نصب نشدن امام على × در غدیر
از شبهاتى که بر استدلال شیعه به حدیث غدیر وارد کردهاند، این است که گفتهاند:
«وانت تعلم انّ اخبار الغدیر التى فیها الامر بالاستخلاف غیر صحیحه عند اهل السنّه و لا مسلّمه لدیهم اصلاً.»([۱])
و تو مىدانى که گزارشهاى حادثه غدیر که در آن اثرى از جانشینى [على ×] پس از رسول خدا | باشد، نزد اهل سنت گزارش واقعى و درستى نیست و اصل حادثه غدیر نزد آنان به طور کلى قطعى نیست.
نقد
همه کسانى که با تاریخ اسلام آشنایى دارند، مىدانند که سفر حجه الوداع از بخشهای غیر قابل انکار زندگى رسول خدا | است. بخشى از این سفر، توقف رسول خدا | در غدیرخم و سخنرانى مهم اوست. پیشتر نقل کردیم که ابنکثیر با عناد خاصى که با شیعه دارد، یک فصل از کتابش را به حادثه غدیر خم اختصاص مىدهد و در ابتداى فصل نیز دشمنى خود را آشکار کرده، مىنویسد:
من گزارشهاى مربوط به حادثه غدیر را مىآورم، ولى اعلام مىکنم که شیعه از این حادثه بهرهاى ندارد.
بنابر این انکار اصل حادثه غدیر در حد انکار اصل حجه الوداع است که مستند چنین انکارى تنها مىتواند عناد و لجبازى باشد. ولى در پاسخ به این بخش از سخن آلوسى که در حادثه غدیر مسأله جانشینى مطرح نشده است، باید گفت: قراین زیر در منابع اهل سنت وجود دارد که دلالت مىکند این جانشینى و نصب امام على × در آن روز اتفاق افتاده است:
۱- بیان حدیث ثقلین:
مراسم غدیر، یکى از موارد چهارگانهاى است که رسول خدا |حدیث ثقلین را بیان کرد. در حدیث ثقلین رسول خدا | قرآن و عترت خود را به عنوان دو امانت و در بعضى از روایات دو خلیفه در بین امت گذاشته است که مصداق آن سید و سرور اهل بیت ^ امام على × است که پیشتر منابع آن را از کتب اهل سنت نقل کردیم.
۲- تواتر حدیث غدیر:
یکى از قراینى که بر وقوع حادثه غدیر و طرح جانشینى پس از رسولخدا| دلالت دارد، تواتر حدیث غدیر و حدیث «من کنت مولاه» است که پیشتر آن را از منابع اهلسنت نقل کردیم.
۳- کتاب شناسی حدیث «من کنت مولاه»:
از قراینى که بر طرح جانشینى امام على × از طرف رسول خدا | در غدیر دلالت مىکند، کتبى است که درباره طرق حدیث «من کنت مولاه فعلى مولاه» و دلالت آن بر امامت از طرف دانشمندان اهل سنت نوشته شده است که پیشتر به بعضى از آنها اشاره کردیم.
۴- اطلاق لقب وصى بر امام على ×:
از قراینى که بر طرح جانشینى امام على × از سوى رسول خدا | در غدیر خم دلالت دارد، این است که صحابه به استناد آن حادثه، لقب وصى را بر آن حضرت اطلاق کردهاند که پیشتر از منابع اهل سنت شواهدى به نقل از چهارده نفر از شعراى صحابى و چندین نفر از شعراى تابعى که این لقب را در اشعار خود براى آن امام به کار بردهاند، یاد کردیم.
۵- اطلاق لقب «مولى» بر امام على ×:
از قراینى که جانشینى امام على × از طرف رسول خدا | در غدیرخم را مىرساند، این است که صحابه حاضر در آن حادثه به استناد جمله «من کنت مولاه فعلى مولاه» امام على × را «مولی» خطاب مىکردند که پیشتر از منابع اهل سنت نقل کردیم.
۶- تبریک گفتن به امام على ×:
از قراینى که بر طرح جانشینى امام على ×از طرف رسول خدا | در حادثه غدیر دلالت مىکند، این است که صحابه از جمله خلیفه اول و دوم در همان مجلس به امام این نصب را با جمله
«بخّ بخّ لک یا ابن ابى طالب، اصبحت مولاى و مولا کلّ مؤمن و مؤمنه»
تبریک گفتند که اگر این نصب انجام نگرفته بود، چه چیزى را به او تبریک گفتهاند؟ پیشتر مدارک این تبریک را از کتب اهل سنت نقل کردیم.
