زيارت قبور پيامبران و اوليا، آثار تربيتى و اخلاقى مهمى دارد، چرا كه ديدار گورستانهايى كه در بردارندۀ شمار بسيارى از افرادى است كه در اين دنيا زيسته، سپس به سراى آخرت كوچيدهاند، جلوى طمع و حرص بر دنيا را مىگيرد و چه بسا رفتار انسان را عوض مىكند. از اين رو پيامبر اعظم صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«زُوروا القبورَ فانّها تُذَكِّركُم بالآخرة»[1]، قبرها را زيارت كنيد، چون شما را به ياد آخرت مىاندازد.
عايشه گويد: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله اجازه داد كه قبرها زيارت شود. و گويد:
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: پروردگارم به من فرمان داد تا به بقيع بروم و برمردگان آن ديار استغفار كنم. گفتم: يا رسول اللّٰه هنگام زيارت بقيع چه بگويم؟ فرمود بگو:
«السلام على اهل الدّيار مِن المؤمنين و المؤمناتِ، يَرحم اللّٰه المُستَقدمين منّا والمستأخرينَ، انّا انْ شاء اللّٰهُ بِكم لاحِقون»[2]
در كتب حديثى اهل سنّت، صورت زيارت نامههايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله آن را هنگام زيارت بقيع گفته، آمده است.
زيارت قبر پيامبر صلى الله عليه و آله
آنچه گفته شد، دربارۀ زيارت قبور مسلمانان بود. امّا زيارت قبر پيامبر و امامان و شهدا و شايستگان، بىشك نتايج سازندهاى دارد كه به آن اشاره مىكنيم.
زيارت قبور اين شخصيتها نوعى سپاس و تقدير از فداكارىهاى آنان است، واعلام به نسل حاضر است تا بدانند كه اين، پاداش كسانى است كه راه حق و فضيلت و دفاع از عقيده را مىپويند. اين هدف، نه تنها ما را به زيارت قبورشان برمىانگيزد، بلكه به ماندگارى نام و خاطرههاى آنان و حفظ آثار و برپايى جشنها و مراسم به ياد ميلادشان مىانجامد.
ملتهاى زنده، به زيارت مدفن پيشوايان و شخصيتهاى خود مىشتابند كه جان و مالشان را در راه نجات مردم و آزادى آنان از چنگال استعمارگران و ستمگران فدا كردهاند و براى زنده نگه داشتن ياد آنان مجالس برپا مىكنند و بر ذهن هيچ كدامشان نمىگذرد كه اينگونه بزرگداشتها پرستش آنان است. بزرگداشت خاطرۀ شخصيتها كجا و پرستش آنان كجا؟ اين بزرگداشت، ارج نهادن به تلاشهاى آنان است.
پيشوايان مذاهب چهارگانه و راويان و حديثنگاران آنان در مجموعههاى حديثى، روايات فراوانى دربارۀ زيارت قبر پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كردهاند كه به پارهاى از آنها اشاره مىشود:
۱. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: هركس قبر مرا زيارت كند، شفاعتم براى او واجب مىشود.
۲. هركه مرا زيارت كند و جز زيارت من انگيزهاى نداشته باشد. بر من است كه او را روز قيامت شفيع باشم.
۳. هركس حج گزارد و قبر مرا پس از وفاتم زيارت كند، همچون كسى است كه مرا در حال حياتم زيارت كرده است.
۴. عبداللّٰه بن عمر: هركه خانۀ خدا را زيارت كند و مرا زيارت نكند به من جفا كرده است.
۵. عمر: هر كس قبر مرا يا مرا زيارت كند، شفيع او يا گواه او خواهم بود.
۱۰. هركس مرا در حال مرگم زيارت كند، چونان كسى است كه مرا در حال حيات ديدار كرده است و هركس مرا زيارت كند تا آنجا كه به قبر من برسد، روز قيامت، شاهد يا شفيع او خواهم بود.[3]
منابع:
[1] . شفاء السّقام: ص ۱۰۷
[2] . صحيح مسلم: ج ۲، ص ۶۴: سلام بر مردان وزنان مؤمن اهل اين ديار. رحمت خدا بر ما و چه آنان كه پيشتر رفتند، چه آنان كه از پى مىآيند، ما به خواست خدابه شما خواهيم پيوست.
[3] . شفاء السّقام فى زيارة خير الأنام، باب اول، احاديث زيارت پيامبر صلى الله عليه و آله. نيز ر. ك: وفاء الوفا بأحوال دار المصطفى: ج ۴، ص ۱۳۳۶
منبع: سبحانی تبریزی، جعفر، گزیده سیمای عقاید شیعه، صفحه: ۷۵، نشر مشعر، [بی جا] – [بی جا]، 1387 ه.ش.
هیچ نظری وجود ندارد