شبهه ازدواج حضرت علی علیه السلام با کنیز در یمن
شبهه:ازدواج حضرت علی با کنیز در یمن مثل زنای خالد با همسر مالک بن نویره!
وهابیون جریان زنای خالدبن ولیدبه همسرمالک بن نویره رااینطور توجیه میکنندکه خالدبرای خدا مالک راکشت سپس بازنش ازدواج کرد،واین ازدواج عده نمیخواهدچون ازغنائم جنگی بدست آورده،بعد مثال ازدواج حضرت علی(ع) با کنیزی درقضیه یمن مطرح میکنند؟ لطفاسندروایت زنای خالد راازکتب شیعه وسنی بیان کنید؟
کاش این وهابیونی که چنین شبهه سست و بی پایه و اساسی را مطرح کردند حداقل کمی مطالعه کرده و سپس اینگونه تخیلات باطل خود را به زبان می آوردند. به هرحال در پاسخ به این شبهه باید گفت:
خالد بن ولید با گروهی مسلمان جنگید و بعد از به شهادت رساندن برخی از آنان از جمله مالک بن نویره با زن وی به زور زنا کرد و این امر آنقدر زشت بوده که عمر خلیفه دوم به خالد می گوید: آیا ریا می کنی مرد مسلمانی را کشتی و با همسرش همبستر شدی به خدا قسم تو را با سنگی که خود درست کردی سنگسار خواهم کرد (تاریخ الطبری ، ج ۲ ، ص ۵۰۳ – ۵۰۴ و الکامل فی التاریخ ، ج ۲ ، ص ۳۵۹ و إمتاع الأسماع ، المقریزی ، ج ۱۴ ، ص ۲۳۹ – ۲۴۰) این بسیار تفاوت دارد با جریان امیرالمومنین علی علیه السلام که در جنگی که با مشرکین و کفار یمن انجام داد برخی از زنان آنان را اسیر کرد و از میان آنان بنا بر برخی نقلها کنیزی را برای خود برداشت. و این امری کاملا شرعی و قانونی بوده چرا که فقط در جنگ با کفار حربی می توان زنان آنان را به عنوان کنیز به غنیمت گرفت نه در جنگ با مسلمان.
گو اینکه اصلا در اصل این ماجرا که امیرالمومنین در این جنگ کنیزی را برای خود برداشته باشد هم اتفاق نظر وجود ندارد و این حدیث در منابع دست اول شیعه نیامده است، برخلاف روایت زنای خالد با همسر مالک بن نویره که قریب به اتفاق کتب روایی و تاریخی آنرا نقل و تایید کرده اند.(رک: تاریخ الطبری ، ج ۲ ، ص ۵۰۳ – ۵۰۴ ؛ الکامل فی التاریخ ، ج ۲ ، ص ۳۵۹ ؛ إمتاع الأسماع ، المقریزی ، ج ۱۴ ، ص ۲۳۹ – ۲۴۰ کنز العمال ، المتقی الهندی ، ج ۵ ، ص ۶۱۹؛الإصابه ، ابن حجر ، ج ۵ ، ص ۵۶۰ – ۵۶۱ ؛تاریخ الیعقوبی ، ج۲ ، ص۱۱۰و…)
لذا لازم است که اصل این ماجرا و روایتی که در آن وجود دارد مورد بررسی قرار گیرد:
ابن ابی الحدید در ضمن احادیثی در فضایل و مناقب امام علی(ع) با عنوان «الخبر الثالث عشر» چنین نقل میکند:
پیامبر اسلام(ص) خالد بن ولید و علی(ع) را در سریهای به سمت یمن فرستاد و فرمود: زمانی که با هم هستید همۀ لشگر تحت امر علی(ع) است و هر وقت از هم جدا شدید، هر کدام فرماندهی لشگر خود را دارد.
دو گروه به هم رسیدند و با هم در مقابل دشمن جنگیدند، عدهای را کشتند برخی از زنان را به اسارت و اموالی را به غنیمت گرفتند. علی(ع) کنیزی را برای خودش گرفت خالد چهار نفر از مسلمانان که بریده اسلمی جزو آنان بود را به سوی پیامبر(ص) فرستاد تا این موضوع و موضوعات دیگر را به آن حضرت گزارش دهند. پس هر کدام که گزارش میدادند پیامبر(ص) از وی رو برمیگرداند تا اینکه بریده اسلمی خدمت پیامبر(ص) گزارش داد و گفت علی(ع) کنیزی را به خودش اختصاص داد، حضرت نگران شد به حدّی که چهرهشان سرخ شد و چندین بار فرمود: علی را به من واگذارید، علی از من است و من از علی، سهم علی از خمس غنیمت، بیشتر از آن مقداری است که او برداشت. او پس از من بر هر مؤمنی ولایت دارد.
در ضمن بیان چند نکته به بررسی این حدیث میپردازیم.
