکند که آن حضرت فرمود: المهدی من عترتی من ولد فاطمة.پیامبر خدا، که درود خدا بر او و خاندانش باد، فرمود: جهان به پایان نمیرسد تا اینکه مردی از فرزندان حسین عهدهدار امر امت من شود و جهان را پر از عدل کند، همچنانکه از ستم و ناروایی پر شده بود.ترمذی و ابو داود از «جابر بن سمره» روایت کردهاند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود: این دین پیوسته برپا (و یا عزیز) خواهد ماند، تا دوازده جانشین که همگی از قریشاند، بر شما حکومت کند.
اشاره: در قسمت اول مقاله حاضر باجمال برخی از آیات قرآن کریم که به نحوی با امام مهدی، علیه السلام، و حرکت نجات بخش ایشان مرتبط است مورد بررسی قرار گرفت، اینک در ادامه مقاله جایگاه امام مهدی، علیه السلام، را در احادیثشیعه و اهل سنت مورد بررسی قرار میدهیم.«احمد بن حنبل» در «مسند» به واسطه «عبدالله بن مسعود»، صحابی بزرگ رسول خدا، صلیاللهعلیهوآله، از آن حضرت چنین روایت کرده است:لا تقوم الساعة حتی یلی رجل من اهل بیتی، یواطیء اسمه اسمی. (1)قیامتبرپا نمیشود، تا مردی از خاندان من که همنام من است ظهور کند.«ابو داود» (2) و «ترمذی» (3) نیز در«سنن» خود این روایت را نقل کردهاند.همچنین ابو داود در روایت دیگری از «ام سلمه»، همسر گرامی پیامبر اکرم، صلیاللهعلیهوآله، روایت میکند که آن حضرت فرمود:المهدی من عترتی من ولد فاطمة. (4)مهدی از خاندان من و از فرزندان فاطمه است.در سنن «ابن ماجه» نیز به نقل از پیامبر اسلام چنین آمده است:المهدی من ولد فاطمه. (5)مهدی از نسل فاطمه است.«حاکم نیشابوری»، یکی دیگر از محدثان اهل سنت، همین روایت را نقل کرده و در ذیل آن میگوید:هذا حدیث صحیح علی شرط مسلم. (6)این حدیثبنابر ضابطهای که مسلم [ابنالحجاج] بیان داشته، حدیث صحیح به شمار میآید.او همچنین میگوید: حدیثی که در آن آمده است «المهدی من اهل بیتی» بنابر ضابطه شیخین (بخاری و مسلم) حدیث صحیح است.محدث مزبور در ادامه اضافه میکند: حدیث مزبور به صورت «رجل من عترتی» نیز روایتشده است. (7)«ابو نعیم اصفهانی» در بیان «صفت مهدی» به اسناد خود از «حذیفة بن یمان» نقل میکند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، روزی به هنگام ایراد خطبه فرمود:لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لطول الله، عزوجل، ذلکالیوم حتی یبعث فیه رجلا من ولدی اسمه اسمی. فقام سلمان الفارسی، فقال: یا رسولالله، من ای ولدک؟ قال: هو من ولدی هذا، و ضرب بیده علیالحسین. (8)اگر تنها یک روز به پایان جهان باقی مانده باشد، خداوند، صاحب عزت و جلال، آن روز را طولانی میسازد تا مردی از فرزندان مرا که همنام من است، برانگیزد.در این هنگام سلمان فارسی برخاست و گفت: ای فرستاده خدا! [او] از کدامین فرزندت [خواهد بود]؟ آن حضرت در حالی که دستخود را به حسین [علیهالسلام] میزد فرمود: از نسل این فرزند من است.«شیخ صدوق» نیز که از بزرگان فقها و محدثان شیعه به شمار میآید، به اسناد خود از امام رضا، علیهالسلام، و آن حضرت از پدران بزرگوار خویش نقل کرده که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود:لا تقوم الساعة حتی یقوم القائم الحق منا، و ذلک حین یاذن الله، عزوجل، له… و من تبعه نجا، و من تخلف عنه هلک… الله الله عبادالله! فاتوه و لو حبوا علیالثلج، فانه خلیفةالله عزوجل، و خلیفتی. (9)قیامتبه پا نمیشود، تا اینکه قائم حق از ما [اهل بیت] ظهور کند. و آن هنگامی است که خداوند، صاحب عزت و جلال، به او اجازه دهد… و هر کس او را پیروی کند نجات مییابد و هرکس از او سرباز زند نابود میشود… بندگان خدا! خدا را، خدا را درنظر بگیرید و به او بپیوندید، حتی اگر لازم باشد افتان و خیزان خود را بر روی برف بکشید. همانا او جانشین خداوند، عزوجل، و جانشین من است.