۷- عمامه گذارى امام على × توسط رسول خدا |:
از دیگر قراین جانشینى امام على × از طرف رسول خدا | در حادثه غدیر، مراسم بعد از سخنرانى است که رسول خدا | دستور اجراى آن را داده بود، بدین گونه که خیمهاى براى این کار در نظر گرفت تا امام على × در آن خیمه بنشیند و مردم با او بیعت کنند و به او تبریک بگویند. همچنین رسولخدا| براى ابهت بخشیدن به مراسم براى امام على × به سبک خاصى عمامه بست که اسناد آن را پیشتر ارائه کردیم.
۸ – نزول آیات ولایت:
از قراینى که بر طرح جانشینى امام على × از طرف رسول خدا | در حادثه غدیر دلالت مىکند، مسأله نزول آیات اکمال و تبلیغ در این ایام است که رسول خدا | را به عدم انجام رسالت در صورت انجام نگرفتن این کار تهدید مىکند و پس از انجام کار، خداوند پایان نزول احکام و اکمال دین و اتمام نعمت را اعلام کرده است که پیشتر از منابع اهل سنت، نزول این آیات را نقل کردیم.
۹- اختلاف قرائت در آیه تبلیغ:
از قراینى که دلالت مىکند رسول خدا | مسأله جانشینى امام على × را مطرح کرده است، مسأله اختلاف قرائت صحابه در آیه تبلیغ است، چنان که در قرائت عبدالله بن مسعود {بلّغ ما انزل الیک من ربّک انّ علیّا مولى المؤمنین و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته} آمده است و پیشتر اسناد آن را از منابع اهل سنت ارائه کردیم.
۱۰- نزول آیه عذاب:
از قراینى که بر مطرح شدن جانشینى امام على × از طرف رسولخدا| در غدیر خم دلالت مىکند، نزول آیه عذاب است که از طرف مخالفان امامت امام على × پس از پایان مراسم و مناظره با رسول خدا | از خداوند درخواست شده بود که اسناد آن از منابع اهل سنت ارائه شد
۱۱- احتجاج به نصب در غدیر:
از قراینى که بر مطرح شدن جانشینى امام على ×از طرف رسولخدا| در غدیرخم دلالت مىکند، احتجاج به این نصب در طول سى سال بعد از ارتحال رسول خدا | است؛ به گونهاى که در اختلافات سیاسى اعم از انتخاب ابوبکر، انتصاب عمر، رأى شورا، جنگ جمل، جنگ صفین، جنگ نهروان و… که یک طرف منازعه امام على × بود، براى اثبات حقانیت آن حضرت به نصب در غدیر از طرف رسول خدا | مناشده انجام مىگرفت؛ چه از طرف خود امامعلى× و چه از طرف اهلالبیت و چه از طرف صحابه که پیشتر اسناد آن را از منابع اهل سنت ارائه کردیم.
۱۲- اعتراف صحابه:
از قراینى که مطرح شدن جانشینى امام على × از طرف رسول خدا | درغدیرخم را مىرساند، این است که در دوران حکومت ظاهرى امام على × بعد از جنگ صفین، معاویه و اطرافیانش براى تضعیف حکومت امام و نامشروع جلوه دادن آن شایعهاى را پخش کردند که على × به رسول خدا | تهمت مىزند که میگوید: رسول خدا | او را به عنوان جانشین و خلیفه خود تعیین کرده است. با پخش این شایعه امام على × در یک سخنرانى از صحابه رسولخدا| که در جلسه حاضر بودند و در غدیر نیز حضور داشتند و شاهد مراسم نصب بودهاند، خواست تا برخیزند و شهادت دهند که در آن مراسم بعد از گذشت حدود سى سال، دوازده نفر برخاستند و شهادت دادند که ما در غدیرخم شاهد این جریان بودیم. اسناد آن از منابع اهلسنت پیشتر ارائه شد.
براساس قراین یاد شده – که اسناد آن در منابع اهل سنت فراوان یافت مىشود – نه اصل حادثه در تاریخ اسلام قابل انکار است و نه دلالت حادثه بر امامت آن حضرت قابل تردید است.
هیچ نظری وجود ندارد