برگزاری سومین پیش نشست کنفرانس بینالمللی گردشگری و معنویت در حرم مطهر حضرت معصومه(س)
به گزارش روابط عمومی مجمع جهانی شیعه شناسی، سومین پیش نشست کنفرانس بین المللی گردشگری و معنویت که در دهه سوم محرم سال جاری در قم برگزار خواهد شد، تحت عنوان “زیبایی شناسی، فرهنگ، هنر و معماری در گردشگری” در سالن جلسات حضرت خدیجه سلام الله علیها برگزار شد.
در این نشست “دکتر محمد حسین ایمانی خوشخو” سرپرست پارک علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی، دکتر آیت پیمان ریاست مجمع جهانی شیعه شناسی و رئیس ستاد برگزاری این همایش در قم، جناب آقای “کمال اردکانی” رئیس اداره بینالملل آستان مقدس حضرت معصومه سلام الله علیها، “خرسندی” مدیر کل همکاری های فرهنگی مسجد مقدس جمکران و همچنین حجتالاسلام والمسلمین صفر فلاحی معاون فرهنگی حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) در این مراسم حضور داشتند.
جناب آقای “کمال اردکانی” در ابتدای این پیش نشست که با حضور اساتید و کارشناسان حوزه گردشگری و معنویت در سالن جلسات حضرت خدیجه سلام الله علیها برگزار شد، عنوان کرد: در سال گذشته بیش از ۹۲ هزار زائر در اداره امور بین الملل حضرت معصومه سلام الله علیها میزبانی شدند. این تعداد زائرانی بودند که به دفاتر ما مراجعه کردند و الا تعداد زائرانی که به حرم حضرت معصومه سلام علیها مشرف شدند در واقع چندین برابر بیش تر از این تعداد بودند. از بیش از ۱۰۲۰ کاروان زیارتی در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها میزبانی کردیم و ۱۷۰۰ حلقه معرفت برای زائران بین المللی داشتیم. از ۶۲ کشور جهان و از هر پنج قاره، ما میزبان زائران حضرت معصومه سلام الله علیها بودیم.
ایشان در ادامه افزود: در قسمت گردشگران که غالبا مسیحی هستند و از کشورهای اروپایی به حرم حضرت معصومه سلام الله علیها می آیند ما بیش از ۲۳۷۰۰ گردشگر را میزبانی کردیم. در سال ۱۳۹۴ ما حدود ۱۳ هزار گردشگر در حرم حضرت معصومه سلام الله علیها داشتیم و از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۳۹۶ حدود ۱۲۷ درصد افزایش آمار گردشگران مسیحی را داشتیم. این در حالی اتفاق افتاد که ما در کشور، طبق آماری که داریم از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۳۹۴ افزایش توریست بوده است ولی از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۳۹۶ کاهش توریست را داشتیم یعنی در همین زمان، در حرم حضرت معصومه ۱۲۷ درصد حضور گردشگران رشد داشته است و این گردشگران از ۸۸ کشور و در چهار قاره آمریکا، اروپا، آسیا و اقیانوسیه بودند.
ایشان همچنین افزود: در سال ۱۳۹۶ حدود ۴۱۰۰ مورد برای این افراد تور حرم شناسی برگزار کردیم و حدود ۳۵۰ نشست تخصصی ویژه نخبگان و دانشجویان داشتیم و بیشترین بازدید کنندگان ما از کشورهای فرانسه، ایتالیا، آلمان و هلند بودند. گردشگران خارجی پس از سفر به قم، بیش از ۱۰۰۰ توئیت مرتبط با زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها و علاقه خود به شهر قم داشتهاند.
در ادامه جناب آقای دکتر محمد حسین ایمانی خوشخو عنوان کرد: گردشگری معنوی دارای ویژگیهای خاصی است و در انسان معرفت و شناخت نسبت به خدا و خالق هستی به وجود میآورد. در بطن گردشگری، هنر نهفته است و هنر و معنویت دو عنصر جداییناپذیرند.