در روایت دیگری که امام رضا، علیهالسلام، به نقل از پدران ارجمند خویش، از امام علی، علیهالسلام، نقل میکند، چنین آمده است:قالرسولالله،صلیاللهعلیهوآله: لاتذهب الدنیا حتی یقوم به امر امتی رجل من ولدالحسین، یملاها عدلا کما ملئت ظلما و جورا. (10)پیامبر خدا، که درود خدا بر او و خاندانش باد، فرمود: جهان به پایان نمیرسد تا اینکه مردی از فرزندان حسین عهدهدار امر امت من شود و جهان را پر از عدل کند، همچنانکه از ستم و ناروایی پر شده بود.امام صادق، علیهالسلام، نیز به واسطه اجداد بزرگوارش از رسول خدا، صلیاللهعلیهوآله، نقل میکند که:القائم من ولدی، اسمه اسمی و کنیته کنیتی و شمائله شمائلی و سنته سنتی، یقیم الناس علی ملتی و شریعتی، و یدعوهم الی کتاب الله، عزوجل. من اطاعه اطاعنی و من عصاه عصانی، و من انکره فی غیبته فقد انکرنی، و من کذبه فقد کذبنی و من صدقه فقد صدقنی. (11)قائم از نسل من است، نام او نام من، کنیه او کنیه من، سیمای او سیمای من و روش او روش من است. او مردم را بر دین و شریعت من استوار میدارد و آنها را به سوی کتاب خدای صاحب عزت و جلال فرا میخواند هرکس او را پیروی کند مرا پیروی کرده، هر کس به مخالفتبا او برخیزد با من مخالفت کرده، هر کس در دوران غیبت او به انکارش پردازد مرا انکار کرده، هر کس او را تکذیب کند مرا تکذیب کرده و هر کس او را تصدیق کند مرا تصدیق کرده است.مهدی امام دوازدهمدر روایاتی که به طور متواتر از پیامبر اکرم، صلیاللهعلیهوآله، نقل شده آمده است که: امامان دوازده نفرند، به عدد نقبای بنیاسراییل، که همه آنها از قریشاند.در اینجا به برخی از این روایات اشاره میکنیم:ترمذی و ابو داود از «جابر بن سمره» روایت کردهاند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود:لا یزال هذا الدین قائما (او عزیزا) حتی یکون علیکم اثنا عشر خلیفة، کلهم من قریش. (12)این دین پیوسته برپا (و یا عزیز) خواهد ماند، تا دوازده جانشین که همگی از قریشاند، بر شما حکومت کند.در کتاب الاحکام از «صحیح بخاری» به نقل از جابر بن سمره چنین آمده است:سمعتالنبی، صلیالله علیه و سلم، یقول: یکون اثنا عشر امیرا… فقال کلمة لم اسمعها، فقال ابی انه قال: کلهم من قریش. (13)از پیامبر، که درود و سلام خدا بر او باد، شنیدم که فرمود: دوازده امیر خواهند بود… ایشان بعد از آن کلمهای فرمودند که من نشنیدم. اما پدرم گفت: پیامبر فرمود: همه آنها از قریشاند.در «صحیح مسلم»، کتاب الاماره، روایت مزبور به صورت زیر از همان راوی نقل شده است:دخلت مع ابی علی النبی، صلیاللهعلیهوسلم، فسمعته یقول: ان هذا الامر لا ینقضی حتی یمضی فیهم اثنا عشر خلیفة… ثم تکلم به کلام خفی علی، فقلت لابی: ما قال؟ قال: قال کلهم من قریش. (14)به همراه پدرم بر پیامبر، که درود و سلام خدا بر او باد، وارد شدم. شنیدم که ایشان فرمود: این امر به پایان نمیرسد تا دوازده خلیفه در آن به حکومت رسند… آنگاه ایشان کلامی را فرمودند که من متوجه آن نشدم، این بود که از پدرم پرسیدم: ایشان چه فرمود؟ گفت: ایشان فرمود: همه آنها از قریشاند.روایتیاد شده در «مسند»احمد بن حنبل، (15) «سنن»ترمذی (16) و «صواعق المحرقه» (17) ابن حجر به همین صورت نقل شده است.حاکم نیشابوری در «المستدرک علی الصحیحین» به اسناد خود از «مسروق بن اجدع» چنین نقل میکند:کنا جلوسا لیلة عند عبدالله بن مسعود یقرئنا القرآن، فساله رجل، فقال: یا ابا عبد الرحمن! هل سالتم رسولالله، صلیالله علیهوسلم، کم یملک هذه الامة من خلیفة؟ فقال عبدالله: ما سالنی عن هذا احد منذ قدمت العراق قبلک. قال: سالناه فقال: اثنا عشر، عدة نقباء بنی اسرائیل. (18)شبی نزد عبدالله بن مسعود نشسته بودیم و او برای ما قرآن تلاوت میکرد. در همین هنگام مردی از او پرسید: ای ابا عبدالرحمن! آیا شما از رسول خدا، که درود و سلام خدا بر او باد، نپرسیدید که چند خلیفه بر این امتخواهد آمد؟ عبدالله در پاسخ او گفت: از زمانی که به عراق آمدهام کسی غیر از تو این پرسش را با من مطرح نکرده است. عبدالله در ادامه گفت: ما از پیامبر در اینباره پرسیدیم و ایشان فرمود: [خلفای این امت] دوازده نفر خواهند بود، به تعداد نقبای بنی اسراییل.همین روایت را «احمد بن حنبل» در «مسند» (19) و «متقی هندی» در «کنز العمال» (20) نقل کردهاند.پی نوشت ها:1. ابن حنبل، احمد، مسند احمد، ج 1، ص376.2. السجستانی، سلیمان بن الاشعث (ابو داود)، سنن ابی داود، ج 4، ص106، ح 4282.3. الترمذی، ابو عیسی محمد بن عیسی بن مسورة، سنن الترمذی، ج 4، ص 505، ح 2231.4. السجستانی، سلیمان، همان.5. ابن ماجه ابو عبدالله محمد بن یزید، سنن، ج 2، ص519.6. الحاکم النیسابوری، ابو عبدالله محمد، المستدرک علی الصحیحین فی الحدیث، ج 4، ص557.7. همان، ص 558.8. المقدسی السلمی الشافعی، یوسف بن یحیی، عقدالدرر فی اخبار المنتظر، ص 24; همچنین ر. ک: الطبری، محب الدین احمد بن عبدالله، ذخائر العقبی فی مناقب ذوی القربی، ص136، الفیروزآبادی، فضائل الخمسة من صحاح الستة، ج3، ص 332، الاربلی، ابوالحسن، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمه، ج3، ص469; المجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 51، ص79 – 80.9. الصدوق، محمد بن علی بن الحسین، عیون اخبار الرضا، به نقل از: المجلسی، محمدباقر، همان، ص 65، ح 2; شایان ذکر است در مصادر اهل سنت این روایتبا تعبیر «ولو حبوا علی الثلج» آمده است. (ر. ک: الفیروزآبادی، السید مرتضی الحسینی، همان، ج3، ص 328).10. المجلسی، محمدباقر، همان، ص66، ح 5.11. همان، ص73، ح19.12. الترمذی، ابو عیسی، همان، ص 501; السجستانی، سلیمان بن الاشعث (ابو داود)، همان.13. البخاری، اسماعیل بن ابراهیم، صحیح البخاری، ج9، ص 101.14. النیسابوری، ابوالحسین مسلم بن الحجاج، صحیح مسلم، ج6، ص3.15. ر. ک: ابن حنبل، احمد، مسند احمد، ج 5، ص 90 – 92، همچنین ر. ک: همان، ص89،94،99، 108.16. ر. ک: الترمذی،ابو عیسی، همان، ج 2، ص 35.17. ر. ک: الهیثمی، احمد بن حجر، الصواعق المحرقة، ص113.18. الحاکم النیسابوری، ابو عبدالله محمد بن عبدالله، همان، ج 4، ص 501.19. ر. ک: ابن حنبل، احمد، همان، ج 1، ص389 و406.20. ر. ک: المتقی الهندی، علاء الدین علی، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج3، ص 205.ابو داود در روایت دیگری از «ام سلمه»، همسر گرامی پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، روایت میکند که آن حضرت فرمود: المهدی من عترتی من ولد فاطمة.پیامبر خدا، که درود خدا بر او و خاندانش باد، فرمود: جهان به پایان نمیرسد تا اینکه مردی از فرزندان حسین عهدهدار امر امت من شود و جهان را پر از عدل کند، همچنانکه از ستم و ناروایی پر شده بود.ترمذی و ابو داود از «جابر بن سمره» روایت کردهاند که پیامبر خدا، صلیاللهعلیهوآله، فرمود: این دین پیوسته برپا (و یا عزیز) خواهد ماند، تا دوازده جانشین که همگی از قریشاند، بر شما حکومت کند.
هیچ نظری وجود ندارد