زیارت قبور پیامبران و اولیا، آثار تربیتى و اخلاقى مهمى دارد، چرا که دیدار گورستانهایى که در بردارندۀ شمار بسیارى از افرادى است که در این دنیا زیسته، سپس به سراى آخرت کوچیدهاند، جلوى طمع و حرص بر دنیا را مىگیرد و چه بسا رفتار انسان را عوض مىکند. از این رو پیامبر اعظم صلى الله علیه و آله مىفرماید:
«زُوروا القبورَ فانّها تُذَکِّرکُم بالآخره»[۱]، قبرها را زیارت کنید، چون شما را به یاد آخرت مىاندازد.
عایشه گوید: پیامبر خدا صلى الله علیه و آله اجازه داد که قبرها زیارت شود. و گوید:
پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: پروردگارم به من فرمان داد تا به بقیع بروم و برمردگان آن دیار استغفار کنم. گفتم: یا رسول اللّٰه هنگام زیارت بقیع چه بگویم؟ فرمود بگو:
«السلام على اهل الدّیار مِن المؤمنین و المؤمناتِ، یَرحم اللّٰه المُستَقدمین منّا والمستأخرینَ، انّا انْ شاء اللّٰهُ بِکم لاحِقون»[۲]
در کتب حدیثى اهل سنّت، صورت زیارت نامههایى که پیامبر صلى الله علیه و آله آن را هنگام زیارت بقیع گفته، آمده است.
زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله
آنچه گفته شد، دربارۀ زیارت قبور مسلمانان بود. امّا زیارت قبر پیامبر و امامان و شهدا و شایستگان، بىشک نتایج سازندهاى دارد که به آن اشاره مىکنیم.
زیارت قبور این شخصیتها نوعى سپاس و تقدیر از فداکارىهاى آنان است، واعلام به نسل حاضر است تا بدانند که این، پاداش کسانى است که راه حق و فضیلت و دفاع از عقیده را مىپویند. این هدف، نه تنها ما را به زیارت قبورشان برمىانگیزد، بلکه به ماندگارى نام و خاطرههاى آنان و حفظ آثار و برپایى جشنها و مراسم به یاد میلادشان مىانجامد.
ملتهاى زنده، به زیارت مدفن پیشوایان و شخصیتهاى خود مىشتابند که جان و مالشان را در راه نجات مردم و آزادى آنان از چنگال استعمارگران و ستمگران فدا کردهاند و براى زنده نگه داشتن یاد آنان مجالس برپا مىکنند و بر ذهن هیچ کدامشان نمىگذرد که اینگونه بزرگداشتها پرستش آنان است. بزرگداشت خاطرۀ شخصیتها کجا و پرستش آنان کجا؟ این بزرگداشت، ارج نهادن به تلاشهاى آنان است.
پیشوایان مذاهب چهارگانه و راویان و حدیثنگاران آنان در مجموعههاى حدیثى، روایات فراوانى دربارۀ زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله نقل کردهاند که به پارهاى از آنها اشاره مىشود:
۱. پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: هرکس قبر مرا زیارت کند، شفاعتم براى او واجب مىشود.
۲. هرکه مرا زیارت کند و جز زیارت من انگیزهاى نداشته باشد. بر من است که او را روز قیامت شفیع باشم.
۳. هرکس حج گزارد و قبر مرا پس از وفاتم زیارت کند، همچون کسى است که مرا در حال حیاتم زیارت کرده است.
۴. عبداللّٰه بن عمر: هرکه خانۀ خدا را زیارت کند و مرا زیارت نکند به من جفا کرده است.
۵. عمر: هر کس قبر مرا یا مرا زیارت کند، شفیع او یا گواه او خواهم بود.
۱۰. هرکس مرا در حال مرگم زیارت کند، چونان کسى است که مرا در حال حیات دیدار کرده است و هرکس مرا زیارت کند تا آنجا که به قبر من برسد، روز قیامت، شاهد یا شفیع او خواهم بود.[۳]
منابع:
[۱] . شفاء السّقام: ص ۱۰۷
[۲] . صحیح مسلم: ج ۲، ص ۶۴: سلام بر مردان وزنان مؤمن اهل این دیار. رحمت خدا بر ما و چه آنان که پیشتر رفتند، چه آنان که از پى مىآیند، ما به خواست خدابه شما خواهیم پیوست.
[۳] . شفاء السّقام فى زیاره خیر الأنام، باب اول، احادیث زیارت پیامبر صلى الله علیه و آله. نیز ر. ک: وفاء الوفا بأحوال دار المصطفى: ج ۴، ص ۱۳۳۶
منبع: سبحانی تبریزی، جعفر، گزیده سیمای عقاید شیعه، صفحه: ۷۵، نشر مشعر، [بی جا] – [بی جا]، ۱۳۸۷ ه.ش.
هیچ نظری وجود ندارد