زندگاني امام حسن عسکري×

از آنجا که پيشواي يازدهم به دستور خليفه عباسي در «سامرا» در محله عسکر سکونت (اجباري) داشتند به همين جهت عسکري ناميده مي‌شوند.^([1]) امام حسن عسکري× در مدت کوتاه امامت خويش (6 سال) با سه نفر از خلفاي عباسي که هر يک از ديگري ستمگرتر بودند معاصر بودند، اين سه تن عبارتند از:

المعتزّ بالله (252ـ255)
2. المهتدي بالله (255ـ256)
3. المعتمد بالله (256ـ279)

دوران زمامداري سه خليفه ياد شده، دوران اوج قدرت و سلطة ترکان بر مقدّرات کشور اسلامي بود. خلفا در اين دوره نه تنها ميدان دار نبودند، بلکه اسير دست ترکان بودند، به گونه‌اي که اگر آنان مي‌خواستند، خليفه‌اي را بر مسند خلافت ابقا مي‌کردند و اگر نمي‌خواستند او را برکنار يا به قتل مي‌رساندند.

قدرت نمايي ترکان در دوران خلفاي پيشين و خليفه کشي آنان، بيم و وحشتي در دل «معتزّ» افکنده بود. در اين ميان از «بغاي کوچک» بيشتر از همه بيمناک بود.^([2]) از سوي ديگر، کشته شدن دو تن از سران ترک به نامهاي «وُصَيف» و «بُغا» به دستور معتزّ، خشم ترکان را عليه دستگاه خلافت بيش از پيش برانگيخت و آنان را مصمّم به قتل خليفه کرد. سرانجام در سال 255 هجري قمري، پس از آنکه خزانة معتز را خالي يافته و وجود وي را براي خود بي‌حاصل پنداشتند، بر او شوريدند و در بدترين شکل او را به قتل رساندند.^([3])

[1]. صدوق، علل الشرایع، ج 1، باب 176، ص230.

[2]. تاریخ الاسلام، حسن ابراهیم حسن، ج 3، ص9.

[3]. الکامل فی التاریخ، ج 7، ص19.