بیانصافیهای ابن تیمیه درباره امام حسین× و بنیامیه و پاسخ آنها
۱. ابنتیمیه دربارهی امام حسین× نهایت بیاحترامی را روا میدارد و میگوید: در حدیث صحیح نقل شده که پیامبر خدا| همواره اسامهًْبن زید را در کنار امام حسن× قرار داده و در مورد آنان اظهار محبت میکرد و میگفت: خداوندا! من این دو نفر را دوست دارم و تو هم آنان را دوست داشته باش، ولی در مورد حسین× هیچگاه اظهار دوستی نمیکرد.
دلیل این مطلب، این است که پیامبرخدا| میدانست که امام حسن× و اسامهًْبن زید، طرفدار صلح و مخالف با جنگ خواهند بود، ولی حسینبن علی× طرفدار جنگ و بر هم زنندهی آشتی و صلح میباشد.([۱]) او هوای نفس را در قیام امام دخیل دانسته و میگوید: انسان چه میداند، گاهی آدمها اعم از اولیای الهی و صلحا و اهلبیت، به اجتهادی مقرون به ظن دست مییابند که گاهی با هوای نفسانی خفی، همراه است. شاید این عامل در قیام حسینبن علی× دخالت داشته است.
پاسخ
میزان علاقهی پیامبر خدا| به دو سیّد جوانان اهل بهشت، بین اهل تسنن نیز معروف است که به ذکر چند روایت از کلام رسولخدا| در مورد امام حسن و امام حسین‘ بسنده میکنیم:
۱. این دو، فرزند من و فرزندان دخترم میباشند. بار خدایا! من این دو را دوست دارم. پس تو آنها را و نیز دوستان آنها را دوست بدار.([۲])
۲. کسی که حسن و حسین‘ را دوست بدارد، مرا دوست داشته و کسی که آنها را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته است.([۳])
۳. حسن و حسین^ دو گل من از بوستان دنیا هستند.([۴])
۴. از انسبن مالک نقل شده که گفت: از رسولخدا| پرسیدند: کدام یک از دو فرزندت را بیشتر دوست داری؟ فرمود: حسن و حسین‘، هر دو را.([۵])
۵. رسولخدا| به فاطمه÷ میفرمود: دو فرزندم را به نزدم بیاور. آنگاه آنها را میبویید و در آغوشش میگرفت.([۶])
۶. رسولخدا| فرمود: خداوندا! من او (حسین×) را دوست میدارم، پس او را دوست بدار.([۷])
۲. ابنتیمیه در دفاع از جرائم امویان میگوید: جرمها و اعمال بنیامیه از جرمهای بنیاسرائیل بیشتر نبود؛
ان بنی امیه لیسوا باعظم جرماً من بنیاسرائیل: فمعاویه حین أمر بسُمّ الحسن فهو من باب قتال بعضهم.([۸])
گناه بنیامیه بیشتر از گناه بنیاسرائیل نیست، پس معاویه هنگامی که دستور مسموم کردن حسن× را داد، این مانند جنگ بعضی از آنها بود.
همچنین در جای دیگر از کتاب «منهاج السنهًْ» مینویسد:
ویزید لیس باعظم جرماً من بنی اسرائیل، کان بنیاسرائیل یقتلون الانبیاء، وقتل الحسین× لیس باعظم من قتل الأنبیاء.([۹])
و گناه یزید بیش از بنیاسرائیل نیست، بنیاسرائیل پیغمبران را میکشتند، و کشتن حسین× بزرگتر از کشتن انبیاء نیست.
پاسخ
اولاً طبق روایاتی که در منابع اسلامی وجود دارد، چون عظمت امام حسین× از همه پیامبران غیر از پیامبر اکرم| بالاتر است، بنابراین گناه یزید از گناه بنیاسرائیل بزرگتر است، ثانیاً به فرض که بپذیریم گناه یزید از گناه بنیاسرائیل بزرگتر نیست، بنیاسرائیل به خاطر کارهای ناشایستشان در قرآن به صراحت لعن شدهاند و وعدهی عذاب به آنها داده شده است که به ذکر چند آیه در این مورد میپردازیم:
۱. {لُعِنَ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْ بَنی إِسْرائیلَ عَلی لِسانِ داوُودَ وَعیسَى ابْنِ مَرْیَمَ ذلِکَ بِما عَصَوْا وَکانُوا یَعْتَدُونَ کانُوا * لایَتَناهَوْنَ عَنْ مُنکَرٍ فَعَلُوهُ لَبِئْسَ ما کانُوا یَفْعَلُونَ}.([۱۰])
افرادی از بنیاسرائیل که کافر شدند بر زبان داود و عیسیبن مریم لعنت شدند آن به خاطر این بود که عصیان کردند و متجاوز بودند، آنها یکدیگر را از کارهای منکری که انجام میدادند نهی نمینمودند، آنچه انجام میدادند واقعاً بد بود.
۲. {وَضُرِبَتْ عَلَیْهِمُ الذِّلَّهُ وَالْمَسْکَنَهُ وَباءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللهِ ذلِکَ بِأَنَّهُمْ کانُوا یَکْفُرُونَ بِآیاتِ اللهِ وَیَقْتُلُونَ النَّبِیِّینَ بِغَیْرِ الْحَقِّ ذلِکَ بِما عَصَوْا وَکانُوا یَعْتَدُونَ}.([۱۱])
و بر آنها ذلت و فقر زده شد و گرفتار غضبی از جانب خدا شدند، آن به خاطر این بود که آنها بر نشانههای خدا کافر میشدند و پیامبران را به ناحق میکشتند و این به علت آن بود که عصیان کردند و متجاوز بودند.
