رفتن بر سر قبر اموات و گذشتگان و طلب مغفرت برای آنها همواره مورد تأکید بزرگان دینی بوده است. امام رضا(علیه السلام) در این باره فرموده اند: “هر کس قبر مؤمنی را زیارت کند و در کنار آن هفت مرتبه إنّا انزلناه بخواند، خداوند او را با صاحب قبر می آمرزد. (۱)
قرائت فاتحه، اقامه نماز قضا به نیابت اموات و یا نماز مستحب و هدیه ثواب آن به اموات و هم چنین زیارت، صدقه، یا هر گونه خیرات دیگری که برای اموات انجام میگیرد، در واقع نوعی «هدیه» است که از طرف بازماندگان در دنیا برای رفتگان و اموات ارسال میگردد و به آنها نیز میرسد و در احادیث و روایات نیز تأکید بسیاری بر آن شده است.از این رو برای اموات بهترین دعا این است که انسان برای آنان از خدای مهربان طلب عفو و مغفرت کند و بخواهد خداوند رحمت و بخشش و نعمتهایش را بر آنان نازل فرماید.(۲)
در سایر روایات صدقه جاریه، اعمال خود انسان و فرزندی شایسته که برای او طلب مغفرت کند و موجبات آمرزش پدر را فراهم سازد از جمله راههایی دانسته شده که موجبات جلب محبت و رحمت خدا را آماده می کند. در همین زمینه از پیامبر اکرم (ص) روایت شده که فرمودند: هر جمعه ارواح مومنین مقابل خانه هایشان میآیند و هر یک با آواز حزین و گریه٬ فریاد میزند٬ ای اهل و اولاد من! ای پدر و مادر من !ای خویشان من به ما مهربانی کنید و با آنچه ما برای شما گذاشتیم که اکنون حساب و کتاب و عذابش برای ماست و نفعش برای شما برای ما نیز درهمی یا قرص نانی یا جامه و لباسی هدیه و خیرات کنید تا خداوند از لباسهای بهشتی به شما بپوشاند . آن گاه رسول خدا (ص) گریه کرد تا حدی که دیگر قدرت بر سخن گفتن نداشت.
سپس فرمود : این برادران مرده شما می گویند: وای بر ما اگر از آنچه که در دست ما بود در راه خدا انفاق می کردیم الآن به شما محتاج نبودیم. آن گاه با حسرت و پشیمانی برمی گردند. در خاتمه فرمودند : زود برای مردگانتان صدقه بفرستید.» (۳)
امام رضا(ع) هم درباره اهمیت یاد گذشتگان و نحوه زیارت قبر مؤمن و قرائت سوره فاتحه آداب خاصی را بیان کردهاند. آن حضرت در این باره می فرماید: هر کس توانایی ندارد به زیارت قبر ما بیاید، به زیارت قبر دوستان صالح ما و علما و دانشمندان و بزرگان شیعه و برادران و خواهران دینی برود که خداوند ثواب زیارت ما را به او اعطا میکند.
همچنین ایشان درباره چگونگی زیارت قبر مؤمن میفرمایند: هر کس قبر برادر مؤمن خود را زیارت کند و دست خود را روی قبر بگذارد و سوره «انا انزلنا» را ۷ مرتبه بخواند، از عذاب و رسوایی روز قیامت نجات مییابد.
و در جای دیگری نیز به نقل از جد بزرگوارشان حضرت محمد مصطفی(ص) فرمودهاند: کسی که به قبرستان برود و سوره «قل هو الله احد» را ۱۱ مرتبه بخواند و ثواب آن را برای اموات بفرستد، به عدد مردگان به او پاداش داده میشود.
پانوشتها:
1. بحار الأنوار، ج ۸۲، ص ۱۶۹
2. محمدی ری شهری، میزان الحکمه، ماده صدقه، شماره ۱۰۳۴۲
3. مفاتیح ٬ ص۹۰۷
هیچ نظری وجود ندارد