۱٫ این حدیث در منابع دست اول شیعه نیامده است. مرحوم مجلسی نیز از ابن ابی الحدید معتزلی از شرح نهج البلاغه وی گزارش کرده است.
۲٫ بر اساس نقل ابن ابی الحدید، سندی برای این حدیث گزارش نشده است.
۳٫ شواهد بسیاری بر نادرستی این قضیه وجود دارد.
الف. پیامبری که مظهر تمام و کمال صفت عدل الهی است چگونه در مقابل این عمل علی(ع) که قبل از تحویل غنایم به پیامبر(ص) و تقسیم آن، سهمی از آن میگیرد، ساکت مینشیند، بلکه مهر تأیید بر آن مینهد.
ب. در همین سفر میبینیم که علی(ع) در مقابل تقسیم غنایم، پیش از تحویل به پیامبر(ص) آنچنان شدّت عمل به خرج میدهد که موجبات نگرانی مسلمانان را فراهم میکند.
علی(ع) با لشکرى که همراهش بودند از یمن به سوى مکه حرکت کرد و آن حلّهها و جامههایى که از مردم نجران گرفته بود، نیز با خود داشت، و چون رسول خدا(ص) به نزدیکى مکه رسید، على(ع) نیز به آنها ملحق شد -البته پیش از آن على(ع) از لشکر خویش جدا شده بود و مردى را به جاى خود به فرماندهى آنان منصوب کرد- و گزارش کارهای انجام شده را به پیامبر ارائه کرد. رسول خدا(ص) از دیدار او و انجام دستوراتش خرسند شد و به او فرمود: اى على به چه نیتى احرام بستى(و نیت انجام چه حجى کردى)؟ عرض کرد: اى رسول خدا(ص) شما براى من ننوشته بودى که خود به چه نحو احرام خواهى بست و از راه دیگر نیز نمىدانستم؛ از این رو من هنگام تلبیه و احرام نیّتم را به نیّت شما پیوند کرده و گفتم: بار خدایا احرام مىبندم مانند احرامى که پیامبرت بسته، و ۳۴ شتر براى قربانى با خود آوردهام، رسول خدا(ص) فرمود: «اللَّه اکبر» من ۶۶ شتر براى قربانى آوردهام و تو در حج و مناسک قربانى با من شریک هستى، اکنون بر احرام خود باش و به سوى لشکر خود بازگرد، و بشتاب آنان را به من برسان تا به خواست خداى متعال در مکه به هم برسیم، علی(ع) با آن حضرت خداحافظى کرده به سوى لشکر خود بازگشت و دید به نزدیکى مکه رسیدهاند، و چون به آنها رسید متوجه شد که آن جامههایى که پیش آنها بود، همه را به تن کردهاند. حضرت از این کارشان ناراحت شده، و بر این کار ایراد گرفت، و به جانشین خود فرمود: واى بر تو! چه چیز تو را وادار کرد که این جامهها را پیش از آنکه به رسول خدا(ص) بدهیم میان ایشان پخش کنى؟ من نیز به تو چنین اجازه نداده بودم؟ گفت: از من درخواست کردند که به آنها احرام بندند و خود را به آنها زینت دهند و سپس(در مکه) به من بازگردانند، پس أمیر المؤمنین(ع) همه آنها را از تنشان بیرون آورد و در میان بارها بست، لشکریان از این کار حضرت (ع) ناراحت شده و چون به مکه رسیدند شکایات زیادى از أمیر المؤمنین(ع) به رسول خدا(ص) کردند، پس رسول خدا(ص) دستور فرمود منادى در میان مردم فریاد زد: زبانهاى خود را از شکایت على(ع) کوتاه کنید؛ زیرا که او در باره خدا(و آنچه مربوط به خدا است) سختگیر است، و در باره دین اهل سازش و کوتاه آمدن نیست.
چند نکته در این قضیه قابل ملاحظه است.
اوّل، در این قضیه که مسلمانان حلّهها را به عاریه گرفته بودند، چگونه با عتاب علی(ع) مواجه شدند و آنحضرت هرگز با آنان مدارا نکرد.
دوم، پیامبر(ص) فرمود: على در باره خدا دقیق و سختگیر است، و در مسائل دین، اهل مصالحه و سازش نیست.
سوم، در صورت درست بودن داستان کنیز، جا داشت مسلمانان به علی(ع) این قضیه را یادآوری میکردند و میگفتند: خودت که از غنایم تملک نمودی، چگونه ما را از عاریه آن منع میکنی.
چهارم، جا داشت زمانی که پیامبر(ص) فرمود: على در باره خدا دقیق و سختگیر است، مسلمانان به پیامبر(ص) این مسئله را یادآور میشدند و میگفتند چگونه سختگیر است در حالی که خودش از غنایم کنیز میگیرد.
بنا بر این، دلیلی که بتوان به آن استناد نمود در این رابطه پیدا نکردیم، بلکه ادله و شواهدی نیز بر نادرستی آن وجود دارد.
یک نظر