خاتم الأوصیاء در کلام خاتم الأنبیاء

خاتم الأوصیاء در کلام خاتم الأنبیاء حضرت رسول الله(ص) خاتم و افضل سر سلسله انبیاء بودند لذا به حکم عقل و بنابر سیره تمامی انبیاء سلف باید برای آینده امت خود راه و روشی را ترسیم نموده باشند همچنان که سایر پیامبران نسبت به امت خود بی‌تفاوت نبوده، راه و مسیر آنان را مشخص نموده، وصی یا اوصیایی برای خود معرفی کرده و بشارت به رسول بعدی داده‌اند. رسول خد(ص) نیز از این حکم قطعی عقل و سیره مسلّمه انبیاء مستثنی نبوده و مولا امیرالمؤمنین حضرت علی بن أبی طالب(ع) را در ایام و مناسبت‌های مختلف به عنوان وصی و جانشین بلافصل خود معرفی می‌نمودند و در غدیر خم در جمع صد و بیست هزار نفری مسلمین حجت را بر همگان تمام کردند و از آنجایی که رسالت و نبوت ایشان تا قیام قیامت ادامه دارد باید تکلیف و طریق مسلمین را تا روز قیامت مشخص و روشن نمایند. لذا رسول خد(ص) در خطبه نورانی غدیر، در کنار معرفی تفصیلی سید الأوصیاء امیرالمؤمنین علی(ع) به معرفی تفصیلی خاتم الاوصیاء حضرت بقیة الله الأعظم(عج)نیز پرداختند. موعود غدیر حضرت رسول الله(ص) در چهار فراز از خطبه غدیر به صراحت از آخرین وصی خود، با ذکر نام، سخن به میان آورده و ایشان را معرفی فرموده است در یکی از این فرازهای شریف بعد از معرفی خود به عنوان نبی و امیرالمؤمنین به عنوان وصی، حضرت مهدی(عج) را به عنوان خاتم الأوصیاء معرفی نموده و می‌فرماید: «معاشر الناس! إنّي نبي و عليٌّ وصيي، ألا إنّ خاتم الأئمة منّا القائم المهدي(عج)». بشارت فتح و ظفر رسول خد(ص) پس از معرفی حضرت مهدی(عج) به عنوان خاتم الأوصیاء به معرفی تفصیلی ایشان پرداخته‌اند و ابتدا بشارت به پیروزی اسلام و احقاق حق مظلومان به دست او داده و می‌فرماید: «ألا إنّه الظاهر على الدين، ألا إنّه المنتقم من الظالمين، ألا إنّه فاتح الحصون و هادمها، ألا إنّه قاتل كل قبيلة من أهل الشرك، ألا إنّه مدركٌ بكلّ ثار لأولياء الله عزوجلّ، ألا إنّه الناصر لدين الله». آگاه باشید او بر همه ادیان باطل غالب و پیروز می‌گردد، او از ظالمین انتقام می‌گیرد، او قلعه‌های کفر و ستم را فتح می‌کند و درهم می‌کوبد، او مشرکین را از هر نژاد و ملتی باشند نابود می‌کند. خون‌خواه تمام اولیای خداست، او یاور دین خداست. افضلیت و مرجعیت علمی خاتم الأوصیاء رسول خد(ص) بعد از بشارت به او به بیان ویژگی‌های آن حضرت که علم سرآمد آنهاست می‌پردازد و می‌فرماید: «ألا إنّه الغراف في بحر عميق، ألا إنّه يَسِم كلَّ ذي فضل بفضله وكلّ ذي جهل بجهله، ألا إنّه خيرة الله ومختاره، ألا إنّه وارث كل علم والمحيط به». آگاه باشید او از دریای بی‌کران دانش بهره می‌گیرد، او به هر کسی از فاضل و جاهل، به اندازه‌ی فضیلت و کمالش مقام می‌دهد، خدا او را انتخاب کرده و برگزیده خداست، او همه علوم را به ارث برده و به تمام دانش‌ها احاطه دارد. واسطه خالق و خلق رسول خد(ص) پس از بیان جایگاه علمی خاتم الأوصیاء(عج) به تبیین مقام هدایت‌گری آن حضرت پرداخته و می‌فرماید: «ألا إنّه المخبر عن ربّه عزّوجلّ والمنبّه بأمر ايمانه، ألا إنّه الرّشيد السديد، إلا إنه المفوّض إليه». آگاه باشید او به اخبار و احکام الهی آگاه است و آن‌ها را بیان می‌کند، او به مردم درباره ایمان به خدا تذکر می‌دهد، خدا او را هدایت کرده و استوار نموده است، خدا کارها را به او سپرده است. بشارت انبیاء سلف رسول خد(ص) نه تنها او را موعود غدیر و مسلمانان معرفی می‌کند بلکه او را موعود تمامی ادیان دانسته که از اول خلقت همگان منتظر او بوده‌اند. «ألا إنّه قد بَشَّر به من سلف بين يديه، ألا إنّه الباقي حجّةً ولا حجَّة بعده ولا حقّ إلاّ معه ولا نورَ إلاّ عنده». آگاه باشید پیامبران پیشین و جانشینان آن‌ها همگی به او بشارت داده‌اند، او آخرین حجت خداست و پس از او حجتی نخواهد بود، حق فقط با اوست و نور خدا نیز فقط نزد اوست. منتخب و برگزیده خداوند متعال رسول خد(ص) در پایان این فراز از خطبه غدیر او را تأیید شده خداوند متعال معرفی کرده و می‌فرماید: «ألا إنّه لا غالب له ولا منصور عليه، ألا وإنّه ولي الله في أرضه وحُكمُه في خلقه وأمينه في سره وعلانيته». آگاه باشید هیچ کسی بر او غلبه نمی‌یابد و خدا کسی را در مخالفت با او یاری نمی‌کند، او از طرف خدا، سرپرست و صاحب اختیار مردم است و حکم خدا را بر ایشان اجرا می‌کند و تمام اسرار و امانت‌های آشکار و پنهان خدا نزد اوست. بنابراین رسول خد(ص) در کنار معرفی سید الأوصیاء امیرالمؤمنین(ع) در خطبه غدیر، به معرفی خاتم الأوصیاء حضرت ولی عصر(عج) نیز پرداخته و تکلیف بشریت را تا قیام قیامت مشخص و روشن نموده است. به همین جهت است که ما شیعیان عید غدیر را افضل الاعیاد و سرنوشت‌سازترین روز تاریخ می‌دانیم، زیرا رسول خد(ص) در غدیر آفتابی فروزان بر فراز آسمان اسلام قرار داد که فروغ آن تا قیامت را تحت الشعاع خود قرار داده و عالم را روشن کرده است لذا خداوند نیز بلافاصله جبرئیل را با این آیه شریف نازل نمود: ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلاَمَ دِيناً﴾(مائده/3).
منبع : نشریه امام شناسی شماره 42