سرپرست پارک فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی تصریح کرد: هنر اسلامی نیز دارای ویژگیهای منحصر به فردی است و ضمیر انسان هنرمند را بیدار میکند و او را به قرب الهی میرساند.هنر اسلامی همانند سازی حقایق الهی در ساحت مادیست تا انسان را به مقصد حقیقی خویش که همان قرب الهی است برساند. هر چه بیشتر در اهمیت هنر اسلامی غور کنیم بیشتر به عمق رابطه هنر و معنویت اسلامی پی می بریم.
عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی یادآور شد: هنر اسلامی سراپا معنویت است، گردشگری نیز در بطن خود از معنویت دور نیست و انسان را به معرفت نسبت به خالق جهان میرساند.
سرپرست پارک فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی افزود: یکی از محوریترین مسائل در زندگی بشری هنر است و هنر در گردشگری و معنویت جایگاه مهمی دارد. بین هنر و گردشگری معنوی نقاط مشترکی وجود دارد، انسان در خلق اثر هنری به زیباآفرینی میپردازد و این زیباآفرینی هنر است.
ایمانی خوشخو افزود: فصل مشترک هنر و گردشگری، زیبایی است، باید فلسفه هنر را بشناسیم، هنر اگر با معنویت همراه باشد، میتواند معرفتزا باشد؛ هنر جوشش است و افراد بشر را با احساسات پیوند میدهد.
وی بیان کرد: وقتی از ادیان مختلف به حرم حضرت معصومه (س) میآیند و معماری آن را میبینند و به آرامش میرسند، دلیل آن تلفیق روح هنر و معنویت است.
ایمانی خوشخو خاطرنشان کرد: هنر وسیله ارتباط انسان با خداست و هنر موجب رشد و کمال میشود و تجلی وحدت در کثرت است.
سرپرست پارک علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی گفت: گردشگری دارای جذابیتهای زیادی است که اگر با معنویت همراه باشد، انسان را به کمال میرساند، در آیاتی خداوند انسان را به سیر در آفاق و سفر در روی زمین فرا میخواند. انسان در گردشگری به حرکت و تکاپو میافتد تا زیباییها را ببیند و تجربه کسب کند، به همین دلیل گردشگری مجازی جای گردشگری حقیقی را نمیگیرد، چرا که در آن حرکت وجود ندارد.
عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی اظهار کرد: موضوع هنر و معنویت در مساله گردشگری مغفول مانده است، یکی از اهداف گردشگری رسیدن به آرامش است انسانی که روح خستهای دارد به دنبال گردشگری است و با معنویت در گردشگری به آرامش میرسد.
در این نشست، همچنین حجتالاسلام والمسلمین صفر فلاحی معاون فرهنگی حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) به ایراد سخنرانی پرداختند. ایشان اظهار کرد: گردشگری معنوی از موضوعات مهمی است که در آن ظرفیتهای بالنده ای برای تبیین فرهنگ وجود دارد.
معاون فرهنگی آستان مقدس حضرت معصومه (س) افزود: گردشگران معنوی زیادی داشتیم، به طوری که شیخ محمد در تاریخ اسلام با سفر به کشورهای آفریقایی تشیع را به آن جا منتقل می سازد.
وی بیان کرد: عکس ها و تصاویر زیبایی از گردشگری های معنوی بر جای مانده است که انتقال مفاهیم با ارزش را نشان می دهد. به طور کلی گردشگری معنوی در انتقال فرهنگ و دین اثر گذار است.
وی گفت: در گردشگری معنوی می توان مفاهیم دینی و معارف اهل بیت(ع) را به خوبی معرفی کرد، فرهنگ غنی که اگر ترویج شود، سبک زندگی تغییر می کند و بسیاری از آسیب ها از میان می رود.
معاون فرهنگی آستان مقدس حضرت معصومه (س) عنوان کرد: قم آشیانه آل محمد(ص) و یکی از شهرهای مهم در جهان اسلام و دنیاست، نام قم فرهنگی غنی با خود دارد، منابع زیادی از گردشگران و شرق شناسان در رابطه با قم شناسی وجود دارد.