۳. {إِنَّ الَّذینَ یَکْفُرُونَ بِآیاتِ اللهِ وَیَقْتُلُونَ النَّبِیِّینَ بِغَیْرِ حَقٍّ وَیَقْتُلُونَ الَّذینَ یَأمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النّاسِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ ألیمٍ}.([۱۲])
قطعاً کسانی که به نشانههای خدا کافر میشوند و پیامبران را به ناحق میکشند و کسانی از مردم را که امر به عدالت میکنند به قتل میرسانند، پس آنها را به عذاب دردناکی بشارت بده.
جمعبندی:
در این فصل به هجمههای سنگین وهابیّت نسبت به قیام امام حسین× پرداختیم. عقائد این فرقه برخاسته از محاسبات بشرى است، و معتقدند که نهضت امام× یک حرکت ابتدایى و نسنجیده در شرایط نامناسب زمانى صورت گرفته است؛ زیرا امام حسین× در ارزیابى قدرت حکومت و سنجش توان و جایگاه خویش توجه لازم را نکرده بود. همچنین، بر قیام امام× خرده گرفتند و آن را موجب تفرقه بین مسلمانان و مصالح جامعهی اسلامى پنداشتند. در این زمینه، برخى از آنان تا آنجا پیش رفتهاند که حرکت امام را براى خود و اسلام و مسلمانان تا روز قیامت زیانبار دانستهاند. در حالیکه حضرت، علت حرکت خویش را مبارزه با امورى همچون شیطانپرستی در عبادت، و ترک خدا در اطاعت، رواج بدعتها، مخالفت با حلال و حرام الهى، نابودى سنّت پیامبر|، ظلم، فساد، بىعدالتى و ناامنى در جامعهی اسلامى، تعطیلى حدود الهى، در انحصار گرفتن بیتالمال مسلمانان و… میداند. همچنین اباعبدالله×، جامعهی اسلامى را به امورى از قبیل عمل به کتاب خدا و سنّت پیامبر|، احیاى مظاهر حق، اصلاح امور امت و بهبودى وضع آنان و مسائلى از این قبیل، فرا میخوانند، نه اینکه امام از وضعیت جامعهی آن زمان خود، آگاه نبوده و بی هیچ تدبیری دست به قیام زده است، بلکه اطرافیان امام هم جو و شرایط خفقان امویان را میشناختند که به امام گوشزد میکردند. ما معتقدیم اگر اهلبیت رسولخدا| در مقابل طاغوتهای زمانشان قیام نکنند و جامعه را از فساد و تباهی نجات ندهند، کسی نمیتواند ظلم و جور طاغوتها را برملا کند، لذا امام× خروجشان را یک وظیفهی شرعی دانسته و آگاهانه قیام نمودند.
وهابیّت در تمام عقایدشان، به کمونیست و مادیگرایی علاقه دارند و قیام امام را نیز با این زاویه نگاه میکنند، ولی عموم اهل تسنن قیام امام× را تحسین میکنند و آن را لازمالاجرا میدانند.
[۱]) ابن تیمیه، احمد، منهاج السنهًْ، ج۴، ص۵۳۶.
[۲]) ابن اثیر، جامع الاصول، ج۹، ص۶۵۵۶؛ ابن عساکر، علی، تاریخ تهذیب دمشق، ج۱، ص۷.
[۳]) قزوینی، ابوعبدالله، سنن ابن ماجه، ج۱، ص۳، ح۱۴۲؛ ابن عساکر، علی، تاریخ تهذیب دمشق، ج۴، ص۲۰۵؛ ابن کثیر، اسماعیل، البدایه والنهایه، ج۸، ص۲۵.
[۴]) هیثمی، علی، مجمع الزواید، ج۹، ص۱۸۴؛ ابن کثیر، اسماعیل، البدایه والنهایه، ج۸، ص۲۰۷؛ ابن عساکر، علی، تاریخ تهذیب دمشق، ج۴، ص۲۰۷.
[۵]) قزوینی، ابوعبدالله، سنن ترمذی، ح۳۷۸۵؛ ابن اثیر، جامع الاصول، ج۹، ص۶۵۵۴.
[۶]) قزوینی، ابوعبدالله، سنن ترمذی، ح۳۷۸۵؛ ابن اثیر، جامع الاصول، ج۹، ص۶۵۵۴.
[۷]) بخاری، محمد، صحیح بخاری، ج۱، ص۶؛ ابن عساکر، علی، تاریخ تهذیب دمشق، ج۴، ص۲۰۵؛ خطیب، علی، تاریخ بغداد مدینه اسلام، ج۱، ص۱۲۳۹.
[۸]) ابن تیمیه، احمد، منهاج السنهًْ، ج۲، ص۲۲۵.
[۹]) همان، ص۵۵۰.
[۱۰]) مائده / ۷۸ ـ ۷۹.
[۱۱]) بقره / ۶۱.
[۱۲]) آل عمران / ۲۱.
هیچ نظری وجود ندارد