حجت الاسلام والمسلمین فلاحی بیان کرد: باید هنرمندانه وارد شویم و فرهنگ اهل بیت(ع) را با شیوهای هنرمندانه معرفی کنیم، در کنگره حضرت معصومه (س) کتابی به نام قم از نگاه بیگانگان رونمایی شد، ما در این اثر مردم و آئینها و سنت های قم را معرفی کردهایم.
در ادامه این نشست، جناب آقای آقا زاده پژوهشگر و استاد دانشگاه، به ارائه مقاله خود پرداخت. زیبایی شناسی در هنر و معماری اسلامی ایرانی با تأکید بر نماد های مفهومی با رویکرد گردشگردی، عنوان مقاله ای بود که ایشان در این نشست ارائه نمود.
ایشان بیان کرد: معماری اسلامی دارای مفاهیم و ارزش هایی است که در آن نهفته است و دین اسلام وحتی شیعه را می توان در حرم حضرت معصومه(س) به جهانیان معرفی کرد.
ایشان گفت: در معماری اسلامی کف بنا با الهام از بستر طبیعت، هموار و سطح، مسطح است. همچنین در معماری اسلامی اصولا قسمت های پایین بناها، چهارگوش، شش گوش و یا هشت گوش هستند که چهارگوش، نشان دهنده سکوت و آرامش است.
جناب آقای آقا زاده پژوهشگر و استاد دانشگاه گفت: متأسفانه سبک هایی مثل رومی و جنوب شرقی آسیا وارد معماری ما شده است که سبک های معماری آنها با فرهنگ ما سنخیت ندارد و در این سبک معماری ها، گوشه و تیزی وجود دارد که این ها همه باعث سلب آرامش از انسان می شودباعث می شود ولی در معماری اسلامی از قطر، دایره و اشکال هندسی استفاده می شود که این اشکال، نشان دهنده بحث کمال و آرامش است.
ایشان در ادامه افزود: نقوش هندسی در معماری اسلامی، نشان دهنده نظم کائنات و دلیل بر وجود وحدانیت در خلقت و اداره هستی است. در معماری اسلامی به وضوح کثرت در وحدت یا وحدت در کثرت قابل مشاهده است.
ایشان بیان کرد: بیشتر رنگ هایی که در معماری اسلامی استفاده می شود رنگ های آبی، فیروزه ای و لاجوردی است که از این رنگ ها بیشتر در دوره صفویه استفاده شده است ولی در دوره قاجاریه از رنگ های زرد و خاکی استفاده شده است و این نشان دهنده سبکی است که دوره های مختلف از آن استفاده شده است و هر کدام از آنها، نشان دهنده نماد و مفاهیمی است. به طور مثال آبی، نشان دهنده آرامش است. ایشان افزود: در معماری اسلامی استفاده از کاشی های لعاب دار، نشان دهنده بحث حجاب است.
آخرین سخنران این نشست، استاد محمد چوپانی متخصص مرمت و نوسازی معماری سنتی بود که به بیان اهمیت هنر و معماری اسلامی در عرصه گردشگری پرداخت.
استاد محمد چوپانی، ریشه همه زیبایی ها را از خداوند دانست و هنر را تجسمی دانست که خداوند در بشر قرار داده است. او هنر را دارای جایگاه مقدسی معرفی کرد و به برخی اسرار موجود در آثار هنری مانند مکتوبات کاشی کاری ها پرداخت.
استاد چوپانی در تبیین رابطه هنر و معنویت بیان کرد که توریست ها با دیدن جاذبه های هنری در اماکن مذهبی به این مکان ها روی می آورند و کم کم سوالاتی در مورد دین و آن مکان مذهبی می پرسند و بدین طریق با معنویت آن مکان آشنا میشوند. ایشان ریشه بسیاری از آثار مختلف هنری در مناطق مختلف دنیا را در معماری اسلامی دانست.
در پایان، اعضای این نشست از معماری های حرم مطهر حضرت معصومه(س) بازدید کردند.
هیچ نظری وجود ندارد